როგორ გავუმკლავდეთ რთულ მოსწავლეებს

მასწავლებლობა არც ისე იოლი ყოფილა, როგორც მეგონა, სანამ პრაქტიკულ გამოცდილებას მივიღებდი. თანდათან მივხვდი, რომ მასწავლებელი უნდა იყოს არა მარტო საგნის კარგი სპეციალისტი, არამედ კარგი კომუნიკატორიც. მას უნდა შეეძლოს პრობლემის სწრაფი მოგვარება, იყოს მუდმივი ინოვატორი, სოციალური ორგანიზატორი. ეს ყველაფერი მოითხოვს ბევრ ენერგიას, მოთმინებას და დროს. მასწავლებლის პროფესიას კიდევ უფრო ართულებენ მოსწავლეები, რომლებსაც „რთულ მოსწავლეებს“ ვუწოდებთ.

არ მეგულება მასწავლებელი, რომელსაც 2 ან 3 ასეთი მოსწავლე მაინც არ ჰყავდეს. ისინი ჩვენს სასწავლო პროცესს ძნელად სამართავს ხდიან, მაშინ როდესაც სწავლა საკმაოდ სახალისო პროცესია, თუ ის სწორად მიმდინარეობს.

აი, ორი ყველზე დიდი შეცდომა, რომელიც შეიძლება მოუვიდეს მასწავლებელს რთულ მოსწავლეებთან ურთიერთობისას:

  1. ყვირილი, ჩხუბი, არასასიამოვნო ფრაზების გამოყენება, მუქარა – ეს გააუარესებს მდგომარეობას და შედეგად შესაძლოა მივიღოთ მოსწავლის უპატივცემულობა ჩვენდამი და არასასიამოვნო გარემო;
  2. გადაჭარბებული ქება – ნუ შევაქებთ დავალების შესრულებისას სხვაზე მეტად; ნუ მივცემთ მათ ქებას დემონსტრაციულ სახეს. ჩვენი მიზანია ასეთი მოსწავლეების სასწავლო პროცესში ჩართვა და არა მათი გამორჩევა სხვა მოსწავლეებისგან. ასეთმა ქცევამ შესაძლოა გააღიზიანოს სხვა მოსწავლეები და უსამართლობის განცდა გაუჩინოს.

მინდა, გაგიზიაროთ რამდენიმე მიდგომა, რომლებიც წარმატებით გამოვიყენე რთულ მოსწავლეებთან ურთიერთობისას:

  1. 1. ვიკონტაქტოთ მშობელთან ხშირად და დროულად

თუ მასწავლებელი, მოსწავლე და მშობელი ერთად ჩაერთვებიან სასწავლო პროცესში, ეს ხელს შეუწყობს მოსწავლის წარმატებას. მშობელთან თანამშრომლობა საგრძნობლად შეამცირებს დისციპლინის დარღვევებს და დადებითად იმოქმედებს მოსწავლის აკადემიურ მოსწრებაზე. აუცილებელია, მშობელს რეგულარულად მივაწოდოთ ინფორმაცია – როგორც დადებითი, ისე უარყოფითიც. დადებითი ინფორმაციის მიწოდება წაახალისებს მოსწავლეს. უარყოფითი შედეგის შემთხვევაში აუცილებელია მშობლის დროული ჩართვა მდგომარეობის გამწვავების თავიდან ასაცილებლად.

სასწავლო პროცესში მშობლის ჩართვა ზრდის მოსწავლის პასუხისმგებლობას. აუცილებელია, მშობელს გავაცნოთ სასწავლო მიზნები, მათი როლი სასკოლო ცხოვრებაში, ქცევის წესები, საკლასო ღონისძიებები და საშინაო დავალებების შესრულების ხარისხი.

სამწუხაროა, მაგრამ გვხვდებიან ისეთი მშობლებიც, რომლებიც თანამშრომლობაზე უარს ამბობენ. ამ შემთხვევაში მასწავლებელმა ყველა მეთოდური საშუალება უნდა გამოიყენოს დადებითი ურთიერთობის დასამყარებლად.

მშობლები შეიძლება დავყოთ 4 კატეგორიად:

1

ჩართულია სკოლის ცხოვრებაში

 

ჩართულია საშინაო დავალებების შესრულებაში

2

არ არის ჩართული სკოლის ცხოვრებაში

 

ჩართულია საშინაო დავალებების შესრულებაში

3

ჩართულია სკოლის ცხოვრებაში

 

არ არის ჩართული საშინაო დავალებების შესრულებაში

4

არ არის ჩართული სკოლის ცხოვრებაში

 

არ არის ჩართული საშინაო დავალებების შესრულებაში

ყველა მასწავლებელს ჰყავს მეოთხე კატეგორიის ერთი მშობელი მაინც. სასწავლო პროცესში მათ ჩასართავად აუცილებელია, ისინი დავიბაროთ სკოლაში, შევხვდეთ როგორც ინდივიდუალურად, ისე მშობელთა კრებებზე, ერთად ვიმსჯელოთ პრობლემებზე და მათი მოგვარების გზებზე. მშობელთან საუბარი აუცილებლად დადებით და იმედის მომცემ ნოტზე უნდა დასრულდეს.

  1. შევაგროვოთ ინფორმაცია

მასწავლებელი კარგად უნდა იცნობდეს მოსწავლეს. ამისთვის სასურველია შეგროვდეს საჭირო ინფორმაცია დამრიგებლის, ფსიქოლოგისა და სხვა იმ მასწავლებლებისგან, რომლებსაც შეხება აქვთ ამ მოსწავლესთან, ხოლო მშობლისგან მივიღოთ ინფორმაცია სოციალური კუთხით და გავაცნობიეროთ არსებული დისციპლინური პრობლემები მოსწავლის სწორი შეფასების უზრუნველსაყოფად.

2

სასურველია შევქმნათ კითხვარი, რომელსაც შევავსებინებთ მოსწავლეს. კითხვარს სახალისო ფორმა უნდა ჰქონდეს და არ ქმნიდეს ისეთ შთაბეჭდილებას, თითქოს მოსწავლე დაკითხვაზეა.

გთავაზობთ კითხვარის ნიმუშს, რომელიც, რა თქმა უნდა, არ არის ყველა მოსწავლეზე მორგებული – მისი მოდიფიცირება შეიძლება მოსწავლის ასაკის და სხვა ინდივიდუალური პრობლემების გათვალისწინებით.

2222

  1. დავუწესოთ ქცევის წესების დარღვევის ლიმიტი

მასწავლებელმა სასწავლო წლის დასაწყისშივე უნდა იზრუნოს დადებითი სასწავლო გარემოს შექმნაზე. ასეთი გარემო მას დაეხმარება, სწორად წარმართოს სასწავლო პროცესი. ქცევის წესების შემუშავება და დარღვევის ლიმიტის დაწესება უფრო მაშინაა ეფექტური, როდესაც მის შექმნაში მონაწილეობენ მოსწავლეებიც. ამ დროს იზრდება მათი პასუხისმგებლობა. ისინი მეტად ზრუნავენ ამ წესების დაცვაზე. ქცევის წესების საყოველთაო ფორმა არ არსებობს, მათი შემუშავება ხდება კლასში არსებული პრობლემების, მოსწავლეთა ასაკისა და საჭიროებების გათვალისწინებით.

წესი არ უნდა იყოს ბევრი (საშუალოდ 4-6 საკმარისია). ისინი მკაფიოდ უნდა განიმარტოს და თვალსაჩინო ადგილას გაიკრას. აუცილებელია მათი მონიტორინგიც. მოსწავლეებს უნდა ავუხსნათ, რომ ამ წესების დაცვა მნიშვნელოვანია, რომ ეს მათ კარგ მოქალაქეებად ჩამოყალიბებაში დაეხმარება. სასურველია, განვუმარტოთ ის სასჯელიც, რაც წესების დარღვევას მოჰყვება და დარღვევის ლიმიტიც.

 

ქცევის წესები ასეთი შეიძლება იყოს:

  1. 1. მოვეპყროთ სხვებს ისე, როგორც ჩვენ გვინდა მოგვეპყრონ.
  2. პატივი ვცეთ საკუთარ და სხვის საკუთრებას.
  3. გავუცინოთ ყველას და არავის დავცინოთ.
  4. პასუხი ვაგოთ საკუთარ საქციელზე.
  5. როცა სხვები საუბრობენ, მოვუსმინოთ.
  6. ვიმუშაოთ ჩუმად, ხელი არ შევუშალოთ სხვებს.
  7. ყოველთვის ავიწიოთ ხელი, როცა რამის თქმა გვსურს.
  8. ვითხოვოთ ნებართვა, სანამ რამეს გავაკეთებთ.
  9. სწორად ვმართოთ დრო, დროულად მივიდეთ სკოლაში და გაკვეთილებზე.
  10. ვეცადოთ, ვიყოთ საუკეთესოები.

ქცევის წესები ასეც შეიძლება გამოვსახოთ:

 222

22

  1. 4. ხშირად შევახსენოთ მოვალეობები

ვაკონტროლოთ საშინაო და საკლასო სამუშაო, ხშირად მივცეთ განმავითარებელი შეფასება, მივაწოდოთ ინფორმაცია აკადემიური მოსწრების შესახებ, რათა ჩამორჩენას არ მოჰყვეს სირთულეები – კლასში დარჩენა, გარიცხვა და სხვა.

 

  1. 5. შევარჩიოთ ხელსაყრელი დრო მათთან სასაუბროდ

თავი ვარიდოთ კლასში, სხვების თანდასწრებით, შენიშვნის მიცემას, შევხვდეთ ინდივიდუალურად.

 

  1. განუვითაროთ კომუნიკაციის უნარჩვევები

ძნელად სამართავ მოსწავლეებს უჭირთ თანაკლასელებთან კარგი ურთიერთობის დამყარება. ხშირად ეს სოციალური უნარების უქონლობითაა გამოწვეული. ამ დროს მათ მაწავლებელი უნდა დაეხმაროს და სოციალური უნარ-ჩვევები განუვითაროს, რათა მოსწავლე მთლიანად ჩაერთოს სასწავლო პროცესში და გაკვეთილზე თავი სტუმრად არ იგრძნოს.

საკლასო ოთახი იდეალური ადგილია სოციალური უნარ -ჩვევების განსავითარებლად.

როგორ დავეხმაროთ მოსწავლეს სოციალური უნარ-ჩვევების განვითარებაში?

  1. ხშირად დავგეგმოთ საკლასო ჯგუფური სამუშაოები.
  2. დავგეგმოთ და განვახორციელოთ სასკოლო პროექტები ამ თემასთან დაკავშირებით.
  3. ვურჩიოთ მშობელს, მიიყვანოს ბავშვი სპორტულ ან სხვა საგანმანათლებლო კლუბში.

მასწავლებელმა უნდა აუხსნას მოსწავლეს, რა საჭიროა ამ უნარის ფლობა და რაში გამოადგება ის, მერე კი ეტაპობრივად, ნაბიჯ-ნაბიჯ იზრუნოს მის განვითარებაზე.

  1. არასდროს უარყოთ

ყოველთვის ეცადეთ, ყურადღება გაამახვილოთ მოსწავლის დადებით მხარეებზე, შესთავაზეთ ინდივიდუალური სავარჯიშოები.

სრულფასოვანი ურთიერთობა შესაძლებელია მხოლოდ მაშინ, როცა მასწავლებელი მოსწავლესთან ურთიერთობისას მისი წამყვანი რეპრეზენტატიული სისტემის გათვალისწინებით აგებს

ცხადია, ეს პრაქტიკული რეკომენდაციები არ არის იდეალური. მათი მოდიფიცირება შესაძლებელია. იმედს ვიტოვებ, ისინი, ასე თუ ისე, მაინც დაგეხმარებათ რთულ მოსწავლეებთან ურთიერთობის მოგვარებაში.

გამოყენებული ლიტერატურა:

  1. http://www. shttp://www. teachhub. com/10-ways-deal-difficult-student 2. smartclassroommanagement. com/2011/04/23/7-rules-of-handling-difficult-students/
  2. https://www. theguardian. com/teacher-network/teacher-blog/2013/may/21/classroom-disruption- top-tips
  3. http://www. scholastic. com/teachers/article/25-sure-fire-strategies-handling-difficult-students

კომენტარები

comments