როგორ გავუღვივოთ ემპათიის გრძნობა მოსწავლეებს დაწყებით კლასებში

მპათია – ადამიანის უნარი უთანაგრძნოს სხვებს და გაიგოს მათი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა. ემპათია არის უნარი, გაიაზრო სხვისი ემოციები ან, უფრო მარტივად რომ ვთქვათ – გქონდეს უნარი სხვისი ფეხსაცმლით გაიარო რამდენიმე მილი. ემპათიას განიხილავენ, როგორც სხვათა როლების ათვისების პროცესს, რაც სოციალიზაციის არსს შეადგენს.

ემპათიის განსაზღვრებები მოიცავს ემოციური მდგომარეობების ფართო რიგს, მათ შორის სხვებზე მზრუნველობას, მათდამი ყურადღებასა თუ სხვების დახმარების სურვილს; იმ ემოციების განცდას, რომლებიც სხვების ემოციებს ერგება. ეს ნიშნავს, მიხვდე, რას ფიქრობს ან გრძნობს სხვა პიროვნება და ნაკლებად მკაფიო გახადო განსხვავებები შენსა და სხვას შორის;
აგრეთვე, იგრძნო და გაიზიარო სხვების ემოციები. ზოგს სჯერა, რომ ემპათია გულისხმობს სხვისი ემოციების მორგების უნარს; ზოგი კი ფიქრობს, რომ ემპათია სხვა პიროვნებისადმი კეთილ, დადებით, სენტიმენტალურ განწყობას ნიშნავს.
თანაგრძნობა (compassion) და სიმპათია, თანაგანცდა (sympathy) დაკავშირებულია ემპათიასთან, მაგრამ სამივე ეს ტერმინი უნიკალურია. თანაგრძნობა განისაზღვრება, როგორც ემოცია, რომელსაც გრძნობ გასაჭირში მყოფის მიმართ, რაც მისი დახმარებისკენ გიბიძგებს. თანაგანცდა (sympathy) მზრუნველობის შეგრძნება და გასაჭირში მყოფის გაგებაა. ზოგი sympathy-ში ემპათიურ ინტერესსაც მოიაზრებს, რასაც სწავლულები განმარტავენ, როგორც სურვილს, დაინახო სხვები უკეთესად და ბედნიერად.

მე, როგორც მასწავლებელს მიმაჩნია, ბავშვებში ემპათიის გრძნობის გაღვივებას დაწყებითი კლასებიდანვე უნდა ჩაეყაროს საფუძველი, რათა თავიდან ავიცილოთ გულგრილი და ინერტული საზოგადოება. ამისათვის ხშირად უნდა დაიგეგმოს გაკვეთილები, რომელთა მიზანიც იქნება სწორედ ემპათიის გაღვივება. გაიმართოს ფილმების ჩვენება, დისკუსიები და როლური თამაშები. მოვიწვიოთ მშობლები და ისინიც აქტიურად ჩავრთოთ  ზემოთ ჩამოთვლილ აქტივობებში.

გთავაზობთ გაკვეთილის გეგმას, რომლის მიზანიც  მოსწავლეებში ემპათიის გაღვივებაა.

 

გაკვეთილის გეგმა

საგანი: ქართული ენა;

სწავლების საფეხური: დაწყებითი საფეხური/ IV კლასი;

გაკვეთილის თემა: გუგული ტოგონიძის ,,ცვრიანა’’.

გაკვეთილის მიზნები:

მოსწავლეებს გამოუმუშავდებათ ტექსტში კონკრეტული ინფორმაციის მოპოვების, პერსონაჟის გრძნობების აღქმისა  და ემპათიის/თანაგანცდის გამოხატვის უნარები.

 

  აქტივობის აღწერა გამოყენებული მეთოდი/მეთოდები კლასის ორგანიზების ფორმა/ფორმები სასწავლო რესურსები დრო (წთ.)
 

1

 

მიზანი: ინფორმაციის მიწოდება

აქტივობა: გავაცნობ  გაკვეთილის თემას, მიზნებსა და                                                                          შეფასების კრიტერიუმებს.

 

 

ყოველი აქტივობის შემდეგ მოსწავლეები მიიღებენ მყისიერ უკუკავშირს.

 

ვერბალური მეთოდი

 

მთელ

კლასთან

დაფა,

ფლიპჩარტი

მარკერი

 

ფლიპჩარტზე დაწერილი გაკვეთილის თემისა და მიზნის გაცნობა შექმნის  გაკვეთილისადმი მზაობას.

 

2 წთ.
2 მიზანი: წინარე ცოდნის გააქტიურება.

აქტივობა:

მოსწავლეებს ვთხოვ, გაიხსენონ, რა განსხვავებაა მინდვრისა და ბაღის  ყვავილებს შორის, რითი საზრდოობენ ისინი? იციან თუ არა ცვრიანას, იგივე დროზერას შესახებ რაიმე?

 

გონებრივი იერიში

 

 

 

 

მთელ კლასთან

 

 

 

 

2 წთ.

3.  მიზანი – ინფორმაციის მიწოდება

აქტივობა: დავურიგებ მოკლე საინფორმაციო ტექსტს ,,მწერიჭამია მცენარეები“.

მოსწავლეები წაიკითხავენ და გამოიტანენ დასკვნებს.

როგორ მცენარეებს მიეკუთვნებიან ისინი,  როგორ იკვებებიან.

ჩუმი კითხვა ინდივიდუალური  

 

არნ. გეგეჭკორის ,,მწერიჭამია მცენარეები“

 

 

5 წთ.
4 მიზანი: მოსწავლეებს გაუადვილდეთ ინფორმაციის აღქმა

აქტივობა:

ვუჩვენებ ვიდეოს, სადაც ნაჩვენებია, როგორ იკვებება ცვრიანა მწერებით.

ვიდეო-მეთოდი

(ვერბალური ახსნა)

  ბუკი

https://www.youtube.com/watch?v=h9NnctZVrvk

1 წთ.
5

 

 

 

მიზანი: სიღრმისეული წვდომა

აქტივობა:

წავუკითხავ ტექსტს პაუზებით და გზადაგზა ავუხსნი ახალ სიტყვებს

(ცხიმურა, წყლის ბამბა). ტექსტის წაკითხვის შემდეგ გაირკვევა რა მცენარეა ცვრიანა? სად იზრდება, როგორ გამოიყურება? რა თვისებები ახასიათებს მას? რაზე დარდობს ცვრიანა? რას ნატრობს? როგორ დასცინიან მეგობრები? რა რჩევას აძლევდნენ მეგობრები ? ეთანხმებიან თუ არა მათ რჩევას, რატომ? რამ მოჰგვარა ცვრიანას სიხარულის ცრემლები? როგორ გესმით ,,სიხარულის ცრემლები“?

პაუზებით კითხვა

 

 

 

სიტყვის კედელი

 

 

 

 

მთელ კლასთან

 

 

 

 

სახელმძღვანელო

 

 

10 წთ.
 

6.

მიზანი: პერსონაჟთა თვისებების გამოკვეთა.

აქტივობა:

დაფაზე გავაკრავ წინასწარ გამზადებულ ვენის დიაგრამას და შევავსებ მოსწავლეებთან ერთად.

ცვრიანა მეგობრები

 

მოსწავლეები შეადარებენ მათ თვისებებს და გამოიტანენ დასკვნებს.

 

გონებრივი იერიში

 

მთლიან კლასთან

 

დაფა, ფორმატი,

მარკერი

 

5 წთ.

7.  

მიზანი: მოსწავლეებში ემოციების გაღვივება.

აქტივობა:

მოსწავლეები შეავსებენ სქემას ,,მოთხრობის ყველაზე ემოციური ეპიზოდი’’.

დაასათაურე ეს           ეპიზოდი

 

რა ემოცია გამოიწვია

შენში?

რა ემოციაა გადმოცემული მოთხრობაში?
 

სქემის შევსება

 

ინდივიდუალური

 

სახელმძღვანელო

სქემა, კალამი

 

 

5 წთ.

8. მიზანი: პრეზენტაცია

აქტივობა:

შემდეგ ისაუბრებენ შევსებულ სქემებზე.

განსხვავებული აზრი წახალისდება ჩემ მიერ.

პრეზენტაცია მთელ კლასთან  შევსებული სქემა 7 წთ.
9.  მიზანი: ემპათიის გრძნობის გაღვივება.

აქტივობა:

,,ცხელი სკამი’’

მოსწავლე მოირგებს ცვრიანას როლს და უპასუხებს მოსწავლეების კითხვებს.

 

კითხვა-პასუხი მთლიან კლასთან ადამიანური რესურსი, სკამი

 

 

 

5 წთ.
 

10.

 

 

 

მიზანი: გაკვეთილის შეჯამება -შეფასება.

აქტივობა:

შევაჯამებ  გაკვეთილს – რა მოეწონათ? რა ისწავლეს? რატომ არის მნიშვნელოვანი თანადგომა და თანაგრძნობა? გაავლებენ პარალელს შესწავლილ ნაწარმოებებთან.

 

 

კითხვა-პასუხი

 

მთელ კლასთან.

  3 წთ.

 

შეფასება:  გაკვეთილის მსვლელობის პროცესში მოსწავლეთა დაკვირვების საფუძველზე ვაძლევ განმავითარებელ სიტყვიერ კომენტარს ამ კრიტერიუმებით:

  • როგორ მოიძიებს ტექსტში კონკრეტულ ინფორმაციას;

 

  • როგორ გამოხატავს ემპათიას/თანაგანცდას;
  • რამდენად ჩასწვდება გმირის გრძნობებსა და განცდებს.

 

 

 

გამოყენებული მასალა:

https://ka.wikipedia.org/wiki/%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%90

http://intermedia.ge/%E1%83%A1%E1%83%A2%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%98%E1%83%90/83257-%E1%83%94%E1%83%9B%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%90/93/user:%E1%83%9C%E1%83%90%E1%83%97%E1%83%98%E1%83%90%20%E1%83%99%E1%83%98%E1%83%99%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%AB%E1%83%94:show:channel

 

 

 

 

 

 

 

 

კომენტარები

comments