საინტერესო და სახალისო რესურსი- შეიძლება ზაფხული ზამთარში იყოს?

საგანმანათლებლო ვებგვერდზე „გააციფრულე სწავლის პროცესი ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით“ (https://school.emis.ge/) განთავსებულია დამხმარე ელექტრონული რესურსები, რომლებიც შექმნილია I-VI კლასების სასკოლო პროგრამის შესაბამისად და ემსახურება სასწავლო პროცესში მოსწავლეთა ჩართულობის გაზრდას.

ყოველი თემა მოიცავს რამდენიმე ნაბიჯსა და კომპლექსურ დავალებას. მოსწავლის მიზანია, ნაბიჯების გავლისას მოაგროვოს საკმარისი ცოდნა, რომელსაც გამოიყენებს საბოლოო, რამდენიმეკომპონენტიანი კომპლექსური დავალების შესასრულებლად. რესურსები მოიცავს სხვადასხვა თამაშს და სახალისო აქტივობას.

ვებგვერდზე ჩაშენებულია ჩეთბოტის ფანჯარა. მისი დახმარებით მოსწავლეებსა და მასწავლებლებს შეუძლიათ გაესაუბრონ ხელოვნურ ინტელექტს, დასვან კითხვები რესურსების თემატიკაზე და მიიღონ პასუხები.

მსურს, გაგიზიაროთ საინტერესო და სახალისო რესურსი „შეიძლება ზაფხული ზამთარში იყოს?“

https://school.emis.ge/Nature-Lessons/N-1366-05-2.html

ანა და დათო ესაუბრებიან მეგობარს, მარის, რომელიც ავსტრალიაში გადავიდა საცხოვრებლად. საუბრის დროს აღმოაჩენენ, რომ საქართველოში შემოდგომაა, ავსტრალიაში კი ცხელა, ზაფხულის არდადეგები იწყება. ბავშვების გაოცებას საზღვარი არა აქვს. დასახმარებლად მიმართავენ მეგობარ კომპიუტერს, „კოტიკოს“, რომელიც ბავშვებს სთავაზობს, წელიწადის დროების ცვლილების მიზეზები გამოიკვლიონ.

კვლევის სქემა ამგვარია:

  1. კითხვის დასმა.
  2. ვარაუდის გამოთქმა.
  3. პრაქტიკული აქტივობების დაგეგმვა, ჩატარება, დაკვირვება და აღწერა.
  4. მიღებულ შედეგებზე დაფიქრება და დასკვნის გამოტანა.
  5. შევადაროთ ჩვენს ვარაუდს.
  6. გავუზიაროთ მეგობრებს.

კითხვის დასმა:

– რატომ არის ავსტრალიაში ზაფხული, ჩვენთან კი ზამთარი?

– წელიწადის დრო დამოკიდებულია მზის სითბოზე.

 

ვარაუდის გამოთქმა:

– ანა, ვფიქრობ, ზამთარში მზის სითბო უფრო ნაკლებია, ხოლო ზაფხულში – მეტი.

– მზე ხომ ვარსკვლავია! ის სულ ერთნაირად ასხივებს.

– დიახ, მაგრამ დედამიწა მზის გარშემო ბრუნავს, გახსოვთ? იქნებ სწორედ აქ არის პასუხი!

– გირჩევთ, ექსპერიმენტები და დაკვირვება დედამიწის მოდელზე ჩაატაროთ.

– რა ნაბიჯებისგან შედგება კვლევა, კოტიკო?

– კვლევის დროს ჩვენ ვსვამთ კითხვებს და ვეძებთ პასუხებს. ჯერ გამოვთქვამთ ვარაუდებს, რა შეიძლება იყოს ჩვენთვის საინტერესო პრობლემის მიზეზი. შემდეგ შევეცდებით, გამოვიძიოთ ჩვენთვის საინტერესო საკითხი. გამოძიების შედეგებზე დავფიქრდებით და გამოვიტანთ დასკვნას.

 

პრაქტიკული სავარჯიშოები

იპოვეთ, სად შეიძლება ჩასვათ კვლევის სამი ნაბიჯი:

 

სავარჯიშოს დასრულების შემდეგ ეკრანზე გამოჩნდება ფრაზა: „ყოჩაღ, სავარჯიშო შესრულებულია!“

სავარჯიშო: მზის სითბოს გავრცელებისა და დედამიწის მოძრაობის კვლევა.

მოსწავლეები აკვირდებიან დედამიწის მოძრაობის გზებს მზის გარშემო, ამოწმებენ, ნახაზებიდან რომელი შეესაბამება მათ ვარაუდს და შერჩეულ პატარა წრეზე აწკაპებენ მაუსის ღილაკს. სწორი პასუხის შემთხვევაში წრე გამწვანდება.

 

– კოტიკო, მივხვდით! თუ დედამიწა ასე მოძრაობს, გამოდის, რომ როცა ახლოს არის მზესთან, მაშინ ზაფხულია, როცა შორს – მაშინ ზამთარი! გამოვიცანით!

– საინტერესოა, თქვენი მეგობრები რას იტყოდნენ?

 

სავარჯიშო: შენ როგორ ფიქრობ, სწორია თუ არა, ანასა და დათოს მიგნება?

სავარჯიშოს სწორად შესრულების შემდეგ მოსწავლეები ხვდებიან, რომ დათო და ანა სწორად არ ფიქრობენ.

 

– ვაი, დავიბენით, ეგ როგორ?

– როცა მზისგან შორს არის, მაშინ არის ზაფხულიც და ზამთარიც დედამიწაზე?

– დაფიქრდით! დედამიწის დაშორება არ ყოფილა მთავარი!

– კოტიკო, დედამიწა ხომ თავის გარშემოც ბრუნავს?

– ნამდვილად ასეა, ამიტომაც გვაქვს დღე და ღამე.

– კოტიკო, რის გარშემო ბრუნავს დედამიწა?

 

სიტყვა „ღერძზე“ დაწკაპებისთანავე ეკრანზე ჩნდება დამატებითი მასალა:

დედამიწის ღერძი

  • ღერძს უწოდებენ პირობით ხაზს, რომელიც აერთებს დედამიწის ჩრდილოეთ და სამხრეთ პოლუსებს.
  • სწორედ ამ ხაზის გარშემო ბრუნავს დედამიწა ბზრიალასავით.

დავალება: იპოვეთ სიმულაციით დედამიწის ისეთი მდგომარეობა, როცა მარის უფრო სცხელა, ვიდრე დათოს და ანას და პირიქით.

დააკვირდით დედამიწის ღერძს და დაფიქრდით: თუ მზის სითბოზეა დამოკიდებული ზამთარი და ზაფხული, როგორ უნდა იდგეს დედამიწა, რომ მისი ერთი ნაწილი უფრო მეტ სითბოს იღებდეს, ვიდრე მეორე?

მაუსის ღილაკისა და პატარა წრის მოძრაობით მოსწავლეებს შეუძლიათ სიმულაციური ამოცანის შესრულება.

 

დასკვნა: საქმე დედამიწის მდგომარეობაშია.

– ვიპოვეთ! დედამიწის ღერძია დახრილი. ამიტომ ახლა ჩვენთან, ჩრდილოეთში, მზე ნაკლებად გვათბობს, მარიამთან, სამხრეთში, კი ცხელა.

– გეთანხმებით და თქვენ მზად ხართ, წელიწადის ყველა დროის მოდელი შექმნათ.

გახსოვთ მზისა და დედამიწის ურთიერთგანლაგება? ეს მოდელის შექმნაში დაგეხმარებათ.

 

ვარაუდთან შედარება

წელიწადის დროების ცვლილების მოდელი.

დავალება: მოცემული ნახატებიდან ააწყვე წელიწადის დროების ცვლილების სქემა, რომელიც ახსნის ბავშვების მიერ წამოჭრილ პრობლემას.

როგორ იცვლება სეზონები და რატომ არის ერთდროულად ზამთარი და ზაფხული დედამიწის სხვადასხვა ადგილას?

 

გაზიარება – „სულ არდადეგების“ კალენდრის შექმნა.

შეადგინეთ სხვადასხვა ქვეყანაში თქვენი მოგზაურობის კალენდარი ისე, რომ სულ ზაფხულში ხვდებოდეთ.

გააკეთეთ მონიშვნები კალენდარში.

 

დამხმარე ელექტრონული რესურსი-თამაში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს დისტანციური სწავლების პროცესში, თუმცა მისი გამოყენება თავისუფლად შეიძლება პირისპირ სწავლა-სწავლების დროსაც, რადგან კომპიუტერულ ოთახში ჩატარებული გაკვეთილები ძალიან მოსწონთ ბავშვებს. იმავდროულად, ამ ტიპის გაკვეთილები მოსწავლეთა მოტივაციის ამაღლების საუკეთესო საშუალებაა.

 

გამოყენებული რესურსები:

ელექტრონული საგანმანათლებლო ვებგვერდი: https://school.emis.ge/ „გააციფრულე სწავლის პროცესი ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით“ (იდეის ავტორი – სანდრო ასათიანი, რედაქტორი – გიორგი ლომსაძე)

კომენტარები

comments