სასწავლო პროექტი „წყლის ყაირათიანი ხარჯვა“

(წყლის გადასახადის დარიცხვის წესის მათემატიკური შეფასება და მოსწავლეთა ცნობიერების ამაღლება  წყლის რესურსების მოფრთხილების შესახებ)

1. საკითხის აქტუალობა

მდგრადი განვითარების მიზნების მიღწევაში ყველა საგანმა თავისი წილი წვლილი უნდა შეიტანოს. ამისათვის საჭიროა მაღალი სააზროვნო უნარების გამომუშავება, შემოქმედებითი და ინტერაქტიული მეთოდებით მუშაობა, როგორიც არის, მაგალითად,  „პროექტი“.

პროექტზე მუშაობისას, მოსწავლე, პრობლემის გადაჭრის პროცესში, ითვისებს ახალ მასალას  და ცნებებს, სწავლობს დაგეგმვას და რეალობის გააზრებას, იძენს და ივითარებს მოვლენების მრავალმხრივი აღქმისა და უფრო ღრმა პერსპექტივების დანახვის უნარ-ჩვევებს.

თანამედროვე განათლება მოითხოვს მათემატიკის სწავლების რეალურ ცხოვრებასთან დაკავშირებას, რათა მოსწავლეებმა მათემატიკური ცნებები არა მხოლოდ თეორიულად, არამედ პრაქტიკულადაც გაიაზრონ. წრფივი დამოკიდებულება ერთ-ერთი ფუნდამენტური თემაა VIII კლასში, თუმცა მისი აბსტრაქტული სწავლება ხშირად ამცირებს მოსწავლეთა მოტივაციას.

საგანი: მათემატიკა
კლასი: VIII
თემა: ალგებრა და მათემატიკური მოდელები

სამიზნე ცნებები და მასთან დაკავშირებული მკვიდრი წარმოდგენები: შესაბამისობა, ასახვა, ფორმულა, წრფე, სხივი, წრფივი დამოკიდებულება.
(აქტივობა: რიცხვების გამოყენება მდგრადი განვითარების პრინციპების სწავლებისას.)

პროექტის ხანგრძლივობა: 1 კვირა

აღნიშნული პროექტი აერთიანებს მათემატიკურ ანალიზს, ეკოლოგიურ ცნობიერებასა და კვლევით მიდგომას, რაც ხელს უწყობს როგორც საგნობრივი, ასევე ტრანსფერული კომპეტენციების განვითარებას. კვლევაზე დაფუძნებული სწავლება და ავთენტური მონაცემების გამოყენება ქმნის შესაძლებლობას, რომ მოსწავლემ მათემატიკური მოდელები არა მხოლოდ ფორმულებად, არამედ ცხოვრებისეული პროცესების აღწერის საშუალებად აღიქვას.

2. პროექტის მიზანი

პროექტის მიზანია, მოსწავლეებმა რეალური მონაცემების შეგროვებისა და ანალიზის საფუძველზე:

• გაიაზრონ- შესაბამისობის, ასახვის, წრფივი დამოკიდებულების არსი;
• შეძლონ –  დამოკიდებულების ცხრილური, გრაფიკული და ალგებრული წარმოდგენა;
• განივითარონ  – კვლევითი, ანალიტიკური და კრიტიკული აზროვნების უნარები.

3. საგანთა ინტეგრაცია

4. ესგ-სთან და მდგრადი განვითარების მიზნებთან შესაბამისობა

პროექტი შეესაბამება ეროვნული სასწავლო გეგმით განსაზღვრულ შედეგებს, მათ შორის:

• მოსწავლე აგროვებს, ამუშავებს და აანალიზებს მონაცემებს;
• აღწერს კავშირებს, კანონზომიერებებს, დამოკიდებულებას ცვლადებს შორის;
• ქმნის ცხრილებს, გრაფიკებს, დიაგრამებს;
• იყენებს ალგებრულ ჩანაწერს რეალური პროცესის აღსაწერად;
• გამოკვეთავს, დაყოფს ეტაპებად და ჭრის პრობლემას;
• აკეთებს დასკვნებს მონაცემებზე დაყრდნობით;
• აანალიზებს და აფასებს კრიტიკულად მიღებულ შედეგებს;
• წარმოადგენს საკითხებს ვიზუალურად, კომპიუტერული ტექნოლოგიების საშუალებით.

შეფასების ინდიკატორები: (მათ. საბ. 1,2.3,4,5,6,7,8,9,10,11).

კავშირი მდგრადი განვითარების მიზნებთან

პროექტი ეხმიანება  მდგრადი განვითარების მიზნებს.

5. სასწავლო ამოცანები

პროექტის ფარგლებში მოსწავლე:

• მოიძიებს წყლის გადასახადის დარიცხვის წესს, რომელიც მოქმედებს თბილისში/მცხეთაში;
• გადახდის წესის მიხედვით, დაადგენს დამოკიდებულებას დახარჯულ წყლის მოცულობასა და დარიცხულ თანხას შორის;
• ჩამოაყალიბებს წრფივი დამოკიდებულების ზოგად მოდელს y=kx+l და, დარიცხვის წესის მიხედვით, განიხილავს წრფივი დამოკიდებულების კერძო შემთხვევებს;
• ააგებს ამ დამოკიდებულებების შესაბამის გრაფიკებს  (სურვილისამებრ);
• შეაგროვებს 2024 და 2025 წლის მონაცემებს სკოლის მიერ მოხმარებული წყლის რაოდენობისა და დარიცხული თანხის შესახებ, თვეების მიხედვით (სურვილისამებრ);
• შეაგროვებს 2025 წლის მონაცემებს, საკუთარ ბინაში მოხმარებული წყლის რაოდენობის შესახებ, თვეების მიხედვით (სურვილისამებრ);
• ჩაატარებს კვლევას, თანაკლასელთა შორის, წყლის რაციონალურად მოხმარებაზე (სურვილისამებრ);
• შექმნის შეგროვებულ მონაცემთა ცხრილს/დიაგრამას (სურვილისამებრ);
• გააანალიზებს შედეგებს და დააკავშირებს რეალურ ცხოვრებასთან;
• შეაფასებს წყლის გადასახადის გადახდის არსებულ წესს.

6. პროექტის განხორციელების გზები

7. მიღებული შედეგები

პროექტის დასრულების შემდეგ მოსწავლეები:

• უკეთ იაზრებენ წრფივი დამოკიდებულების არსს;
• ივითარებენ კვლევით და ანალიტიკურ აზროვნებას;
• სწავლობენ მონაცემებზე დაფუძნებულ მსჯელობას;
• აცნობიერებენ წყლის რესურსების დაზოგვის მნიშვნელობას;
• ზრდიან სწავლისადმი მოტივაციას.

8. შედეგების წარმოდგენა

შედეგები წარმოდგენილია:

• მონაცემთა ცხრილის სახით;
• დიაგრამებით;
• გრაფიკული ვიზუალიზაციით;
• მოკლე წერილობითი დასკვნით;
• ზეპირი პრეზენტაციით საკლასო სივრცეში.

9. პროექტის შეფასება

შეფასება ხორციელდება კრიტერიუმებზე დაფუძნებით:

შეფასების რუბრიკა — SOLO დონეები

SOLO-ზე დაფუძნებული შეფასება საშუალებას იძლევა, შეფასდეს არა მხოლოდ საბოლოო პროდუქტი, არამედ მოსწავლის აზროვნების სიღრმე და პროგრესი

 საკლასო პროექტი „წყლის ყაირათიანი ხარჯვა (წყლის გადასახადის დარიცხვის წესის შეფასება და მოსწავლეთა ცნობიერების ამაღლება წყლის რესურსების მოფრთხილების შესახებ) წარმოადგენს ეფექტურ მაგალითს იმისა, თუ როგორ შეიძლება აბსტრაქტული მათემატიკური ცნებების სწავლება რეალურ, მოსწავლეებისთვის ნაცნობ კონტექსტში. პროექტი ეფუძნება კვლევაზე დაფუძნებულ სწავლებას და ავთენტური მონაცემების გამოყენებას, რაც ხელს უწყობს მოსწავლეთა აქტიურ ჩართულობასა და სწავლისადმი მოტივაციის ზრდას.

პროექტის ფარგლებში მოსწავლეები გადიან სრულ კვლევით ციკლს – მონაცემების შეგროვებიდან მათ ანალიზამდე, გრაფიკული ვიზუალიზაციიდან ალგებრულ მოდელირებამდე. აღნიშნული პროცესი აძლიერებს მათემატიკური აზროვნების სიღრმეს და მოსწავლეებს აძლევს შესაძლებლობას, გააცნობიერონ, რომ მათემატიკა არ არის მხოლოდ ფორმულათა ერთობლიობა, არამედ ეფექტური ინსტრუმენტია რეალური პროცესების აღწერისა და პროგნოზირებისთვის.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პროექტში შეფასების SOLO ტაქსონომიაზე დაფუძნებული მოდელის გამოყენება, რომელიც უზრუნველყოფს მოსწავლეთა ცოდნის ხარისხობრივ შეფასებას. SOLO რუბრიკა არა მხოლოდ აფასებს საბოლოო პროდუქტს, არამედ აჩვენებს მოსწავლის აზროვნების განვითარების დინამიკას, რაც ხელს უწყობს მეტაკოგნიტური უნარების ჩამოყალიბებას და თვითრეფლექსიის კულტურის განვითარებას.

პროექტი ასევე ხელს უწყობს საგანთა ინტეგრაციას და ტრანსფერული კომპეტენციების განვითარებას. მათემატიკური ანალიზის პარალელურად, მოსწავლეები ეცნობიან წყლის რესურსების რაციონალური გამოყენების საკითხს და აცნობიერებენ საკუთარ პასუხისმგებლობას გარემოს მიმართ. ამგვარი ინტეგრირებული მიდგომა ზრდის სწავლების სოციალურ მნიშვნელობას და ამყარებს კავშირს სკოლასა და ყოველდღიურ ცხოვრებას შორის.

აღნიშნული პროექტი გამოირჩევა ადაპტირების მაღალი პოტენციალით. მისი გამოყენება შესაძლებელია, როგორც სხვა მათემატიკური თემების სწავლებისას (მაგალითად, ფუნქციები, პროპორციული დამოკიდებულებები, სტატისტიკა), ისე სხვა საგნებთან ინტეგრირებული პროექტების დაგეგმვის პროცესში. შედეგად, პროექტი ქმნის მდგრადი, აზრობრივი და პრაქტიკაზე ორიენტირებული სწავლების წინაპირობას, რაც სრულად შეესაბამება თანამედროვე საგანმანათლებლო მიდგომებსა და ეროვნული სასწავლო გეგმის მოთხოვნებს.