„მე ფიქრი შემიძლია. არ მინდა ვინმემ შემომხედოს და ის ცნობილი, ბანალური ფრაზა გაიმეოროს: „ფეხბურთელს უნაოჭო ტვინი აქვს“. ციტატა იტალიელ ფეხბურთელის, ანდრეა პირლოს ავტობიოგრაფიული წიგნიდანაა – „ვაზროვნებ, მაშასადამე ვთამაშობ“, რომელიც ფეხბურთელმა ალესანდრო ანჩელოტის თანაავტორობით დაწერა. გამომცემლობა „არტანუჯმა“ 2013 წელს გამოსცა (საგამომცემლო პროექტის ავტორია ზვიად კვარაცხელია, იტალიურიდან თარგმნა ნანა ზარდიაშვილმა).
ანდრეა პირლოს ავტობიოგრაფიული ჩანაწერები გაცილებით მეტია, ვიდრე უბრალოდ ფეხბურთის ისტორიები. ეს არის სახელმძღვანელო თვითშემეცნების, ნიჭის ტვირთის, შურთან გამკლავებისა და მდუმარე ლიდერობის შესახებ. პირლოს გამოცდილება პირდაპირ თანხვედრაშია მოზარდების ყოველდღიურ გამოწვევებთან: გარიყულობა, სოციალური წნეხი და საკუთარი ადგილის პოვნის სირთულე. დამრიგებლებისთვის კი საინტერესო რესურსია სადამრიგებლო საათისთვის.
ამ ტექსტის განხილვა სადამრიგებლო საათზე მოსწავლეებს საშუალებას მისცემს:
- დაუკავშირონ სპორტი ფილოსოფიას: შეისწავლონ სათაურის ფილოსოფიური კავშირი დეკარტის „Cogito, ergo sum“-სთან („ვაზროვნებ, მაშასადამე ვარსებობ“), რაც ხაზს გაუსვამს აზროვნების მნიშვნელობას ნებისმიერ საქმიანობაში.
- გამოიმუშაონ ემოციური გამძლეობა: გაიაზრონ, რომ ცრემლები და დაუცველობა სისუსტე კი არა, პიროვნების ჭეშმარიტი გამოხატულებაა.
- განივითარონ სტრატეგიული აზროვნება: გააანალიზონ პირლოს, როგორც „ფეხბურთის არქიტექტორის“ როლი, რომელიც თამაშს განსხვავებული კუთხიდან ხედავს.
ქვემოთ რამდენიმე სავარაუდო აქტივობაა განხილული.
- აქტივობები ემოციური ინტელექტისა და ნიჭის ტვირთის შესახებ:
ა) ემოციები, როგორც სიმართლე:
- მიზანი: ემოციური გამძლეობის განხილვა და სტიგმის მოხსნა.
- ფოკუსი: ციტატები: „ტირილი ბევრ რამეს შველის. ცრემლები იმის ხილული გამოხატულებაა, თუ ვინ ხარ.“ და მამის გაქცევა ტრიბუნიდან შურიანი კომენტარების გამო.
- მეთოდი: „დიახ/არა/შუალედური პოზიცია“ (მთელი კლასი).
კითხვა: არის თუ არა ემოციების (განსაკუთრებით ცრემლების ან ბრაზის) საჯაროდ გამოხატვა მოზარდისთვის სისუსტის ნიშანი?
მოსწავლეები დგებიან ოთახის ერთ მხარეს (დიახ), მეორე მხარეს (არა) ან ცენტრში (შუალედური პოზიცია) და ასაბუთებენ თავიანთ არჩევანს. (იატაკზე ლენტით ან სხვაგვარად მოინიშნოს სპექტრის ხაზი, რათა პოზიციების არჩევა ფიზიკურ აქტივობასთან იყოს დაკავშირებული).
ბ) ნიჭი შურის წინააღმდეგ
- მიზანი: შურისა და გარიყულობის მექანიზმის გაგება.
- ფოკუსი: მშობლების რიტორიკული კითხვა: „ამას თავი ვინ ჰგონია, მარადონა?“ და თანაგუნდელების გარიყულობა („კეთროვანივით მივლიდნენ გვერდს, მხოლოდ იმიტომ, რომ მათზე ძლიერი ვიყავი“). „ერთი ლაწირაკის წინააღმდეგ იბრძოდნენ მშობლები. ეს იყო ბრძოლა, რომელიც მხოლოდ თავდაცვის უნარს მიძლიერდება. იმავეს ვაკეთებდი, რაშიც ბრალს მდებდნენ. თავს უდანაშაულო დამნაშავედ ვგრძნობდი“.
- მეთოდი: „რატომ გაერთიანდნენ ჩემს წინააღმდეგ?“ (წყვილებში).
სთხოვეთ წყვილებს, განიხილონ, რა იყო ბრეშაში თანაგუნდელების ქცევის მიზეზი (შური, შიში, საკუთარი არასრულფასოვნების განცდა) და რა ჰქვია მსგავს ქცევას სოციალურ კონტექსტში (ბულინგი).
დისკუსიის გასაღრმავებლად გამოიყენეთ ბულინგის/შურის ციკლის სქემა, სადაც ნაჩვენებია, როგორ იწვევს უნიკალურობა გარიყულობას.
- აქტივობები აზროვნებისა და ლიდერობის შესახებ
ა) „ვაზროვნებ, მაშასადამე ვთამაშობ“ – ფილოსოფია მოედანზე
- მიზანი: სტრატეგიული აზროვნების, როგორც ნიჭის განუყოფელი ნაწილის, გააზრება.
- ფოკუსი: ციტატები: „გონებაში იხვეწებოდა გადაცემა… განსაკუთრებით მაშინ, როცა ვფიქრობდი“. და „ჩემი საიდუმლო ისაა, რომ თამაშს სხვაგვარად ვუყურებ… ეს გეომეტრია უფროა, ვიდრე ტაქტიკა“.
- მეთოდი: „გეომეტრია VS ტაქტიკა“ (მცირე ჯგუფებში).
ჯგუფი ქმნის განსხვავებული ხედვის მოდელს:
- ტაქტიკა: როგორ უნდა მოვიქცე? (სტანდარტული მიდგომა).
- გეომეტრია (პირლოს მიდგომა): როგორ გამოიყენო სივრცე და დრო სხვებზე ეფექტურად?
დავალება: გამოიყენონ ეს მოდელი სასკოლო გამოწვევაზე (მაგალითად, პროექტის წარდგენა ან დროის მენეჯმენტი). როგორ ხედავს პრობლემას „კლასიკური მოთამაშე“ პრობლემას და როგორ ხედავს მას „მოაზროვნე არქიტექტორი“?
ჯგუფურ მუშაობას დაეხმარება სქემატური ნახაზი (შეიძლება ფეხბურთის მოედნის მსგავსი გრაფიკა), სადაც ნაჩვენებია „კლასიკური“ და „გეომეტრიული“ ხედვის სხვაობა.
ბ) რას ნიშნავს მდუმარე ლიდერი
- მიზანი: ლიდერობის სხვადასხვა ფორმის გააზრება.
- ფოკუსი: „მდუმარე ლიდერი“, რომელიც „სიმშვიდის სანაცვლოდ ყველაფერს იღებს“. მირჩა ლუჩესკუს მიდგომა: „ბურთი პირლოს გადააწოდეთ, მან იცის, როგორ მოექცეს ამ ბურთს“.
- მეთოდი: „ლიდერობის სპექტრი“ (მთელი კლასი).
- შექმენით ლიდერობის უწყვეტი ხაზი ოთახში: ერთ ბოლოში „მოლაპარაკე/აქტიური ლიდერი“ (რომელიც მითითებებს იძლევა), მეორე ბოლოში „მდუმარე/მაგალითის მიმცემი ლიდერი“ (რომელიც ქმედებით ხელმძღვანელობს).
- მოსწავლეები ირჩევენ თავიანთ ადგილს სპექტრზე და ასაბუთებენ, რატომ არის მათთვის ეს პოზიცია ყველაზე ბუნებრივი და ეფექტური.
გ) წერილი საკუთარ თავს
- მიზანი: თვითდამრიგებლობის უნარის განვითარება.
- ფოკუსი: პირლოს შინაგანი დიალოგი ტრავმული მატჩის შემდეგ: „ნიჭი ტვირთად არ უნდა დაგაწვეს… გაიღიმე. ბედნიერი იყავი“.
- მეთოდი: წერილის წერა.
- სთხოვეთ მოსწავლეებს, დაწერონ მოკლე (3-5 წინადადებიანი) „შინაგანი მონოლოგი“, რომელიც მათ შეუძლიათ გამოიყენონ სტრესის, გარიყულობის ან წარუმატებლობის მომენტში.
- წერილში უნდა იყოს ჩართული პირლოს ორი მთავარი გაკვეთილი:
- უნიკალურობის მიღება („შენ ბევრ სხვა მოზარდზე ძლიერი ხარ, ამით უნდა იამაყო“).
- აზროვნებისა და მოქმედების ერთიანობა (პერსონალური ფრაზა, როგორიცაა: „ვაზროვნებ, მაშასადამე ვთამაშობ“).
დაურიგეთ მოსწავლეებს ნაწილებად დაყოფილი „შინაგანი მონოლოგის ჩარჩო“ (სირთულის იდენტიფიცირება, გაკვეთილი, მოწოდება . . .).
ანდრეა პირლო გვაჩვენებს, რომ ჭეშმარიტი ძალა სიმშვიდეშია, ხოლო განსაკუთრებულობა არ არის მიზეზი ქედმაღლობისთვის, არამედ პასუხისმგებლობა, რომელიც ყოველდღიურად უნდა დაამტკიცო.
ჩამოთვლილი აქტივობების გამოყენებით, თქვენი მოსწავლეები არა მხოლოდ გაიცნობენ დიდ ფეხბურთელს, არამედ ისწავლიან, როგორ აქციონ შური და სირთულეები საკუთარი განვითარების საწვავად.
სადამრიგებლო საათისთვის შეგიძლიათ გამოიყენოთ ვიდეოები, რომლებიც მოცემულია ბმულებზე:
ამონარიდები ანდრია პირლოს ავტობიოგრაფიული წიგნიდან;
https://www.youtube.com/watch?v=ZsZhEqAp6ec დამშვიდობება ფეხბურთთან;
https://www.youtube.com/watch?v=4JgZeps2TGI როცა ფეხბურთი ხელოვნება ხდება;
https://www.youtube.com/watch?v=eUg9Sx28MlA ანდრეა პირლო – ყველა დროის საუკეთესო მწვრთნელი;
https://www.youtube.com/watch?v=rfaYKFdIVQ8 საუკეთესო მომენტები ანდრეა პირლოს თამაშებიდან;
https://www.youtube.com/watch?v=hD_skibZCdc ანდრეა პირლო გენიოსი.
გამოყენებული ლიტერატურა:
„ვაზროვნებ, მაშასადამე ვთამაშობ“ – ანდრეა პირლო ალესანდრო ანჩელოტის თანაავტორობით – გამომცემლობა არტანუჯი, 2023 წელი.
