თანამედროვე საკლასო სივრცეში მასწავლებლის მთავარი ამოცანა მხოლოდ ცოდნის გადაცემა აღარ არის; მნიშვნელოვანია ისეთი საგანმანათლებლო გამოცდილების შექმნა, რომელიც ერთდროულად ააქტიურებს წარმოსახვას, ემოციას, აზროვნებასა და მეტყველებას. მინი-პროექტი „შევქმნათ ახალი პერსონაჟი“ სწორედ ასეთი ინტეგრირებული აქტივობის მაგალითია. მოსწავლეებს ეძლევათ თეთრი ფურცელი, რომელზეც მხოლოდ ორი თვალია დახატული, რაც მათ უბიძგებს შექმნან პერსონაჟი, დაასრულონ ვიზუალური გამოსახულება და მოუფიქრონ მას ამბავი. ეს მეთოდი ამცირებს „თეთრი ფურცლის შფოთვას“ და ზრდის შემოქმედებით თავისუფლებას.
ციფრულ ეპოქაში ბავშვები ხშირად მზა ვიზუალურ და ტექსტურ პროდუქტებს იღებენ, რის გამოც მათი დამოუკიდებელი ნარატივის შექმნის უნარი თანდათან სუსტდება. დღეს სკოლაში განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანია:
კრეატიული აზროვნების განვითარება;
ნარატიული და კრიტიკული აზროვნების უნარების გაძლიერება;
ემოციური წიგნიერების მხარდაჭერა;
ინტეგრირებული სწავლების პრაქტიკის დანერგვა.
„ორი თვალის“ ვიზუალური სტიმული ქმნის დაძლევად ბარიერს დავალების შესრულებისას, მაგრამ ამავე დროს მაღალი ინტელექტუალური პოტენციალის მქონე სასწავლო სიტუაციას, სადაც მოსწავლე თავისუფლად და შემოქმედებითად ავითარებს იდეას.
ფსიქოლოგიური და პედაგოგიური კვლევები ადასტურებენ, რომ ვიზუალური იმპულსები გადამწყვეტ როლს თამაშობენ კოგნიტიურ განვითარებაში. ვიგოტსკის (Vygotsky, 2004) თეორიის მიხედვით, ბავშვის წარმოსახვა ეყრდნობა მის მიერ მიღებულ გამოცდილებას, ხოლო მცირე დეტალი ხდება „კაუჭი“ ახალი ასოციაციური კავშირების დასამყარებლად. ეგანი (Egan, 1986) აღნიშნავს, რომ ამბის თხრობა (Storytelling) ეხმარება მოსწავლეს ინფორმაციის ორგანიზებასა და აზრის ლოგიკურად ჩამოყალიბებაში. ვიზუალური იმპულსი, როგორიცაა თვალები, ქვეცნობიერად ააქტიურებს ემპათიურ რეაქციას, რაც სოციალურ-ემოციური სწავლების (SEL) განუყოფელი ნაწილია.
თანამედროვე ნეიროპედაგოგიური კვლევები (Immordino-Yang, 2016) ხაზს უსვამს ემოციური ჩართულობის გარდაუვალობას შემეცნებით პროცესში, რაც მოცემულ პროექტში პერსონაჟთან ემპათიური კავშირით მიიღწევა. ამასთანავე, პროექტის სტრუქტურა ეხმიანება რეზნიკის (Resnick, 2017) შემოქმედებითი სწავლის მოდელს, სადაც თამაში და პროექტული მიდგომა კრეატიულობისა და ნარატიული კომპეტენციის განვითარების მთავარი წინაპირობაა.
პროექტის მიზანია მოსწავლეებში შემოქმედებითი, ნარატიული და ემოციური კომპეტენციების განვითარება.
ამოცანები მოიცავს:
- ვიზუალური სტიმულის საფუძველზე პერსონაჟის შექმნას;
- პერსონაჟის ხასიათისა და გარემოს აღწერას;
- სიუჟეტის აგების უნარის განვითარებასა და ზეპირი პრეზენტაციის გაძლიერებას;
- ემოციების ამოცნობასა და ინტერპრეტაციას.
პროექტის განხორციელება ეფუძნება ოთხ ძირითად ეტაპს:
I ეტაპი – ინსპირაცია: მასწავლებელი სვამს კითხვებს თვალების მიერ გამოხატული ემოციის შესახებ, რათა გააქტიუროს ასოციაციური აზროვნება.
II ეტაპი – ვიზუალური კონსტრუქცია: მოსწავლეები ავითარებენ გამოსახულებას, არჩევენ ფერსა და სტილს. პრაქტიკამ აჩვენა პერსონაჟთა მრავალფეროვნება: მზე, ყინულის პრინცესა, სანტას დამხმარე, პირამიდების მეგობარი ბიჭი, მხიარული წიგნი, შეშინებული ბავშვი და სხვა. 
III ეტაპი – ნარატივის შექმნა: მოსწავლეები წერილობით ან ზეპირად პასუხობენ კითხვებს: ვინ არის პერსონაჟი? სად ცხოვრობს? რა სურს?
IV ეტაპი – პრეზენტაცია: თითოეული მოსწავლე წარადგენს საკუთარ ნამუშევარს და ზეპირად გადმოსცემს მოფიქრებულ ამბავს.
შედეგები და შეფასება
პროექტის შედეგად მოსწავლეები ავითარებენ წარმოსახვას, სწავლობენ პერსონაჟის კონსტრუქციას და აუმჯობესებენ ზეპირი მეტყველების უნარს. აქტივობა ქმნის კლასში ნდობისა და შემოქმედებითი უსაფრთხოების გარემოს. შეფასება: რეკომენდებულია ფორმატიული მიდგომა. შეფასების კრიტერიუმებია: პერსონაჟის ორიგინალურობა, ამბის ლოგიკურობა, ემოციური სიღრმე და პრეზენტაციის უნარი.
| № | კრიტერიუმი / ინდიკატორი | შესრულებულია | ნაწილობრივ | საჭიროებს დახმარებას |
| 1 | ვიზუალური ინტერპრეტაცია | |||
| საწყისი სტიმული (ვიზუალური) გამოყენებულია როგორც ნახატის ორგანული ნაწილი | ☐ | ☐ | ☐ | |
| ნახატი დასრულებულია და პერსონაჟი ვიზუალურად იდენტიფიცირებადია | ☐ | ☐ | ☐ | |
| 2 | ნარატიული აზროვნება | |||
| პერსონაჟს მინიჭებული აქვს სახელი და დამახასიათებელი თვისებები | ☐ | ☐ | ☐ | |
| ისტორიას აქვს ლოგიკური სტრუქტურა (დასაწყისი, მოქმედება, დასასრული) | ☐ | ☐ | ☐ | |
| 3 | ემოციური წიგნიერება | |||
| მოსწავლე ამოიცნობს და ასახელებს პერსონაჟის ემოციურ მდგომარეობას | ☐ | ☐ | ☐ | |
| პერსონაჟის ქმედებები შეესაბამება მის ხასიათსა და მოტივაციას | ☐ | ☐ | ☐ | |
| 4 | ვერბალური კომუნიკაცია | |||
| მოსწავლე თავდაჯერებით და გამართულად ყვება ამბავს ზეპირად | ☐ | ☐ | ☐ | |
| პასუხობს პერსონაჟთან დაკავშირებულ დამატებით კითხვებს | ☐ | ☐ | ☐ |
ვიზუალური იმპულსი გარდაიქმნება ნარატიულ აზროვნებად, ემოციურ გამოცდილებად და კრეატიულ პროდუქტად. პროექტი აჩვენებს, რომ ხარისხიანი სწავლება ყოველთვის ტექნოლოგიურ სირთულეს არ მოითხოვს – ხშირად საკმარისია მცირე, მაგრამ სწორად შერჩეული სტიმული.
გამოყენებული ლიტერატურა
Egan, K. (1986). Teaching as story telling: An alternative approach to teaching and curriculum in the elementary school. University of Chicago Press.
Immordino-Yang, M. H. (2016). Emotions, learning, and the brain: Exploring the educational implications of affective neuroscience. W. W. Norton & Company.
Resnick, M. (2017). Lifelong kindergarten: Cultivating creativity through projects, passion, peers, and play. MIT Press.
Vygotsky, L. S. (2004). Imagination and creativity in childhood. Journal of Russian & East European Psychology, 42(1), 7–97. https://doi.org/10.1080/10610405.2004.11059210
