მულტიმედიაისტორიები მეორე მსოფლიო ომის სწავლებისთვის

სკოლებში აგვისტოს ომისა და ქართველი გმირების შესახებ უნდა ვასწავლოთ, – მომესმა და გამახსენდა სულ ცოტა ხნის წინ, აგვისტოს ომის მე-10 წლისთავთან დაკავშირებით საარქივო დოკუმენტაციის ძებნისას, როგორ შევეჯახე ყრუ კედელს, რომელსაც ვერც კარი ვუპოვე და ვერც ახსნა, რატომ იყო ნაშენი ასე მტკიცედ მიუდგომელ ადგილას.

უახლესი ამბების კვლევა, ანალიზი და შესწავლა ჩვენი ძლიერი მხარე არ არის, – ვიფიქრე წლების წინ, უნივერსიტეტში სწავლისას, როცა უახლესი ლიტერატურის კურსი მეოცე საუკუნის დასაწყისში მცხოვრებ მწერლებზე შეწყდა. მიუხედავად ამისა, მაინც მოულოდნელი იყო, რომ არც ერთ სახელმწიფო უწყებას არ ჰქონდა ქრონოლოგიურად დალაგებული ფაქტები იმის შესახებ, რა მოხდა 10 წლის წინ, ან უბრალოდ მათი გაცემა არ უნდოდათ.

ყველაფერი მოვისმინე: ის, რომ რასაც ვითხოვდი, სახელმწიფო საიდუმლო იყო, რომ არქივს ომის შესახებ გრიფი ედო, რომ შემეძლო გამომეყენებინა საჯარო ინფორმაცია, ოღონდ ამ ინფორმაციაში მხვდებოდა გადაუმოწმებელი, ოპერატიული ინფორმაციის საფუძველზე 2008 წელს დაწერილი ფრაგმენტული ამბები, რომელთათვისაც 10 წლის განმავლობაში არ გადაუხედავთ…

საბოლოოდ არქივი მაინც გავაკეთე – ინფორმაციას ეს თვისება აქვს: თუ არსებობს, ვერ დამალავ და თუ ეს ინფორმაცია შენთვის მნიშვნელოვანია, მაშინ მისი სწორად გამოყენებაც უნდა იცოდე. 10 წლის წინ მომხდარ ომზე ამბებს როცა მალავ, გამოდის, რომ არ იცი შენთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის სწორად გამოყენება და ყველას აძლევ საშუალებას, ამ ომს ისეთი ინტერპრეტაცია გაუკეთოს, როგორიც გაუხარდება. და ალბათ ომებისა და გმირობების ამბებთან ერთად ან მანამდეც ეს აუცილებლად უნდა ვასწავლოთ ბავშვებს: ინფორმაციის მიღება, დამუშავება და მისი ღირებულების შეფასება, რაც მერე ამ ინფორმაციის სწორად გამოყენებაში გვეხმარება ხოლმე.

ომი მრავალნაირი არსებობს, მათ შორის – საინფორმაციოც, და ამ უნარების გარეშე ამ ომში მუდმივად დამარცხდები ან ტყვედ ჩავარდები.

რატომ ვყვები ამ ყველაფერს? ერთი იმიტომ, რომ ძალიან მაინტერესებს, გადამალული ინფორმაციის პირობებში რა ამბებს მოუყვებიან სკოლაში ბავშვებს, ვინაიდან არსებობს რისკი, რომ ფაქტებისა და ანალიზის ნაცვლად მათ რაიმე სხვა, პატრიოტული სულისკვეთების გამაღვიძებელი ან ხალხურ თქმულებებთან შეზრდილი ნარატივი შესთავაზონ და მეორე იმიტომ, რომ როცა ომის ამბებს ვიკვლევდი, არაერთი შთამბეჭდავად მოყოლილი სხვა ომის ისტორია ვნახე და მინდა, ამ უამრავი მასალიდან მოსწავლეებთან ერთად სანახავად და სამსჯელოდ შემოგთავაზოთ  მეორე მსოფლიო ომის შესახებ შექმნილი რამდენიმე მულტიმედიაისტორია როგორც ისტორიის მოყოლისა და დოკუმენტირების კარგი მაგალითი.

ბრიტანული გამომცემლობა DK-ს ვებსაიტზე ბავშვებისთვის საინტერესო არაერთი ილუსტრირებული და ინტერაქციული ისტორია იძებნება. ერთი მათგანი მეორე მსოფლიო ომის შესახებაა. ამ ისტორიას თუ გაჰყვებით, ნახავთ ამბებს პროპაგანდაზე, ბავშვებსა და ქალებზე ომის დროს, ჰოლოკოსტსა და სტალინგრადის ბრძოლაზე. აქვეა ტესტი, რომელიც შეგიძლიათ ომის შესახებ საკუთარი ცოდნის შესაფასებლად გამოიყენოთ.

BBC-ს მასალები ომის სხვადასხვა ეპიზოდის შესახებ, რომელთა გამოყენება შესაძლებელია როგორც თანმიმდევრულად, ისე ცალკეული თემების მიხედვითაც მოსწავლეებთან ერთად მსჯელობისთვის. ეპიზოდებს მოჰყვება ვიზუალური მასალაც.

მეორე მსოფლიო ომის რუკები კონგრესის ბიბლიოთეკიდან, რომლებიც დაგეხმარებათ, აჩვენოთ ბავშვებს  ძალთა განაწილება, საომარი მოქმედებები და ომის მიმდინარეობა ომის დაწყების დღიდან დასრულებამდე.

დაბოლოს, ქართული რესურსი, რომლის საშუალებითაც შეგიძლიათ იპოვოთ წინაპარი, რომელიც მეორე მსოფლიო ომში იბრძოდა და საიტზევე ნახოთ, რა გზა გაიარა მან ფრონტზე, სად დაიღუპა და სად არის დაკრძალული.

კომენტარები

comments