საშინაო დავალება მასწავლებლებისთვის

ხშირად გამიგონია, თითქოს მასწავლებლები სხვა პროფესიის ადამიანებზე ნაკლებს შრომობენ, რადგან მათ გაცილებით დიდი არდადეგები აქვთ. მიუხედავად იმისა, რომ აკადემიური სასწავლო წელი 35 კვირისგან შედგება, მასწავლებლის საქმიანობა სამუშაო გრაფიკში ვერასდროს ეტევა. აქედან გამომდინარე,  სკოლის თანამშრომლები დიდ დროს ხარჯავენ არასასწავლო პერიოდში აკადემიური სიახლეების გაცნობა-ათვისებისა თუ მომავალი სასწავლო წლის დაგეგმვის მიზნით.

2020 წლის მოვლენებმა ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები განსაკუთრებული გამოწვევის წინაშე დააყენა. მეეჭვება, ბევრ მასწავლებელს ჰქონდეს დაშორებული სწავლების გამოცდილება. მათ შორის, მეც არაფერი ვიცოდი ზემოაღნიშნული სწავლა-სწავლების პროცესებზე და ერთდროულად დამჭირდა ტექნიკური თუ პროფესიული უნარების ამ მიმართულებით განვითარება, რამაც, ბუნებრივია, ჩემი ,,საშინაო დავალებების“ რიცხვი კოლოსალურად გაზარდა.

რა ხდება მაშინ, როცა მასწავლებელი ერთდროულად სწავლობს და ასწავლის?! მას თითქმის არ სძინავს: კითხულობს თემატურ ლიტერატურას, ეცნობა სხვა ქვეყნების გამოცდილებას, ცდილობს გაერკვეს ამა თუ იმ ონლაინ პროგრამის მუშაობის მექანიზმში, რათა შეუფერხებლად შეძლოს მოსწავლეებთან დისტანციურად მუშაობა და, რაც მთავარია, ქმნის უამრავ საგნობრივ ელექტრონულ რესურსს. დაფა რომ დაფაა, ისიც ელექტრონული შესაძლებლობებით უნდა აღჭურვოს და ,,თაგუნია-კალმით“ წერაში დახელოვნდეს. ფოტოებად ქცეული წერითი დავალებების გასწორების შედარებით იოლ ხერხს მიაგნოს და უკუკავშირიც ყველა მოსწავლეს თანაბრად მიაწოდოს (მერე რა, რომ დღეში 80-მდე დავალებას მაინც იღებს).

დავალების ხარისხიანად გასწორებას მასწავლებელი კვირაში საშუალოდ 7-10 საათს მაინც უთმობს (საფეხურის და მოსწავლეთა რაოდენობის გათვალისწინებით). ამიტომ დღეს სწორედ ელექტრონული დავალების ფორმების შესახებ ვისაუბრებ და დისტანციური დავალების ერთ-ერთ ნიმუშსაც გაგიზიარებთ.

 

გრამატიკა დისტანციურად

მოსწავლეებს გრამატიკული საკითხების შესწავლა დიდად რომ არ ეხალისებად, ყველამ ვიცით. ჩვეულ სასწავლო რეჟიმშიც თამაშ-თამაშით ვცდილობ დაწყებითი საფეხურის შესაბამისი ენობრივ-გრამატიკური თემების დამუშავებას. ჩემი აზრით, დაშორებული სწავლების დროს დავალების მიწოდების ფორმა უნდა განსხვავდებოდეს სტანდარტული საშინაო დავალებისგან. თუ ყოველდღიური გაკვეთილის შემდეგ სახელმძღვანელოს გვერდის და კონკრეტული სავარჯიშოს მითითებაც საკმარისია, ამჯერად მხოლოდ ბეჭდური რესურსით ვერ შემოვიფარგლებით. სასკოლო საზოგადოების სისტემატური მხარდაჭერის (შემცირებული საგაკვეთილო საათები, სოციალური ურთიერთობების დანაკლისი და სხვ.) გარეშე დარჩენილი ბავშვების მოტივირებას და განსხვავებულ სასწავლო პროცესში ჩართვას მასწავლებლის მხრიდან მეტი ძალისხმევა დასჭირდება. ზემოაღნიშნული საჭიროებიდან გამომდინარე, ჩემმა სკოლამ მულტიფუნქციური დავალებების შესაქმნელად ერთ-ერთი საგანმანათლებლო პროგრამის (seesaw) გამოყენება გადაწყვიტა და  მოსწავლის ელექტრონულ რესურსშივე მუშაობის შესაძლებლობაც გაჩნდა. მაგალითად მოვიყვან რიცხვითი სახელების მართლწერასთან დაკავშირებულ ერთ-ერთ დავალებას:

 

როგორც ხედავთ, ელექტრონული სავარჯიშოები ე.წ. დასარედაქტირებელ ფორმატში ეგზავნება მოსწავლეს. მას შეუძლია, რამდენჯერმე მიუბრუნდეს ინსტრუქციას, დამხმარე მასალას და ისე შეასრულოს დავალება. აწყობილი დავალება „მასწავლებლის ბიბლიოთეკაში“ უცვლელი რჩება, რაც იმას ნიშნავს, რომ ელექტრონული რესურსის გაზიარება და მრავალჯერ გამოყენება შეგვიძლია. მოსწავლეებს დავალების ერთგვარი ასლი ეგზავნებათ საგნობრივი დავალებებისთვის განკუთვნილ პირად სივრცეში, საიდანაც შევსებული ვარიანტების მასწავლებლისთვის ჩვენება მარტივად – გაგზავნის ღილაკზე თითის დაჭერით შეუძლიათ.

 

ცოდნის ელექტრონული საზომი

თუ თქვენი ელექტრონული ფოსტა ბოლოვდება მისამართით gmail.com, მაშინ Google Drive-ის (Microsoft Office ფაილები, google docs, sheets, slides, calendar და სხვ.) სასწავლო პროცესში აქტიურად გამოყენებასაც შეძლებთ. ზემოაღნიშნული სივრცე ძალიან ხელსაყრელია დოკუმენტაციის თუ სასწავლო რესურსების შესაქმნელად, შესანახად და კოლეგებისთვის გასაზიარებლად, ონლაინ გაკვეთილების ჩასანიშნად და ჩასატარებლად.

ალბათ დამეთანხმებით, რომ დაშორებული სწავლების პირობებში ახალი ცოდნის ათვისების ხარისხის გაზომვა განსაკუთრებით რთულია, რადგან ტექნიკური სირთულე, დროის სიმცირე და სხვა მრავალი ხელისშემშლელი პირობა სწორი დასკვნების გამოტანის ალბათობას მნიშვნელოვნად ამცირებს. რა თქმა უნდა, ვერც ელექტრონულ ფორმატში გადატანილი ტესტები მოგვცემს იმის გარანტიას, რომ მოსწავლემ ე.წ. შემაჯამებელი დავალება დამოუკიდებლად ან დამხმარე რესურსების გამოყენების გარეშე შეასრულა. თუმცა Google Forms-ის ფორმატს რამდენიმე პლიუსი მაინც აქვს:

  • ტესტი ღია და დახურული კითხვების ბლოკებისგან იქმნება. მოსწავლეთა ასაკის გათვალისწინებით, თავად შეგიძლიათ შეარჩიოთ პასუხების ფორმატი;
  • შეგიძლიათ ტესტის დიზაინი თავად შექმნათ და მასში საჭიროებისამებრ ატვირთოთ ფოტო-ვიდეო მასალა;
  • შეგიძლიათ მოსწავლეებს ტესტი ონლაინ გაკვეთილზევე შევავსებინოთ,  პროგრამის დახმარებით შეზღუდოთ პირადი მიმოწერა და საუბარი. თუმცა, ბუნებრივია, დამხმარე ტექნიკური საშუალებების ფარულად გამოყენების ფაქტების დანახვა ასეთ დროს გაცილებით რთულია, ვიდრე საკლასო ოთახში;
  • მოსწავლეების მიერ შევსებული ფურცლები გაგზავნისთანავე აისახება ტესტისთვის განკუთვნილი პასუხების ბაზაში;
  • თუ ტესტის შექმნის პროცესში სწორი პასუხების ველსაც შეავსებთ, ნამუშევარი პროგრამულად გასწორდება, რის შედეგადაც მოსწავლე დავალების გაგზავნისთანავე დაინახავს თავის შედეგს და თქვენი დრო და ენერგიაც მნიშვნელოვნად დაიზოგება;
  • ტექსტის შედეგებზე დაყრდნობით, ზუსტ სურათს თუ არა, იმას მაინც დაინახავთ, რამდენად კარგად აითვისეს მოსწავლეებმა ახალი სასწავლო მასალა და შეძლებთ შედეგების შესაბამისი სტრატეგიის დასახვას;

კონკრეტული მასალის შეჯამებისა და მოსწავლეთა ცოდნის გაზომვის გარდა, ელექტრონული ტესტები სწავლის პროცესშიც ეფექტურ რესურსს წარმოადგენს. იგი მოსწავლეებს  საკუთარი თავის გამოცდაში, ძველი ცოდნის გახსენებასა და ახლის განმტკიცებაში ეხმარება. ამ შემთხვევაში ტესტებს განმეორებით შესრულების ფუნქციაც შეგიძლიათ ჩაურთოთ, რათა მოსწავლეებს სასწავლო მასალასთან მიბრუნების, შეცდომების გამოსწორების და  ამ გზით ცოდნის განმტკიცების საშუალება ჰქონდეთ.

როგორც ხედავთ, მე მხოლოდ დისტანციური დავალების ორი ფორმა მიმოვიხილე. მასწავლებლებს კი სასურველი შედეგის მისაღებად გაცილებით მეტი ელექტრონული თუ ტექნიკური რესურსი სჭირდებათ. იმედი მაქვს, მულტიფუნქციური საგანმანათლებლო რესურსების შექმნის პროცესში გაცილებით მეტი ადამიანი ჩაერთვება და სამომავლო გამოწვევებს მრავალფეროვანი და ეფექტური სასწავლო ინსტრუმენტების დახმარებით გავუმკლავდებით.

 

კომენტარები

comments