მედიაწიგნიერების გაკვეთილი

საქართველოსთვის დემოკრატიული პროცესები ერთ-ერთ უმთავრეს გამოწვევად რჩება. ამ ვითარებაში უცილებელია მოსწავლეებთან დემოკრატიასთან დაკავშირებული თემების კლასში განხილვა, მათზე მსჯელობა და დასკვნების გაკეთება. ამავდროულად, XXI საუკუნეში, მოსწავლეებისთვის მედიაწიგნიერებასთან დაკავშირებული კომპეტენციების განვითარება ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ამოცანას წარმოადგენს. ჩვენი მოსწავლეები ხშირად ხდებიან დეზიმფორმაციისა და პროპაგანდის მსხვერპლი. გთავაზობთ ჩემ მიერ ჩატარებული მედიაწიგნიერების უნარის განვითარებაზე ორიენტირებული  სამოდელო გაკვეთილის გეგმას.

 

საგანი: სამოქალაქო განათლება

სწავლების საფეხური / კლასი: საშუალო საფეხური – X კლ.

მოსწავლეთა რაოდენობა: 10 მოსწავლე (მათ შორის არაა სსსმ მოსწავლე)

გაკვეთილის თემა: დემოკრატია

გაკვეთილის მიზანი: მოსწავლეები დაასახელებენ დემოკრატიის დამახასიათებელ აუცილებელ ნიშან-თვისებებს, შეადარებენ ორი განსხვავებული წყაროდან მიღებულ ინფორმაციას, იმსჯელებენ ამ წყაროების სანდოობის, მათი ავტორებისა და მიზნების შესახებ.

გაკვეთილის თემისა და მიზნის შესაბამისობა ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნებთან

მედიაწიგნიერება (ამონარიდი ესგ-დან) – მოსწავლე შეძლებს, ერთი მხრივ, მულტიმედია ტექსტების აღქმა-გააზრებას, ინტერპრეტირებას, გამოყენებას, მეორე მხრივ, მედიასამყაროში ორიენტირებას, სწორი არჩევნის გაკეთებას (ინფორმაციის „გაფილტვრა“) და მიღებული ინფორმაციის კრიტიკულად შეფასებას.

მოქ.X.11.  – მოსწავლეს შეუძლია  გააანალიზოს მოქალაქეების როლი ქვეყნის დემოკრატიაში.

  • ახასიათებს დემოკრატიის ძირითად პრინციპებს და უკავშირებს მათ ადამიანის უფლებებსა და მოვალეობებს; საკუთარ მოსაზრებას ასაბუთებს მისთვის ცნობილი საერთაშორისო დოკუმენტების დებულებების მეშვეობით (მაგ.: ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია, ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია, ბავშვთა უფლებების დაცვის კონვენცია და სხვა).

გამოყენებული მეთოდები: გონებრივი იერიში, ლექცია თვალსაჩინოებით, დისკუსია.

შეფასება:  განმსაზღვრელი (რუბრიკა იხ. დანართში).

წინარე ცოდნა: მოსწავლეებს შეუძლიათ მსჯელობა: საქართველოს სახელმწიფო მმართველობის განვითარების ეტაპებზე და კონსტიტუციაში ასახულ დემოკრატიულ პრინციპებზე.

რესურსები: პრეზენტაცია, ვიდეო დემოკრატიის შესახებ, პლიპჩარტის ფურცლები, მარკერები, პროექტორი, კომპიუტერები ჯგუფებისთვის.

 

 

 

 

 

 

N

 

 

 

 

აქტივობის მიზანი და აღწერა

 

გამოყენებული მეთოდი/მეთოდები

 

კლასის ორგანიზების ფორმა/ფორმები

სასწავლო რესურსები დრო (წთ.)*
1 საორგანიზაციო საკითხების მოწესრიგება, გაკვეთილის მიზნისა  და შეფასების რუბრიკის გაცნობა

 

მასწავლებელი მოსწავლეებს აცნობს გაკვეთილის მიზანს და შეფასების რუბრიკას.

ვერბალური კომუნიკაცია საერთო საკლასო ფლიფჩარტზე დატანილი გაკვეთილის მიზანი, წინასწარ ამობეჭდილი შეფასების რუბრიკა.

იხ. დანართი I

2 წთ.
2 მოსწავლეთა წინარე ცოდნის გააქტიურება

 

მასწავლებელი სვამს შეკითხვებს:

რა არის დემოკრატია? მიგიღიათ თუ არა დემოკრატიულ პროცესებში მონაწილეობა? რა ფორმით? რა ნიშნები ახასიათებს დემოკრატიას?

მათი პასუხები ფიქსირდება ფლიპჩარტზე/დაფაზე.

გონებრივი იერიში

 

საერთო საკლასო დაფა, ფლიფჩარტი, მარკერები.

 

 

5 წთ.
3 პრეზენტაცია

 

მასწავლებელი ინტერაქტიული მინი-ლექციით ესაუბრება დემოკრატიის არსზე და მისთვის დამახასიათებელ ძირითად ნიშნებზე, თვალსაჩინოებად იყენებს „power point“-ში მომზადებულ რესურსს.

პრეზენტაციის დროს ყურადღებას ამახვილებენ სიტყვა დეზინფორმაციის მნიშვნელობაზე.

ინტერაქციული მინი-ლექცია მთელი კლასი წინასწარ მომზადებული პრეზენტაცია, მარკერი, ფლიპჩარტი.

 

იხ. პრეზენტაციის ლინკი:

https://drive.google.com/open?id=1rOqHJgUrA_BCHmKwllPuE7mLHZM-7jWW

7 წთ.
4 ვიდეოფაილის ნახვა

 

მასწავლებელი მოსწავლეებს ეუბნება, რომ ახლა ისინი ნახავენ ვიდეოს, რომელიც შეესაბამება დემოკრატიის თემატიკას, თუმცა მასში ისეთი ინფორმაციაცაა მოყვანილი, რომელზეც აქამდე არ უსაუბრიათ. მოსწავლეებს ევალებათ, ყურადღებით უყურონ ვიდეოს და შეავსონ სქემა წყვილებში.

კოგნიტური სქემებით სწავლება წყვილებში მუშაობა ვიდეო ფაილი

იხ. ლინკიზე

(https://www.youtube.com/watch?v=KCXeLOBgOsw  0:00 3:56 წწ)

შესავსები სქემა

იხ. დანართი II

 

7 წთ.
5 ორი წყაროდან მოპოვებული ინფორმაციის შედარება

 

მოსწავლეები ეცნობიან სახელმძღვანელოში მოცემულ ინფორმაციას. შემდეგ მასწავლებელი ჯგუფებს სთავაზობს ცხრილს შესავსებად.

ისინი ადარებენ ორი სხვადასხვა წყაროდან მიღებულ ინფორმაციას ერთმანეთს და მსჯელობენ შევსებული ცხრილის ირგვლივ.

 

კოგნიტური სქემებით სწავლება, დისკუსია ჯგუფური სახელმძღვანელო;

სქემა

იხ. დანართი III

 

7 წთ.
6. მსჯელობა წყაროთა მიზნებზე, ავტორთა მიზნებზე, სანდოობასა და სხვ.

 

მასწავლებელი სვამს სადისკუსიო შეკითხვებს. ჯგუფები კითხვებზე პასუხის გასაცემად იყენებენ ლეპტოპებსა და სმარტფონებს.

პასუხებს აფიქსირებენ სამუშაო რვეულებში.

(თითო ჯგუფს აქვს მინიმუმ ერთი ლეპტოპი/სმარტფონი).

I ჯგუფი

·         რა მიზნითაა დაწერილი ტექსტი?

·         რა მიზნითაა შექმნილი ვიდეო?

·         ვის მიერ არის შექმნილი ტექსტი? ვიდეო?

·         რამდენად მიზანშეწონილია ამ ვიდეოს სასწავლო დანიშნულებით გამოყენება?

II ჯგუფი

·         ვინ არის GDI? რა მიზნები აქვს?

·         რამდენად სანდოა ეს ინფორმაცია? რომელი წყაროდან უფრო სანდოა? რატომ?

·         თუ გახსენდებათ ინფორმაცია, რომელიც არ გამართლდა?

·         რამდენად მიზანშეწონილია ამ ვიდეოს სასწავლო დანიშნულებით გამოყენება?

დისკუსია ჯგუფური ლეპტოპები, სმარტფონები,

ამობეჭდილი კითხვები ჯგუფებისთვის.

იხ. დანართი IV

9 წთ.
7. შეჯამება, შეფასება და საშინაო დავალების განსაზღვრა

მასწავლებელი აჯამებს გაკვეთილს მოსწავლეებთან ერთად, აფასებს მათ, აძლევს ურთიერთშეფასების საშუალებას და განუსაზღვრავს საშინაო დავალებას.

მოიძიეთ ინფორმაცია ინტერნეტით გავრცელებული დეზინფორმაციის შესახებ. იმსჯელეთ, რა გავლენა მოახდინა საზოგადოებაზე.

დაფაზე წერს საიტს, სადაც შეიძლება მსგავსი ინფორმაციის მოძიება.

http://mythdetector.ge/

შეფასება ჯგუფური წინასწარ ამობეჭდილი შეფასების რუბრიკა.

იხ. დანართი I

3 წთ.

 

*შენიშვნა:   სსიპ ქალაქ მარნეულის N2 საჯარო სკოლაში II-XII კლასებში გაკვეთილის ხანგრძლივობა 40 წუთია.

გაკვეთილის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

მოსწავლეები ასახელებენ დემოკრატიის დამახასიათებელ აუცილებელ ნიშან-თვისებებს, ადარებენ ორი განსხვავებული წყაროდან მიღებულ ინფორმაციას, მსჯელობენ ამ წყაროების სანდოობის, მათი ავტორებისა და მიზნების შესახებ.

დანართი I

კომპონენტი კრიტერიუმები
დაბალი(2-4) საშუალო (5-6) კარგი (7-8) საუკეთესო (9-10)
ტექსტის გააზრება არ ესმის ტექსტის შინაარსი.  ვერ პასუხობს ტექსტთან დაკავშირებულ ზედაპირულ შეკითხვებსაც კი. ესმის ტექსტის შინაარსი.  პასუხობს ტექსტთან დაკავშირებულ ზედაპირულ შეკითხვებს. იაზრებს ტექსტს. შეუძლია უპასუხოს ტექსტთან დაკავშირებულ ძირითად შეკითხვებს. სიღრმისეულად იაზრებს ტექსტს. შეუძლია უპასუხოს ტექსტთან დაკავშირებულ ყველა შეკითხვას.
ჩართულობა

/აქტიურობა

მოსწავლე პასიურია.  არ იჩენს დიდ ინტერესს დავალებისადმი. მოსწავლე ნაწილობრივ ჩართულია საგაკვეთილო პროცესში, გამოთქვამს მოსაზრებებს. მოსწავლე ჩართულია საგაკვეთილო პროცესში, აქტიურად გამოთქვამს მოსაზრებებს დასმული საკითხის მიმართ. მოსწავლე სრულფასოვნად არის ჩართული საგაკვეთილო პროცესში. გამოთქვამს მოსაზრებებს და ითვალისწინებს თანაკლასელების მოსაზრებებს.
პრეზენტაცია პრეზენტაცია ვერ პასუხობს დასმულ შეკითხვებს. პრეზენტაცია არასრულყოფილია, ნაწილობრივ პასუხობს დასმულ შეკითხვებს. პრეზენტაცია ნაწილობრივ პასუხობს დასმულ შეკითხვებს, ჩანს მოსწავლეების მიდგომები. პრეზენტაცია სრულყოფილია, გამოკვეთილია მოსწავლეთა კრეატიული მიდგომები.

 

დანართი II

სახელი —————–                 გვარი ——————————-

ყურადღებით უყურეთ ვიდეოს და მონიშნეთ უპასუხეთ, სწორია თუ არა ქვემოთ მოცემული წინადადებები:

  წინადადება +/-
1 დემოკრატიული სახელმწიფოს მოვალეობაა აღზარდოს არამარტო პიროვნება არამედ, მოქალაქე.  
2 დემოკრატია არაა დაინტერესებული იმით, რომ მოქალაქეები ჩაერთონ სახელმწიფოს განვითარების პროცესში.  
3 მეტი მოქალაქის მონაწილეობა დემოკრატიულ პროცესებში ზრდის ხელისუფლების პასუხისმგებლობას.  
4 დემოკრატია ხორციელდება მხოლოდ წარმომადგენლობითი ფორმით.  
5 რეფერენდუმის გზით მხოლოდ უმნიშვნელო საკითხები წყდება.  
6 რეფერენდუმსა და პლებისციტში მონაწილეობა შეუძლიათ სრულწლოვან მოქალაქეებს.  
7 მოქალაქეებს არ აქვთ უფლება, მიმართონ პარლამენტს საკანონმდებლო წინადადებით.  
8 არჩევნების გაყალბება არ უქმნის საფრთხეს დემოკრატიას.  

 

დანართი III

გაეცანი დებულებებს და პლუსით (+) მონიშნე, რომელ წყაროშია მოცემული ინფორმაცია.

ინფორმაცია ტექსტი ვიდეო
1 ახსნილია რა არის დემოკრატია და რა ნიშნები ახასიათებს მას.
2 ახსნილია უშუალო დემოკრატიის ფორმები.
3 განმარტებულია ვინ არის ამომრჩეველი და ახსნილია ხმის მიცემის პროცედურა.
4 საუბარია არჩევით დემოკრატიაზე;
5 დასახელებულია ის თანამდებობის პირები და ორგანოები, რომელთაც თანამდებობაზე არჩევნების გზით ირჩევენ.
6 საუბარია საზოგადოებრივ გაერთიანებებში გაწევრების მნიშვნელობაზე დემოკრატიული პროცესებისთვის.
7 დასახელებულია არჩევნების პერიოდულად ჩატარების 3 ძირითადი მიზეზი.
8 განმარტებულია ლეგიტიმური ხელისუფლება.
9 განმარტებულია რეფერენდუმი და პლებისციტი.

 

დანართი IV.

დაფიქრდი და უპასუხეთ შეკითხვებს:

I ჯგუფი

  • რა მიზნითაა დაწერილი ტექსტი?
  • რა მიზნითაა შექმნილი ვიდეო?
  • ვის მიერ არის შექმნილი ტექსტი? ვიდეო?
  • რამდენად მიზანშეწონილია ამ ვიდეოს სასწავლო დანიშნულებით გამოყენება?

II ჯგუფი

  • ვინ არის GDI? რა მიზნები აქვს?
  • რამდენად სანდოა ეს ინფორმაცია? რომელი წყარო უფრო სანდოა? რატომ?
  • თუ გახსენდებათ ინფორმაცია, რომელიც არ გამართლდა?
  • რამდენად მიზანშეწონილია ამ ვიდეოს სასწავლო დანიშნულებით გამოყენება?

 

კომენტარები

comments