სანიმუშო გაკვეთილები ეკონომიკაში

ეკონომიკური წიგნიერების მნიშვნელობის შესახებ უკვე დაიწერა სტატიაში – „ეკონომიკური წიგნიერება, როგორც „თამაშის წესების“ გაცნობა“. 2018-2019 სასწავლო წლიდან მე-3 და მე-4 კლასებში ახალი საგნის – „მე და საზოგადოების“ სწავლება იწყება. რაკი მასში ეკონომიკის საკითხებიც არის შესული, გადავწყვიტეთ, რამდენიმე სანიმუშო გაკვეთილი შემოგთავაზოთ, რომელიც Cynthia Lieb-ისა და Robert L. Stout-ის წიგნიდან Teaching Strategies 3-4 არის ნათარგმნი და ადაპტირებული.

 

ჩვენი სურვილები „ანიდან“ „ჰაემდე“

  1. მიზნები:
  • მოსწავლეებმა უნდა გაიგონ, რომ ეკონომიკური სურვილები ის სურვილებია, რომელთა ქონაც ადამიანებს სურთ;
  • რომ ადამიანების ეკონომიკური სურვილები განუსაზღვრელია და მათ არ შეუძლიათ ჰქონდეთ ყველაფერი, რაც სურთ.
  1. თეორია. ეკონომიკური სურვილები არის სურვილები, რომელთა დაკმაყოფილება შესაძლებელია საქონლით ან მომსახურებით. ის განუსაზღვრელია და შეუძლებელია მათი სრულად დაკმაყოფილება.
  2. კონცეფციები: ეკონომიკური სურვილები.
  3. მასალები: 33 ცალი სახატავი ფურცელი. 2 ცალი შედარებით სქელი ფურცელი გარეკანისათვის, ფერადი ფანქრები, პასტელები, ფლომასტერები ან ფანქრები თითოეულ მოსწავლეს, სტეპლერი. სახატავი ფურცლის (33 ცალი) ზედა კუთხეში დაწერეთ ანბანის თითო ასო. შედარებით სქელი ფურცელი გამოიყენეთ წიგნის გარეკანად და დააწერეთ – „ჩვენი სურვილები „ანიდან“ „ჰაემდე“ შედგენილი ამა და ამ კლასის მიერ. რამდენიმე მოსწავლეს მოახატვინეთ გარეკანი.
  4. მსვლელობა.

შესავალი. სთხოვეთ მოსწავლეებს დაასახელონ საგნები, რომლებიც უნდათ, ჰქონდეთ დაბადების დღისათვის. მას შემდეგ, რაც თითო საგანს დაასახელებენ, აღნიშნეთ, რომ თითოეულ მათგანს განსხვავებული ეკონომიკური სურვილები აქვს და რომ ადამიანებს ძალიან ბევრი სურვილი, მოთხოვნილება აქვთ. აუხსენით, რომ ჩვენ არ შეგვიძლია გვქონდეს ყველაფერი, რაც გვინდა.

–     უთხარით, რომ მათ უნდა გააკეთონ ანბანის დიდი წიგნი სურვილების შესახებ.

–     მიეცით თითოეულ მოსწავლეს ამ წიგნის თითო ფურცელი. თუ გყავთ 33-ზე მეტი, ამუშავეთ წყვილებად, თუ ნაკლები – მიეცით 2 ან მეტი ფურცელი.

–     სთხოვეთ, დაასახელონ ფურცელზე დაწერილი ასოები;

–     ასევე – სასურველი საგანი, რომელიც მოცემულ ასოზე იწყება. დაავალეთ, დაეხმარონ სხვებს გონებრივი იერიშის გზით.

–     დაავალეთ, დახატონ სასურველი საგნები, რომელიც მოცემულ ასოზე იწყება. დაეხმარეთ, დაწერონ საკუთარი სურვილი და ერთი წინადადება ამ სურვილის შესახებ.

–     დაალაგეთ ფურცლები ანბანის მიხედვით და აკინძეთ სტეპლერით.

  1. დასკვნითი ნაწილი. შემოიკრიბეთ მოსწავლეები, რათა ერთად წაიკითხონ მათივე შექმნილი წიგნი. იმსჯელეთ მათ უსაზღვრო სურვილებზე (მოთხოვნილებებზე). გაახსენეთ, რომ გვაქვს ბევრი სურვილი, მაგრამ ყველას დაკმაყოფილება არ შეგვიძლია.
  2. კავშირი სხვა საგნებთან.

მეტყველება თუ მათ აქვთ პირადი დღიური, ჩაწერონ ან ჩახატონ თავიანთი სურვილები.

ხელოვნება სთხოვეთ, გაზეთიდან ან ჟურნალიდან ამოჭრილი სურათებით გააკეთონ სურვილების წიგნი.

მათემატიკა სთხოვეთ დანომრონ თავიანთი შედგენილი წიგნის ფურცლები.

ოჯახის კუთხე. ცნობის ფურცელი ოჯახისათვის: ჩვენ ვიწყებთ ეკონომიკის შესწავლას. ამ საგანს ვეცნობით ჩვენი უსაზღვრო სურვილების საშუალებით. უკვე ვისწავლეთ, რომ ჩვენი სურვილები უსაზღვროა და არ შეიძლება გვქონდეს ყველფერი, რაც გვსურს. დაუსვით თქვენს შვილს შეკითხვა ჩვენი ანბანის შესახებ და ესაუბრეთ ოჯახის წევრების სურვილებზე (მოთხოვნილებებზე).

ყველას ყველაფერი უნდა

  1. მიზნები:
  • სურვილების (მოთხოვნილებები) განსაზღვრა;
  • რესურსების განსაზღვრა;
  • ახსნან, თუ რატომ არ შეიძლება ადამიანებს ჰქონდეთ ყველაფერი, რაც სურთ.
  1. მოკლე შინაარსი. შეზღუდულობა ძირითადი ეკონომიკური პრობლემაა. რაკი ადამიანთა სურვილები (მოთხოვნილებები) შეუზღუდავია და რესურსები კი შეზღუდული, ადამიანებს არ შეუძლიათ ჰქონდეთ ყველა სასურველი საქონელი და მომსახურება. შეზღუდულობა აიძულებს ადამიანებს, გააკეთონ არჩევანი, თუ რომელ სურვილს დაიკმაყოფილებენ.

ეკონომიკური სურვილები (მოთხოვნილებები) შესაძლებელია დაკმაყოფილდეს საქონლისა და მომსახურების მოხმარებით. მწარმოებლები რესურსებით აწარმოებენ იმ საქონელსა და მომსახურებას, რომელიც მომხმარებელს სურს. ეს რესურსები არის ბუნებრივი, ადამიანური ან ადამიანის ხელით შექმნილი.

  1. კონცეფციები:

შეზღუდულობა, სურვილები (მოთხოვნილებები), რესურსები, საქონელი, მომსახურება.

  1. მიმოხილვა:
  • სურვილები არის საგნები, რომელთა ქონაც გსურს.
  • არ შეიძლება გქონდეს ყველაფერი, რაც გსურს, რადგან რესურსები შეზღუდულია.
  1. მასალები:

ძველი გაზეთები და ჟურნალები, მაკრატელი თითოეული მოსწავლისათვის, თაბახის ან უფრო დიდი ფორმატის ქაღალდი თითოეული მოსწავლისათვის, წებო.

  1. მსვლელობა. აუხსენით, რომ თითოეულ ჩვენგანს უამრავი სურვილი (მოთხოვნილება) აქვს. ჩვენ გვინდა საგნები საკუთრივ ჩვენთვის, ჩვენი ოჯახის წევრებისათვის, ჩვენი სკოლისათვის, ქალაქისათვის, ქვეყნისათვის და დედამიწისათვის. გვაქვს ბევრი სურვილი, რომელიც სხვა ადამიანების სურვილის მსგავსია, მაგრამ ასევე გვაქვს განსხვავებული სურვილებიც. სურვილები უსაზღვრო, შეუზღუდავია.

ა)         მიეცით მოსწავლეებს 5 წუთი მათთვის სასურველი საგნების სიის შესადგენად. სთხოვეთ, მოიფიქრონ რაც შეიძლება მეტი განსხვავებული საგანი.

ბ)         სთხოვეთ გაუზიარონ საკუთარი სურვილები კლასს. იმსჯელეთ იმის შესახებ, რომ ზოგიერთი სურვილი მხოლოდ მათი მოთხოვნილების დაკმაყოფილებას ემსახურება (სათამაშო, მაღალი ქულები, ტკბილეული), ზოგი კი – ადამიანთა ჯგუფის (ოჯახური პიკნიკი, დაფა კლასისთვის).

გ) მიეცით მოსწავლეებს დამატებით 5 წუთი სიის შესავსებად. აუხსენით, რომ ადამიანების სურვილები და მათი დაკმაყოფილების საშუალებები ხშირად ერთმანეთთან თანხვედრაში ვერ მოდის, რადგან სურვილები გაცილებით დიდია, დაკმაყოფილების უნარი კი – ნაკლები.

დ) განმარტეთ რესურსები, როგორც საგნები, რომელსაც იყენებენ მწარმოებლები ჩვენი სურვილების (მოთხოვნილებების) დაკმაყოფილებისთვის საჭირო საქონლისა და მომსახურების საწარმოებლად. აუხსენით, რომ შეზღუდულობა იმიტომ არსებობს, რომ არ არის საკმარისი ადამიანისთვის სასურველი ყველა საქონლისა და მომსახურების საწარმოებლად საჭირო რესურსი. განსაზღვრეთ საქონელი, როგორც ხელშესახები საგანი, რომელიც ჩვენს სურვილებს აკმაყოფილებს და მომსახურება, როგორც სხვა ადამიანთა მოქმედება, რომლის საშუალებითაც ისინი ასევე აკმაყოფილებენ ჩვენს სურვილებს.

(თუ მოსწავლეებს გაუჭირდებათ საქონლისა და მომსახურების განსხვავება, დაუსახელეთ რამდენიმე მაგალითი).

ე) სთხოვეთ მოსწავლეებს დაასახელონ რამდენიმე საქონელი და მომსახურება, რომელიც მათ რამდენიმე მოთხოვნილებას დააკმაყოფილებს. (მოთხოვნილება: ახალი სათამაშო; საქონელი: სათამაშო. მოთხოვნილება: მოკლე თმა; მომსახურება: თმის შეჭრა).

ვ) სთხოვეთ მოსწავლეებს გამოიყენონ ძველი ჟურნალ-გაზეთები და იპოვონ იმ საქონლისა და მომსახურების ნახატები, რომლებიც ადამიანთა სურვილებს აკმაყოფილებენ. დაავალეთ, თაბახის ფურცელს ცალ-ცალკე სვეტებად დააკრან ჟურნალ-გაზეთებიდან ამოჭრილი საქონლისა და მომსახურების მაგალითები.

დასკვნითი ნაწილი: დაავალეთ მოსწავლეებს, იფიქრონ იმ მოთხოვნილებების შესახებ, რომლებიც მათ სასკოლო ცხოვრებას ეხება (ახალი სათამაშო მოედანი, ახალი ფანჯრები, მცირერიცხოვანი კლასები). სთხოვეთ ახსნან, რატომ არ შეიძლება მათ ჰქონდეთ ყველაფერი, რაც სკოლისათვის სურთ. უთხარით, რომ, როცა ჩვენი მოთხოვნილებები მათ დასაკმაყოფილებლად საჭირო რესურსებს აღემატება, ჩნდება შეზღუდულობა.

მოთხოვნილებები > რესურსები = შეზღუდულობა.

საოჯახო კუთხე – მოიწვიეთ კლასში რამდენიმე მშობელი და ბებია-პაპა, რათა მათ ისაუბრონ იმ არჩევნის შესახებ, რომელიც ბავშვობაში გააკეთეს სასურველი საქონლისა და მომსახურების მისაღებად. სთხოვეთ მოსწავლეებს, შეადარონ სამი თაობის არჩევანი – თავიანთი, თავიანთი მშობლებისა და ბებია-პაპასი.

შესაძლებელია, ვისაუბროთ იმაზეც, როგორ განსხვავდება მაღაზიაში შესული მშობლისა და შვილის სურვილები; ერთი ადამიანის შეზღუდულობა, მეორისათვის პრობლემის გადაჭრაა, ხსნაა; ზოგჯერ ისეც ხდება, რომ როცა მიიღებ იმას, რაც გსურდა, კმაყოფილებას მაინ ვერ გრძნობ.

კომენტარები

comments