ციფრული არქივები – როგორც სასწავლო რესურსი

იცით რომ ბიჭვინთის სანაპიროზე ნეპტუნის ზეიმი იმართებოდა, სოხუმს კი გასული საუკუნის შუა წლებში ამერიკელი ფერმერები სტუმრობდნენ?

იცით რა ხდებოდა მუშტაიდის პარკის ბნელ ხეივნებში ან როგორ ეძებდნენ ქალაქის თავს 1904 წლის თბილისში?

იცით, რომ საბჭოთა კავშირის დროს ცდილობდნენ უდანაკარგოდ აეღოთ მოსავალი და იმარჯვებდნენ შრომაში?

 

კითხვები თქვენი ცოდნის შესამოწმებლად არ არის. არქივებში შესვლის და საინტერესო ამბების ძიებისთვის გადაგდებული ანკესია, რომელიც თქვენის მხრივ შეგიძლიათ მოსწავლეების დასაინტერესებლად გამოიყენოთ. არქივები, რომლებიც უამრავ საინტერესო არტეფაქტს ინახავს, მოზადებისა და ახალგაზრდებისთვის შესაძლოა მოსაწყენ ადგილად აღიქმებოდეს და ამ დამოკიდებულების გამო უამრავი საინტერესო დოკუმენტაცია რჩებოდეს ბავშვების ყურადღების მიღმა. თუკი მათ ადრეული ასაკიდან სახალისო ფორმით მივაჩვევთ არქივებთან მუშაობას, დროთა განმავლობაში  ჩამოვუყალიბდებათ ისტორიულ დოკუმენტაციასთან ურთიერთობის კულტურა და ამ გზით არაერთ ინტერესს გაიღვიძებენ.

 

არქივებმა თავის მხრივ დიდი ხანია დაიწყეს იმაზე ფიქრი, როგორ გახდნენ უფრო ხელმისაწვდომები და მიმზიდველები არამხოლოდ სამეცნიერო წრეებისთვის, არამედ ფართო მასებისთვის ინტერნეტიზაციის პირობებში და  არაერთი ფონდის დიჯიტალიზაციის  შედეგად უკვე ნებისმიერი წერტილიდან არის შესაძლებელი მათ ბაზებზე წვდომა.

 

თუკი ქართულენოვანი არქივების სასწავლო რესურსებად გამოყენებას გადაწყვეტთ, შეგიძლიათ გამოიყენოთ აფხაზეთის ციფრული არქივი, პარლამენტის ბიბლიოთეკის ციფრული არქივი – ივერიელი, საზოგადოებრივი არქივი და  ქართულ-გერმანული არქივი; თითოეულ მათგანში განსხვავებული სპეციფიკის მქონე დოკუმენტაციაა გაერთიანებული, რაც სხვადასხვა გაკვეთილზე სხვადასხვა საკითხსა თუ თემაზე მსჯელობისას გამოყენების საშუალებას იძლევა, იქნება ეს საბჭოთა ტერორი, გადასახლებები და პოლიტიკური პატიმრები თუ სატირა და კარიკატურა,როგორც გამოხატვის ფორმები. აქვე ნახავთ თეატრის და კინოს მხატვრობის საინტერესო ნიმუშებს, კულტურული ცხოვრების ამსახველ აფიშებს, აგიტაციურ პლაკატებს, ბეჭდური გამოცემებს, ზეპირ ისტორიებს, სიმღერების აუდიო ჩანაწერებს და სხვა უამრავ საინტერესო რამეს.

 

ბავშვებისთვის შესაძლოა საინტერესო იყოს იმის ძიებაც, სად არის გაბნეული ამბები საქართველოს შესახებ ქართული არქივების გარდა და როგორ მოხვდა ეს კონკრეტული მასალები ამა თუ იმ ფონდში. ანკესის გადასაგდებად შეგიძლიათ გამოიყენოთ ნიუ-იორკის საჯარო ბიბლიოთეკის ციფრულ არქივში დაცული ფოტოები თბილისიდან, სადაც თათრების ბაზრიდან და კინტოებიდან დაწყებული, ძველი თბილისის არაერთი მნიშვნელოვანი სახასიათო კადრი ინახება.

 

არქივების მიმართ ინტერესი და მათი ჩართვა სასწავლო პროცესში სასარგებლოა როგორც მოსწავლეებისა და სტუდენტებისთვის, ასევე თავად აკადემიური დაწესებულებებისთვის – ციფრულ არქივებზე მაღალი მოთხოვნა მათ აიძულებთ, იყვნენ მეტად დახვეწილები, მასშტაბურები და აქტუალურები, მოუწევთ უფრო და უფრო საინტერესო მასალების გამოტანა და ახალგაზრდებამდე მათი საინტერესოდ მიტანის ფორმების მოძიება, რაც კიდევ უფრო მიმზიდველს გახდის მათ, არქივების მომხმარებელი მოსაწავლეებს შორის კი შესაძლოა იყვნენ ისეთები, ვინც თავის მომავალს სწორედ არქივებს დაუკავშირებს. არქივების, როგორც მოსაწყენი ადგილების შესახებ წარმოდგენა გარკვეულწილად სწორედ იმის შედეგია, რომ იქ დაბალია ახალგაზრდების კონცენტრაცია, რთულად შედის ინოვაცია და თანამედროვე ტექნოლოგიები და უჭირს სპეციფიური აუდიტორიის ფარგლებს გარეთ გასვლა.

 

მაგალითად, ამერიკის ეროვნული არქივი იმისათვის, რომ მათი მასალები სასწავლო პროცესში ჩართული იყოს, თვითონ სთავაზობს მასწავლებლებს გაკვეთილის გეგმებს, რომლების საარქივო მასალების გამოყენებით შეიძლება მომზადდეს კონკრეტულ თემებზე, დიდი ბრიტანეთის ეროვნული არქივი არა მხოლოდ სასწავლო მასალებს, მათ სივრცეში მასწავლებლებს გაკვეთილებსა და ვორკშოპებს სთავაზობს, ციფრული მოხმარებისთვის კი  ონლაინ საკლასო ოთახს და ვიდეოკონფერენციებს.

 

 

 

 

 

კომენტარები

comments