ჩემი თაობა, რომლის ბავშვობამ ოთხმოცდაათიან წლებში ჩაიარა, საბჭოთა შხამით გაჯერებულ ატმოსფეროში გაზრდილი თაობაა. მიუხედავად იმისა, რომ დამოუკიდებელ ქვეყანაში ვცხოვრობდით და რეფერენდუმზე საქართველოს დამოუკიდებლობას აბსოლუტურმა უმრავლესობამ დაუჭირა მხარი, მენტალური გარემო სრულიად საბჭოური იყო (ცხადია, უფრო ნაკლებად, თუმცა ეს დღემდე ასეა). ამას იმიტომ არ ვამბობ, რომ ყოველ ცხრა მაისს, სოფლის ცენტრში მდგარ მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულთა ფოტოებით დამშვენებულ მემორიალს ყვავილებით ვამკობდით მოსწავლეები (ამას დღესაც აკეთებენ). უბრალოდ, ყველგან და ყველაფერში ჩანდა, რომ უფროსები დიდი წითელი მონსტრის ამპუტირებულ ნაწილად მიიჩნევდნენ თავს ჯერ კიდევ. ჩემს რაიონში ახლაც დგას ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში აღმართული, ომში დაღუპულთა ხსოვნისადმი მიძღვნილი, ობელისკი, და დღესაც რაიონის მთავარ არქიტექტურულ სიმბოლოდ ითვლება (ზედ დაკოსებული ვარსკვლავი ჩამოიხსნა მხოლოდ). მახსოვს, ოთხმოცდაათიანი წლების ბოლოსკენ დიდი ზარ-ზეიმით დაიდგა სტალინის ბიუსტი რაიონის ცენტრში. ასევე რაიონის ცენტრში ერთ-ერთი მთავარი და დიდი ქუჩა სტალინის სახელობისა იყო.

რა თქმა უნდა, არ იქნება სწორი, ნაციზმზე გამარჯვების დღის გაიგივება საბჭოთა კავშირთან, მაგრამ, რაც არ უნდა ვეცადოთ გამიჯვნას, გაჭირდება ეს ამბავი. ერთმა ბოროტებამ (მთელი დასავლური სამყაროს ვიტალური თანადგომითა და დახმარებით) დაამარცხა მეორე ბოროტება. მეორე მსოფლიო ომში დაღუპული თითოეული ქართველის ხსოვნის წინაშე ქედს ვიხრი, თუმცა, რაც არ უნდა „სამამულო“ ვეძახოთ, ეს საბჭოთა კავშირის ომი იყო, რომელიც, გმირობების გარდა, სამარცხვინო და სულმდაბლურ ელემენტებსაც უხვად შეიცავდა. ცხადია, არავინ ილაპარაკებდა მაშინ საბჭოთა ჯარისკაცების მიერ გაუპატიურებულ ოთხ მილიონზე მეტ გერმანელ ქალზე და სხვა „ვაჟკაცობებზე“.

ჩემი ფიქრით, მეორე მსოფლიო ომზე გადაღებული საუკეთესო ფილმების სია ასეთია:

1. „მიფრინავენ წეროები“ – რეჟ. მიხეილ კალატოზიშვილი

2. „ივანის ბავშვობა“ – რეჟ. ანდრეი ტარკოვსკი
3. „ჯარისკაცის მამა“ – რეჟ. რეზო ჩხეიძე
4. „მოდი და ნახე“ – რეჟ. ელემ კლიმოვი
5. „აღმასვლა“ – რეჟ. ლარისა შეპიტკო

პირველი ოთხი შედევრის რეალისტურ-ნატურალისტური გეზის საპირწონედ მეხუთე – „აღმასვლა“ – რელიგიური მისტიციზმით გაჯერებული შედევრია.

ამ ომის რეპრეზენტაცია და პროექცია, ცხადია, ლიტერატურაში მოხდა ყველაზე მძლავრად, თან, კინოსგან განსხვავებით (სად იყო კინოს გადასაღები ფული), ომის პარალელურადვე – უამრავი ლექსი და პროზა (რომანი/მოთხრობა) დაიწერა ჩვენში. ომის პარალელურად ომის პროზაული რეფლექსიის ხეირიან ნიმუშს – ქართულ ენაზე დაწერილს – ვერც ვიხსენებ, აი, პოეზიაში კი არაერთი ლირიკული შედევრი დაიწერა და, პოეზიის სუგესტიური ბუნებიდან გამომდინარე, ბევრი მათგანი უმალვე სიმღერადაც იქცა. მირზა გელოვანმა ომში დაწერა თავისი საუკეთესო ლირიკული შედევრები… შეუძლებელია, თუნდაც დღეს, გოგლა ლეონიძის „არ დაიდარდო, დედაო“ ან ანა კალანდაძის „ვერ წაიღეს, ვერა“ ემოციის გარეშე წაიკითხო…

მე იქ ვიდექი, სადაც მარიამი იწვა. თვალები დახუჭული მქონდა და შეიძლება ვლოცულობდი. შეიძლება, რადგან არის ლოცვა, რომელიც არ გახსოვს, რადგან ამ ლოცვას სხეულად სიტყვები არ აქვს და ეს არის ყველაზე დიდი და ძლიერი ლოცვა. ლოცვა ღელვისას.

თვალი რომ გავახილე, მამაჩემმა სიგარეტი გამომიწოდა. გამიკვირდა – რა უნდოდა აქ, მკაცრი წესებით მოცულ ოთახში სიგარეტს. სიგარეტი გამიკვირდა. მამაჩემი რომ იყო – არა. „მე ხომ არ ვეწევი“ – ვუთხარი მამაჩემს და მამაჩემმა მითხრა – „აღარც მე. გადააგდე“.

„მაგრამ შენ ხომ…“ – და აღარ გამაგრძელებინა. პირზე თითი მომადო. მერე გაიღიმა და გავიდა.

გუშინ მისი დაბადების დღე იყო. დღეს კეკესია. მამაჩემი ათი წლის წინ გარდაიცვალა. მამაჩემს სიგარეტი უყვარდა. კი არ უყვარდა, სულ სევდით იყო და ღელვით და ამით ცდილობდა მოკვლას. და მგონი იქაც ეწეოდა. დღეს გაცოცხლდა და სიგარეტი გადააგდო.

რადგან კეკე დაიბადა.

ჰოდა, გულისცემა, რომელიც აქამდე გვესმოდა – დავინახეთ.

და ჩვენ, მარიამმა და მე, კეკეს დავახვედრეთ ფიქრი, სადაც ასე წერია:

ვიცით, რომ სიცოცხლე, რომელიც ჩვენგან მოგეცა, არის მეტწილად უსამართლო და დედამიწა, დიდწილად, უგვანი ფიქრების ასპარეზი. ვიცით, რომ იმ წლებში, რომლებიც დღეიდან აითვლება, აუცილებლად დაგხვდება ტკივილი, დარდი, შური, ცილისწამება და ღალატი და ყველა ეგ ტკივილი წინასწარ გვტკივა და ყველა ეგ დარდი ჩვენიცაა წინასწარვე. ამის გამო პასუხისმგებელი ვართ.

მაგრამ რადგანაც, ჯერ კიდევ არსებობს სიკეთე, სინანული, მიტევება, თანაგრძნობა და სიხარული და ამის გამოც ვართ პასუხისმგებელი, ვეცდებით, რომ გასწავლოთ, რაც გვინახავს და გამოგვიცდია, რაც შეგვშლია ან ამ წუთისოფელს შეშლია ჩვენთან, რათა მცირე მეხამრიდად მაინც გამოვდგეთ და ისე გაიარო ადამიანად ყოფნის მისტერია, რომ იცოდე – ადამიანი არის ცოდვა, რომელსაც ჩაიდენს და მოინანიებს.

მეტი არაფერი. ან ამაზე მეტი რა უნდა იყოს? ეს არის მთავარი ძალა, რითაც ღმერთს ემსგავსები.

დაუშვი შეცდომები. იტირე. იცინე. იგრძენი დარდი და შეადარე სიხარულს. იგრძენი სიხარული და დარდს შეადარე.

იყავი ადამიანი.

…..

მე ვაკვირდები თოთო სიზმრებს, რომლებსაც შენი შუბლი მკარნახობს ან შენი თვალის ნაპირები, ანდა თითები, რომლებსაც მიჭერ – იოლად ვხვდები, ამ დღეებმა რა გასწავლეს საზეპიროდ – ცუდიც და კარგიც.

შენ გაიზრდები და სხეული ამ სიზმრების მალვას ისწავლის, როგორც ჩვენ ვმალავთ.

მხოლოდ ეს არის განსხვავება მე და შენ შორს.

ჩვენი სიზმრები ერთნაირია. მათი გამხელა-ვერგამხელა არის სხვადასხვა.

„მღერენ რომანსეროებს… რა დროს რომანსეროა?“

 გალაკტიონი

…წუთისოფელთან თამაში ვისწავლე; მაგალითად, „დახუჭობანა“… როცა ის იხუჭება, ისე ვიმალები, რომ ხანდახან ვერ მპოულობს ხოლმე.მე კი „ვიცინი, ვიცინი, ვკვდები სიცილით“, რადგან წუთისოფელს ეს მართლა სიცილი ჰგონია.

მოკლედ, ბავშვები გენიოსები არიან თამაშის ამბავში. გგონიათ, მათ არ იციან, რომ მავანი „მგელი“ არაა?! მაგრამ ვითომ ეშინიათ და ასე ერთობიან: შიშის, სიყვარულის, ქარიშხლისა თუ ორომტრიალის გამოგონებით; მათ „იციან“, რომ იმ წიაღში, რომელშიც ისინი ჯერ კიდევ იმყოფებიან, ცხოვრების გამოგონება სახალისოა და არ იციან, რომ როცა გამოგონილი რეალობად იქცევა, ამით თავს ვეღარ შეიქცევენ.

მათ არ იციან, რომ ძველებურად ვეღარ დაიმალებიან; ხომ იცით, პატარები ან ფისოები როგორ ეფარებიან მაგიდის ფეხს და ჰგონიათ, არ ჩანან? მათ არ იციან, რომ ცხოვრებამ სწორედ სუსტებისა და უსუსურების ამოღება იცის მიზანში – თავმდაბლების, სულგრძელების, პატიოსნების, იდეალისტების, რომანტიკოსების, ამაღლებულების, ერთგულების, მოსიყვარულეების, უკომპრომისოების, პრინციპულების, უღალატოების, ღირსეულების, მეოცნებეების, ფაქიზების, მყიფეების, მოწყვლადების, მგრძნობიარეების… აღარ გავაგრძელებ.

ცხოვრება აღარაა შოუ მათთვისაც კი, ვინც ცდილობს ის შოუდ აქციოს. ცხოვრება მხოლოდ მსხვერპლობას ანიჭებს სიდიადეს და მისით ზომავს კაცის სულის ძალას. ფიზიკური ძალისა და ფულის კულტი სრული „ბლეფია“ უნიჭო ტრილერებისა და დეტექტივების მოყვარულთათვის. ბოლოს მაინც მიწაა ყველაფერი სხეულებრივი. მაგრამ ყველაზე ცუდი მაინც ისაა, რომ ამას ჩვენ ან სიკვდილის წინ, ან სიკვდილის შემდეგ ვხვდებით, როცა სრასახლეები თუ ფულის ტომრები ოხრად გვრჩება და სულ სხვა „საგზალს“ ითხოვენ, რომელიც თურმე უნდა დაგვეგროვებინა, ვით „ზეთი განუპარველი“.

ჩვენ… რას ვაკეთებთ ჩვენ? პატარებს ვბაძავთ თამაშში და თუ ისინი ჩვენ გვბაძავდნენ და იგონებდნენ ცხოვრებას, ჩვენ უკვე ნამდვილ ცხოვრებას „ვთამაშობთ“, ნამდვილ „სცენაზე“. რეჟისორი ანონიმია, ცხადია და ჩვენც „სადავეები გვაქვს მოშვებული“. ჩვენი „რაშები“, უმეტესწილად, ჯაგლაგები აღმოჩნდებიან ხოლმე ასაკის მატებასთან ერთად. ჩვენ ამ ჯაგლაგებით ხან ვლახავთ ბედის სამზღვარს, ხან – ვეწირებით გარემოებებს და „მკვდარ კაცებად“ ვიქცევით. მერე უნდა მოვიდეს ვინმე და როგორც ზღაპარშია, „ჯადოსნური ჯოხით“ გაგვაცოცხლოს. კარგია, თუ ეს წუთისოფელშივე მოხდება… და არა უკვე „თამაშგარე“ მდგომარეობაში.

„ისე დავდივარ სახლში, თითქოს მას გამჭვირვალე კედლები ჰქონდეს“ – ამბობდა ჩემი ლექტორი ლეილა კაჭარავა. დიახ, არა მარტო შემოქმედება, ჩვენი ცხოვრებაც მოითხოვს მსმენელს, მკითხველს, გამგებს, შემფარებელს, დამყვავებელს, მიმსალბუნებელს, ოღონდ ადამიანებს ვგულისხმობ ამჯერად, რადგან ღმერთი არ ჩანს ხოლმე, რომ თვალებში ჩახედო…

ხან შარი იქცევა ხეირად, ხან მეგობარი – დაუძინებელ მტრად, ხან მშობელი მშობლისნაცვლად, მაგრამ იპოვა კი ვინმემ სადმე სულის სავანე?! „მიიდრიკა კი თავი“ ვინმეს სულმა ცხოვრებაშივე?!

რა სიჩუმეა…

სიჩუმე ყოველთვის არაა თანხმობის ნიშანი, არა? არც ოქროა სიჩუმე ყოველთვის. ჩვენ „სცენაზე“ ვართ და აქ სიტყვა უნდა იყოს მესაჭე; სწორი სიტყვა, რომელიც ფანდმა ჩაანაცვლა, გაცვეთილმა ლავირებამ და ურთიერთობებმა.

გიღიმით?

ეს თამაშია.

ცრემლის გამხატვრულებაც შეიძლება, რომ არ შეწუხდეს მავანი ხისტი ნატურალიზმით.
თავის გაცურებაც შეიძლება, რა ცოცხალი ვარო!

ცელი დროს უჭირავს და არა სიკვდილს. ეს უკანასკნელი ყველაფერს საკუთარ სახელს, სახეს და არსს უბრუნებს, სასტიკად და ბრძნულად.

მანამდე კი ვიღაცის ბრძოლა წუთისოფელთან, ბედისწერასთან, უცვლელთანაც კი, ჯერ არ დამთავრებულა; ვიღაცა თავდაცვამ გააძლიერა და აღარავის ეჩაგვრინება; ვიღაცა განცხრომაშია და არევია „ანი“ და „ჰოე“.

„ვაგონი, თუ ხომალდი, თუ დირიჟაბლი, თუ ლურჯი სახლი, დედამიწა მიქრის“;
აბა, სცენაზე გვეძახიან!

კარგად, კარგად მოვუსმინოთ ერთმანეთის სიტყვასა თუ სიჩუმეს, თვალის სევდასა თუ გულის ბაგაბუგს, ტკივილსა თუ ბედნიერებას… მხოლოდ გაგების შემთხვევაში გვერქმევა ადამიანები. მხოლოდ გაგების შემთხვევაში გადავრჩებით… მხოლოდ გაგების შემთხვევაში დავიბადებით გარდაცვალებით ცხადიდან სიზმარში თუ სიზმრიდან ცხადში.

ჰეი, თქვენ, ადამიანებოოო…..

…..სიამოვნება მიყვარს, როგორ არა… იმედია, ტრაფარეტული არ ვიქნები, თუ ვიტყვი, რომ უფრო სულიერი, ვიდრე ხორციელი.

მიყვარს ჩაცმა, ვერ უარვყოფ, მაგრამ არასდროს ვიყიდი ძალიან მდიდრულ სამოსს, თუნდაც მქონდეს საშუალება და ვერ გავივლი მათხოვრებით სავსე ქუჩებში;
მიყვარს ჭამა, მაგრამ არასდროს მიმყავს ნაყროვანებამდე; არ მიყვარს შემწვარ-მოხრაკულები; მთავარია, იყოს ესთეტიკური, არომატული და ხაჭოსა და თაფლზე გადავალ მთელ დღეს.

მიყვარს კომფორტიც იმდენად, რომ არ შემიძლია ძილი საველე პირობებში, უბრალოდ, ვერ ვიძინებ მიწაზე; თუმცა უდიდეს სიამოვნებას კი მომანიჭებდა ბუნების ნაწილად გახდომა; ვერ ვუძლებ სიცივეს და სრულიად პარალიზებული ვხდები; ანუ სითბო თუ არაა, არ შემიძლია ადეკვატურობა და არანაირი ალპინისტი ჩემგან არ გამოვა, მიუხედავად შეგნებისა, რომ ეს არის დიდებული სწრაფვა თუ ვნება; სიგიჟემდე მიყვარს მთა, მაგრამ ვერ ვიცხოვრებ იქ, თუ არ იქნება ელემენტარული კომფორტი – მე არ ვარ ვაჟა-ფშაველა, რომ ხმელ ლოგინზე ვიწვე და სამყაროს საწყისებზე ვფიქრობდე… თუმცა, ამავე დროს, ვერ წარმომიდგენია მთაში ევრორემონტი ან ჩასაფლობ/ჩასაკარგი დივანი, ან ასფალტიანი გზა. იქ ვიწრო შარა უნდა იყოს, ქვით მოკირწყლული, შუკა-შუკა სასიარულოდ.

მიყვარს სილამაზის სიამოვნება, მშვენიერებამდე აყვანილი თუ დაღარული სახისა და ხელების საიდუმლოს შემმეცნებელი; მიყვარს სილამაზე, რომელიც სულიდან მოდის: განათლებაა ეს, შემოქმედება თუ კეთილშობილი ხასიათი, შინაგანი კულტურა; მიყვარს სილამაზე ბუნებაში, ნაღდი, შეურყვნელი და გაურანდავი, სპონტანური და დაუსაზღვრავი; მიყვარს ბუნებრივი და უბრალო ადამიანები, რომ არ ეშინიათ იყვნენ თუნდაც სასაცილონი; რომლებიც არ საუბრობენ დაყენებული სახეებითა და ამა თუ იმ სიტუაციისთვის „საჭირო“ კლიშე-ფრაზებით. ყველაზე დიდ სიამოვნებას ნაღდ და თავმდაბალ პიროვნებებთან ურთიერთობა მანიჭებს. ვერ ვურთიერთობ ბღენძებთან, პატივმოყვარეებსა და ამპარტავნებასთან. ახლოს აღარ ვეკარები, არც ნდობა მაქვს, როცა შევატყობ, რომ კაცი ერთს ფიქრობს, მეორეს ამბობს და მესამეს აკეთებს; ან „ანგარიშობს“, ვის რა და როგორ უთხრას თუ გაუკეთოს. სიალალე ატავიზმი კია, მაგრამ განძია დიდი ამ მომხმარებლურ სამყაროში, რომელშიც უკვე ყველაფერი გამოგონილია, ხელოვნური და ყალბი, სასახლის ეტიკეტივით.

მიყვარს წიგნის რეალობა, კითხვის უმაღლესი სიამოვნება და ბევრჯერ შემიფარებია მისთვის თავი. წიგნმა შემქმნა ადამიანად, შეიძლება ითქვას, მაგრამ „წიგნის ჭია“ არასდროს ვყოფილვარ და არასდროს მიჭირდა წიგნის ფასეულობების ცხოვრებაში დანახვა თუ გატარება.
არასდროს მიანგარიშია ურთიერთობა!

არასდროს მიღალატია მეგობრისთვის და თუ დამთავრებულა მეგობრობა, პირველს მე არ შემიქცევია ზურგი!

ურთიერთობის სიამოვნება ყველაზე მაღლა მდგომი მგონია წუთისოფელში, მაგრამ ადამიანურ გაუგებრობებსა და „ჩიხებს“, გულგრილობასა და ტყუილს, მოჩვენებითობას ამ ასაკში სიმარტოვე მირჩევნია – ეს უკანასკნელიც სევდიანი, მაგრამ სიამოვნებაა.
ვერ ვიტან სნობებს! გონებაშეზღუდულობის უმძიმესი ფორმა მგონია ეს.
სიხარულიც ჩუმი მიყვარს და მწუხარებაც, როცა ისინი დიდია. ზოგადად, დიდი სიამოვნებაა სიჩუმე და დიდი ღირსება, როცა არ „რახრახებ“ ცარიელ ქილასავით. ვინც ჩუმ დიდებულებას ვერ ხედავს, ყველაზე უნიჭოა. ვინც ცხოვრებაში პოეზიას პროზად აქცევს – ისიც.

ღმერთის, ამაღლებულის, იდუმალის შეგრძნება ყველაზე რაფინირებული სიამოვნებაა;
სიცოცხლესთან ერთად, სიკვდილის ფილოსოფიით აღტაცებაც სიყვარულია ყოფიერებისა და ეს სიყვარულია ყველა სიამოვნების დამტევი თუ მტვირთველი.

ადამიანად ყოფნა დიდი, ამაყი სიამოვნებაა, მაგრამ იქნებ წვიმად ყოფნა ბევრად მეტიაო, არა?
არ ვიცი, წვიმა არასდროს ვყოფილვარ…

…მიწა, კი, ბატონო.

კიბის დაპროექტების აქტივობა მე-10 კლასელებისთვის აქტუალურია, რადგან ის მათემატიკურ ცოდნას, კონკრეტულად ტრიგონომეტრიას აკავშირებს ისეთ რეალურ საგნებთან, როგორიცაა, შენობების დიზაინი, რაც ზრდის სწავლის მოტივაციას. ამასთან, მას აქვს ინტერდისციპლინარული ხასიათი და მოიცავს საინჟინრო, დიზაინის, ერგონომიკისა და უსაფრთხოების ასპექტებს, რაც ჰოლისტური ხედვის ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს. აქტივობა ავითარებს პრობლემის გადაჭრის, მათემატიკური მოდელირების, სივრცითი აზროვნების, კვლევითი, ჯგუფური მუშაობისა და კომუნიკაციის უნარებს, კრეატიულობასა და ინოვაციას დიზაინის ოპტიმიზაციის პროცესში.

წარმოგიდგენთ აქტივობებს, რომელთა საშუალებითაც მე-10 კლასელებმა შეძლეს მართკუთხა სამკუთხედში ტრიგონომეტრიული თანაფარდობების გამოყენება კიბის კონსტრუქციის პრინციპების გასაგებად.

მიმართულება: გეომეტრია და გაზომვა

თემატური ბლოკები:

• გეომეტრიული მოდელები, მათი გამოყენება რეალურ ცხოვრებაში (არქიტექტურა, დიზაინი და ა.შ.)
• ტექნოლოგიების გამოყენება გეომეტრიასა და ყოველდღიური პრობლემების გადაჭრაში

თემა: გეომეტრია და ტრიგონომეტრია

საკითხები:

• გეომეტრიული ობიექტები, გეომეტრიული ობიექტების აღწერა, კლასიფიკაცია; რეალურ ცხოვრებაში გეომეტრიული ფორმების ამოცნობა;
• ფიგურათა ტოლობა და მსგავსება;
• მართკუთხა სამკუთხედი და ტრიგონომეტრია; ტრიგონომეტრიული თანაფარდობები მართკუთხა სამკუთხედში და მათი გამოყენება რეალური პრობლემების გადასაჭრელად;

სამიზნე ცნებები:

 მათემატიკური მოდელი

მსგავსი სამკუთხედები, პროპორციული მონაკვეთები.

ტრიგონომეტრიული ფუნქციები

კანონზომიერება

ფიგურის ელემენტებს შორის კავშირების დადგენა;

გამოთვლები

ლოგიკა-ლოგიკური მსჯელობა; დასაბუთება მათემატიკურ თვისებებზე დაყრდნობით

სტანდარტის მიხედვით მისაღწევი შედეგები:

მათ.საშ.4. რეალურ ცხოვრებაში გეომეტრიული ფორმების ამოცნობა, აღწერა, კლასიფიკაცია; გეომეტრიული ობიექტების განსაზღვრებათა და თვისებათა სწორად ჩამოყალიბება; გეომეტრიული ობიექტის ზომის გამოთვლა;

აქტივობა1. კიბის გაზომვა

კომპლექსური დავალების დამოუკიდებლად შესრულებამდე მოსამზადებელ ეტაპზე, კლასში განვახორციელეთ პირველი აქტივობა: სკოლის მეორე სართულზე ასასვლელი კიბის ზომების დადგენა. მოსწავლეებმა მარტივი ხელსაწყოების გამოყენებით გაზომეს ერთი საფეხურის სიმაღლე და სიღრმე, შეასრულეს კიბის ესკიზური ნახაზი და გეომეტრიული ობიექტების თვისებებისა და ტრიგონომეტრიული თანაფარდობების გამოყენებით მართკუთხა სამკუთხედში განსაზღვრეს კიბის დახრის კუთხე. 

მოსწავლეებმა ერთმანეთს გაუზიარეს მიღებული შედეგები და იმსჯელეს, რამდენად კომფორტული და უსაფრთხოა გაზომილი კიბე ბლონდელის წესისა და დახრის რეკომენდებული კუთხის გათვალისწინებით. ამ პირველადმა პრაქტიკულმა გამოცდილებამ საფუძველი ჩაუყარა შემდგომ თეორიულ კვლევასა და დაპროექტების პროცესს.

აქტივობა 2. კომპლექსური დავალება

ამის შემდეგ შევთავაზე ალტერნატიული დიზაინის შექმნა, კომპლექსური დავალების სახით

• დავყავი მოსწავლეები ჯგუფებად, შევთავაზე თითოეულ ჯგუფს აირჩიოს კიბის საერთო სიმაღლის ერთ-ერთი ვარიანტი (1.5 მ ან 2.0 მ).
• მოსწავლეებს შესთავაზე შექმნან კიბის მინიმუმ ორი განსხვავებული დიზაინი შემდეგი ცვლადების (h, H, d…) შეცვლით, თითოეული არჩეული დიზაინისთვის მოსწავლეებმა ხელახლა გამოთვალონ შემდეგი პარამეტრები ტრიგონომეტრიული თანაფარდობების გამოყენებით, და შეაფასონ რა დადებითი და უარყოფითი მხარეები აქვს თითოეულ დიზაინს (მაგალითად, მეტი საფეხური ნიშნავს ნაკლებ დახრილობას, მაგრამ მეტ ადგილს იკავებს ჰორიზონტალურად…) მოსწავლეებმა უნდა დაასაბუთონ თავიანთი არჩევანი, ახსნან, რატომ მიიჩნევენ კონკრეტულ დიზაინს უფრო უსაფრთხოდ და კომფორტულად. შევთავაზე მათ კომპლექსური დავალების პირობა.

კომპლექსური დავალება სათაური: საცხოვრებელი სახლის კიბის დაპროექტება სასწავლო თემა: ტრიგონომეტრიული თანაფარდობები მართკუთხა სამკუთხედში მიზანი: ·         მოსწავლეებმა შეძლონ მართკუთხა სამკუთხედში ტრიგონომეტრიული თანაფარდობების (სინუსი, კოსინუსი, ტანგენსი) გამოყენებას რეალური საინჟინრო ამოცანის გადასაჭრელად. მოსწავლეებმა განავითარონ პრობლემის გადაჭრის, მათემატიკური მოდელირების, სივრცითი აზროვნებისა და პრეზენტაციის უნარები. დავალების პირობა: წარმოიდგინეთ, რომ თქვენ ხართ არქიტექტორი ან დიზაინერი და გევალებათ დააპროექტოთ კიბე საცხოვრებელი სახლისთვის. კიბე უნდა აკავშირებდეს მიწის დონეს სახლის შესასვლელ კართან, რომელიც მიწის ზედაპირიდან 1.5 მეტრის ან 2 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს (აირჩიეთ ერთ-ერთი ვარიანტი). თქვენი ამოცანაა, გამოიყენოთ მართკუთხა სამკუთხედში ტრიგონომეტრიული თანაფარდობები, რათა შექმნათ კიბის ოპტიმალური, უსაფრთხო და კომფორტული დიზაინი. შესასრულებელი ეტაპები: საწყისი მონაცემების შერჩევა: აირჩიეთ და დააფიქსირეთ კიბის საერთო სიმაღლე (H): 1.5 მ ან 2.0 მ. კვლევა და საფეხურების პარამეტრების განსაზღვრა: მოიძიეთ ინფორმაცია კიბის საფეხურების რეკომენდებული ზომების შესახებ (სიმაღლე და სიღრმე). შეარჩიეთ ერთი საფეხურის ოპტიმალური სიმაღლე (h) და სიღრმე (d). გაითვალისწინეთ, რომ კომფორტული საფეხურის სიმაღლე, როგორც წესი, 15 სმ-დან 18 სმ-მდეა, ხოლო სიღრმე – 25 სმ-დან 30 სმ-მდე.  (სურვილისამებრ) გაითვალისწინეთ ბლონდელის წესი კიბის კომფორტულობისთვის: 2h+d≈60−65 სმ. „მე-17 საუკუნის ფრანგმა არქიტექტორმა, ფრანსუა ბლონდელმა, კარგად იცოდა კიბის დიზაინში კომფორტის მნიშვნელობა. მან შეიმუშავა ფორმულა, რომელიც ცნობილია როგორც ბლონდელის ფორმულა: 2 საფეხური (სიმაღლე) + 1 საფეხური (სიღრმე) = 25 ინჩი (63-65 სმ) . ეს ფორმულა არქიტექტურის ოქროს წესია, რომელიც არქიტექტორებს ეხმარება კიბეების გამოთვლაში, რომლებზეც სიარული სასიამოვნოა“.   გამოთვლები ტრიგონომეტრიის გამოყენებით: საფეხურების რაოდენობა (N): გამოთვალეთ საფეხურების საერთო რაოდენობა (N=H/h). იმსჯელეთ, როგორ უნდა დამრგვალდეს მიღებული მნიშვნელობა და როგორ აისახება ეს საფეხურების ზუსტ სიმაღლეზე (შეეცადეთ, ყველა საფეხურს ერთნაირი სიმაღლე ჰქონდეს). კიბის საერთო ჰორიზონტალური სიგრძე (L): გამოთვალეთ კიბის მიერ დაკავებული საერთო ჰორიზონტალური მანძილი (L=N×d). კიბის დახრის კუთხე (α): განიხილეთ კიბე, როგორც მართკუთხა სამკუთხედის ჰიპოტენუზა, სადაც ვერტიკალური კათეტია H (კიბის საერთო სიმაღლე) და ჰორიზონტალური კათეტია L (კიბის საერთო ჰორიზონტალური სიგრძე). გამოიყენეთ ტრიგონომეტრიული თანაფარდობა მართკუთხა სამკუთხედში, რათა იპოვოთ კიბის დახრის კუთხე (α) ჰორიზონტალურ ზედაპირთან მიმართებით. შეაფასეთ, რამდენად მისაღებია მიღებული კუთხე. თუ თქვენი კუთხე ამ დიაპაზონს სცდება უსაფრთხო კუთხის სტანდარტებს, იმსჯელეთ შესაძლო კორექტირებებზე (მაგალითად, საფეხურის ზომების ან რაოდენობის შეცვლა). კიბის დახრილი ნაწილის სიგრძე (S): გამოთვალეთ კიბის დახრილი ნაწილის (ჰიპოტენუზის) რეალური სიგრძე (S). ამისთვის შეგიძლიათ გამოიყენოთ: პითაგორას თეორემა ან ტრიგონომეტრიული თანაფარდობები: (sin(α) ან cos(α)) პროექტის ვიზუალიზაცია: მოამზადეთ კიბის პროექტის მასშტაბირებული ნახაზი (გვერდითი ხედი). ნახაზზე მკაფიოდ დაიტანეთ შემდეგი ზომები და აღნიშვნები: საერთო სიმაღლე (H) საერთო ჰორიზონტალური სიგრძე (L) დახრილი ნაწილის სიგრძე (S) დახრის კუთხე (α) ერთი საფეხურის სიმაღლე (h) და სიღრმე (d) საფეხურების რაოდენობა (N) ნაშრომში ხაზგასმით წარმოადგინეთ მასალები (პროდუქტი): წერილობითი ანგარიში, რომელიც მოიცავს: თავდაპირველად არჩეული კიბის საერთო სიმაღლე (H). ინფორმაცია მოძიებული სტანდარტებისა და რეკომენდაციების შესახებ. საფეხურის სიმაღლისა (h) და სიღრმის (d) არჩევის დასაბუთება. ყველა ჩატარებული გამოთვლა დეტალურად (საფეხურების რაოდენობა, L, α, S), გამოყენებული ფორმულების მითითებით. ტრიგონომეტრიული ფუნქციების გამოყენების ახსნა-განმარტება თქვენს გამოთვლებში. დისკუსია კიბის დიზაინის უსაფრთხოებასა და კომფორტულობაზე (მაგ., მიღებული დახრის კუთხის შეფასება). შესაძლო გამოწვევები და მათი გადაჭრის გზები (მაგალითად, თუ თავდაპირველი გათვლებით კუთხე მიუღებელი აღმოჩნდა).   კიბის მასშტაბირებული ნახაზი (გვერდითი ხედი), ყველა საჭირო აღნიშვნით.   შეფასების კრიტერიუმები: ტრიგონომეტრიული ცნებებისა და თანაფარდობების გააზრება და კორექტული გამოყენება: რამდენად სწორად არის გამოყენებული სინუსი, კოსინუსი, ტანგენსი ან პითაგორას თეორემა. გამოთვლების სიზუსტე: არითმეტიკული და ტრიგონომეტრიული გამოთვლების სისწორე. პრობლემის გადაჭრის უნარი: ამოცანის პირობის გააზრება, ლოგიკური მსჯელობა და გადაწყვეტილების მიღება. დიზაინის არჩევანის დასაბუთება: რამდენად კარგად არის ახსნილი საფეხურის ზომების, დახრის კუთხის და სხვა პარამეტრების შერჩევა. უსაფრთხოებისა და კომფორტის სტანდარტების გათვალისწინება: რამდენად შეესაბამება დაპროექტებული კიბე ზოგად რეკომენდაციებს. წარმოდგენილი მასალის ხარისხი: ანგარიშის სტრუქტურირებულობა, სიცხადე, ლაკონიურობა და ნახაზის აკურატულობა, მასშტაბის დაცვა და ინფორმაციულობა. კვლევითი უნარები: საჭირო ინფორმაციის მოძიებისა და გამოყენების უნარი. დამატებითი მითითებები: შეგიძლიათ გამოიყენოთ დამხმარე რესურსები (სახელმძღვანელო, ინტერნეტი, პროგრამული უზრუნველყოფა კიბის ესკიზისათვის). იმუშავეთ ჯგუფურად. პრეზენტაციის დროს შეგიძლიათ გამოიყენოთ ვიზუალური მასალები.   წარმატებებს გისურვებთ!

აქტივობა 3. პრეზენტაცია და დისკუსია:

ბოლოს გაიმართა პრეზენტაცია და დისკუსია:

• თითოეულმა ჯგუფმა წარმოადგინა თავის მიერ შექმნილი დიზაინის ვარიანტები, გამოთვლები და დასკვნები.
• გაიმართა დისკუსია სხვადასხვა დიზაინის უპირატესობებსა და ნაკლოვანებებზე.

ერთმანეთს დაუსვეს ისეთი კითხვები, როგორიცაა:

• როგორ მოქმედებს საფეხურის სიმაღლისა და სიღრმის ცვლილება კიბის დახრის კუთხეზე?
• რომელი დიზაინი იქნება უფრო მოსახერხებელი ხანდაზმული ადამიანებისთვის ან ბავშვებისთვის?
• რა ფაქტორები უნდა გავითვალისწინოთ კიბის დიზაინის არჩევისას სივრცის შეზღუდვის შემთხვევაში? და სხვა.

აქტივობა 4. შეჯამება-შეფასება.

მოსწავლეებს ვთხოვე, მოკლედ გაეზიარებინათ თავიანთი შთაბეჭდილებები აქტივობის შესახებ 3-2-1 შეფასების ინსტრუმენტის გამოყენებით

მოსწავლეებს ძალიან მოეწონათ ზემოთ აღწერილი აქტივობა. ისინი ინტერესით ჩაერთნენ დავალების თითოეულ ეტაპში და წარმოადგინეს ძალიან საინტერესო პრეზენტაციები. მოსწავლეებმა არა მხოლოდ გაიაზრეს თეორიული ცნებები, არამედ განავითარეს პრაქტიკული უნარები, როგორიცაა პრობლემის გადაჭრა, მათემატიკური მოდელირება, სივრცითი აზროვნება და დიზაინის ოპტიმიზაცია.

აქტივობის განმავლობაში, მოსწავლეებმა შეძლეს:

• კიბის პარამეტრების ანალიზი და მათი გავლენის შეფასება უსაფრთხოებასა და კომფორტზე.
• სხვადასხვა დიზაინის ვარიანტის შექმნა და შედარება.
• არგუმენტირებული მსჯელობის საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილების მიღება.
• ჯგუფური მუშაობისა და პრეზენტაციის უნარების განვითარება.

დავალებაზე მუშაობის პროცესში, მოსწავლეებმა გააცნობიერეს, რომ მათემატიკა არ არის აბსტრაქტული საგანი, არამედ მძლავრი ინსტრუმენტია რეალური სამყაროს პრობლემების გადასაჭრელად. ამ ტიპის აქტივობები ხელს უწყობს მოსწავლეების მოტივაციის ამაღლებას, მათში კრიტიკული აზროვნებისა და დამოუკიდებელი სწავლის უნარების განვითარებას.

ვფიქრობ, წინამდებარე გამოცდილება წარმატებით შეიძლება იქნას გამოყენებული მე-10 კლასის მათემატიკის გაკვეთილებზე, რაც ხელს შეუწყობს სწავლების ხარისხის გაუმჯობესებას და მოსწავლეების უფრო ეფექტურ მომზადებას თანამედროვე გამოწვევებისთვის.

გამოყენებული ლიტერატურა

1. ეროვნული სასწავლო გეგმა https://mes.gov.ge/content.php?id=3929&lang=geo
2. მათემატიკის გზამკვლევი მეათე კლასი. შედგენილი ქეთი ცერცვაძის მიერ,

ზოგადი განათლების რეფორმის ფარგლებში. https://math.ge/meate-klasi/

3. https://math.stackexchange.com/questions/4081984/solving-trigonometric-word-problems-with-limited-information
4. https://www.graitec.com/Help/PowerPack_for_Advance_Steel/En/Balanced_Stair_Ergonomics_-_Overview.htm

აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვებთან კომუნიკაციის განვითარებისთვის არაერთგვაროვანი, მრავალფეროვანი რეკომენდაციები, აქტივობები თუ მიდგომებია გასათვალისწინებელი. მათი მოძიება, ანალიზი, დახარისხება, შეფასება ბევრ დროსა და გამოცდილებასაც მოითხოვს. ჩვენი  ელმეგობარი კი ამას ბევრად სწრაფად აკეთებს. უბრალოდ, უნდა გვახსოვდეს, შაბლონები, რომლებსაც ის გვთავაზობს, ჩვენ მიერ  აუცილებლად უნდა შეფასდეს მოსწავლის მდგომარეობის, საჭიროების, საკლასო სიტუაციისა და სასწავლო გარემოს გათვალისწინებით. ქვემოთ შემოთავაზებული აქტივობების ნაკრები, ჩვენგან შემოქმედებით მიდგომასაც მოითხოვს, სხვა მხრივ კი, ვფიქრობ, მათი მეშვეობით, ჩვენი სივრცეები მეტად მრავალფეროვანი და  საინტერესო გახდება. აქტივობები  7–8 წლის ასაკის ბავშვებისთვისაა შერჩეული.

დაქვეითება ძირითადად გამოვლენილია პრაგმატულ ენაში (სოციალური კომუნიკაცია, მიმიკები, შეხედულება, ქცევითი სიგნალები), თანმდევად – რეცეპტიულ/ექსპრესიიულ სირთულეებში.

მიზნები:

• სოციალური კომუნიკაციის საფუძვლების განვითარება
• ინტერაქციის მოტივაციის გაჩენა
• სიტყვიერი და არავერბალური მინიშნებების გაცნობიერება
• კომუნიკაციის ფუნქციების (თხოვნა, უარის თქმა, გაზიარება) განმტკიცება

ხუთდღიანი აქტივობების სერია

დღე 1 – ყურადღების გაზიარება (Joint Attention)

• აქტივობა: „დავაკვირდეთ ერთად“.

ბავშვთან ერთად უყურებ გამოსახულებას ან მოქმედებას (მაგ., მოძრავ სათამაშოს)…

შენიშვნა: თუ არ იხედება,  გამოიყენე: თვალით მიყოლა + ჟესტი

დღე 2 – სოციალური მიმოცვლა თამაშით

• აქტივობა: „გავცვალოთ სათამაშოები“.

მაგიდაზე 2–3 სხვადასხვა საგანი. შენს ხელშია ერთ-ერთი – ბავშვის რეაქციის შემდეგ შესთავაზე ცვლა…

შენიშვნა: გამოიყენე ვიზუალური მინიშნებები: ბარათები ან „Picture Exchange“-ის ელემენტები

დღე 3 – ემოციების ამოცნობა და მიბმა სიტუაციაზე

• აქტივობა: „როგორ გრძნობ თავს?“

აჩვენე ემოციების სურათები (გახარებული, გაბრაზებული…) და განიხილეთ სიტუაციები.

შენიშვნა: აუტისტური სპექტრის ბავშვებს ხშირად სჭირდებათ ემოციისა და მიზეზის დაკავშირება

დღე 4 – ალტერნატიული კომუნიკაციის გამოყენება

• აქტივობა: „დამეხმარე, რომ გითხრა!“

ბავშვმა უნდა მიუთითოს ან თქვას, რომელი მოქმედება უნდა შესარულოს.

შენიშვნა: მთავარია, ბავშვმა გაიაზროს, რომ მის გამოხატვას შედეგი მოსდევს

დღე 5 – მინიშნებების გაგება და კონტექსტური კომუნიკაცია

• აქტივობა: „რას ვეუბნები ასე?“

შენ აკეთებ ჟესტს ან მიმიკას: დაღონებულ სახეს / მხრების ჩეჩვას…

შენიშვნა: გამოიყენე სარკე, ვიდეო ან ნახატები, რათა დააკვირდეს საკუთარ რეაქციებსაც

სერია 1: რეცეპტიული ენის სირთულეები

ასაკი: 7–8

ბავშვს უჭირს სიტყვების მნიშვნელობის, მითითებების და შეკითხვის გაგება.

მიზნები:

• გაგების სტრატეგიების გაძლიერება
• მოკლე ინსტრუქციების და მოთხოვნების შესრულება
• მნიშვნელოვანი სიტყვების აღქმა კონტექსტში

ხუთდღიანი აქტივობების სერია

დღე 1 – მარტივი მითითებების მიყოლა

• აქტივობა: „შეასრულე ბრძანება“

მისცი მარტივი ინსტრუქციები: ‘დასვი ბურთი’, ‘მიდი კართან’ და ა.შ.

შენიშვნა: დაიწყე ერთსაფეხურიანი ინსტრუქციებით, შემდეგ გადადი ორსაფეხურიანზე

დღე 2 – სახელების ამოცნობა კონტექსტით

• აქტივობა: „რა არის ეს?“

აჩვენე სურათი და კითხე – ეს რა არის? დაეხმარე მინიშნებებით, თუ საჭიროა.

შენიშვნა: გამოიყენე რეალური საგნები და ვიზუალური ბარათები

დღე 3 – მოქმედების სიტყვების გაგება

• აქტივობა: „ვინ რას აკეთებს?“

გამოიყენე ნახატები ან სცენები და კითხე: ‘ვინ სვამს?’, ‘ვინ დახტუნობს?’

შენიშვნა: პასუხად მიიღე სიტყვა ან ჟესტი

დღე 4 – მიმართულებების მიყოლა

• აქტივობა: „მიდი მარჯვნივ!“

ინსტრუქციები სივრცეში გადაადგილებაზე – მარჯვნივ, მარცხნივ, წინ.

შენიშვნა: დაამყარე მარტივი რუტინები – ოთახში გადაადგილებით

დღე 5 – შეკითხვების გაგება

• აქტივობა: „ვინ? სად? როდის?“

დაამუშავე მარტივი შეკითხვები სურათებზე დაყრდნობით.

შენიშვნა: დაეხმარე ვიზუალურად და სიტყვიერად

სერია 2: ექსპრესიული ენის სირთულეები

ასაკი: 7–8

ბავშვს უჭირს საკუთარი აზრის სიტყვიერად გამოხატვა.

მიზნები:

• სიტყვათა მარაგის გაზრდა
• მარტივი წინადადებების აგება
• საკუთარი აზრის და სურვილების გამოხატვა

ხუთდღიანი აქტივობების სერია

დღე 1 – სიტყვების მიწოდება

• აქტივობა: „რა გვჭირდება?“

თამაში ნივთებით, სადაც ბავშვი უნდა დაასახელოს, რა უნდა გამოიყენოს.

შენიშვნა: შეამცირე სავარაუდო ვარიანტები

დღე 2 – მარტივი წინადადებების აგება

• აქტივობა: „ვინ რას აკეთებს?“

სურათზე დაყრდნობით ააწყვე წინადადება: ‘ბიჭი ჭამს’

შენიშვნა: შეამოკლე და გაუადვილე სტრუქტურა

დღე 3 – სურვილების გამოხატვა

• აქტივობა: „რა გსურს?“

შეარჩიე სასურველი საგნები და სთხოვე თქვას ან მიუთითოს.

შენიშვნა: მიუთითე მაგალითად – ‘მინდა წვენი’

დღე 4 – პასუხის გაცემა შეკითხვებზე

• აქტივობა: „მითხარი!“

კითხე ბავშვებს კონკრეტული კითხვები ყოველდღიური თემებიდან.

შენიშვნა: დაიწყე ‘დიახ/არა’-თი და შემდეგ გადადი გახსნილ კითხვებზე

დღე 5 – მოთხრობის აგება

• აქტივობა: „რა მოხდა?“

დაეხმარე ბავშვს, რათა შეძლოის  მოკლე ამბის მოყოლა, სურათების მიმდევრობით.

შენიშვნა: გამოიყენე სურათოვანი თანმიმდევრობა

სერია 3: არტიკულაციური სირთულეები

ასაკი: 7–8

ბავშვს უჭირს ბგერების სწორად წარმოთქმა.

მიზნები:

• ბგერების დიაგნოსტიკა და ფოკუსირებული გამართვა
• სიტყვების სწორად წარმოთქმის წახალისება
• სწორი არტიკულაციის ავტომატიზაცია

ხუთდღიანი აქტივობების სერია

დღე 1 – ბგერის სმენის გარჩევა

• აქტივობა: „მოისმინე ბგერა!“

დაათქმევინე და გაარჩევინე სწორად ნათქვამი და არასწორი ბგერა.

შენიშვნა: შეადარე საკუთარი ხმა სწორ მაგალითთან

დღე 2 – ბგერის გამარტივება

• აქტივობა: „დავიწყოთ მარტივად“

მოამზადე ბგერა ღიად – ხმოვნებთან ერთად.

შენიშვნა: გაიმეორე სახალისო სიტყვებით: ‘პა’, ‘პაპა’

დღე 3 – ბგერის დაერთება სიტყვაში

• აქტივობა: „დავამატოთ ბგერა“.

სიტყვაში ჩასმული ბგერის გამეორება და გამართვა.

შენიშვნა: მოარგე ბავშვისთვის რთულ სიტყვებზე

დღე 4 – ბგერის გამოყენება ფრაზაში

• აქტივობა: „შექმენი წინადადება“.

სწორი ბგერით წარმოთქმული სიტყვების შერწყმა წინადადებაში.

შენიშვნა: დაამარტივე სტრუქტურა და გაამეორებინე

დღე 5 – თამაშით ავტომატიზაცია

• აქტივობა: „ითამაშე და თქვი“.

თამაში – ბგერაზე ორიენტირებული. მაგალითად: ბურთის სროლა სიტყვაზე.

შენიშვნა: სიტუაციურად და თამაშით – მოხდეს განმტკიცება

სერია 4: პრაგმატული ენის სირთულეები (ზოგადი)

ასაკი: 7–8

ბავშვს უჭირს სოციალური კომუნიკაცია, თვალით კონტაქტი, მიმოსვლა, თამაშის რეგულაციები.

მიზნები:

• სოციალური თამაშის ელემენტების ათვისება
• კომუნიკაციური ქცევის წახალისება
• დროის, რიგის, თანაზიარობის გაგება

ხუთდღიანი აქტივობების სერია

დღე 1 – რიგის მოლოდინი

• აქტივობა: „ვდგავართ რიგში“.

თამაში, სადაც ყველა თავის რიგს ელოდება.

შენიშვნა: გამოიყენე სიმბოლოები ან ჟესტები რიგის აღსანიშნავად

დღე 2 – თანაზიარობის წახალისება

• აქტივობა: „გავუწოდოთ ერთმანეთს“.

თამაში – ერთმა გაუწოდოს საგანი მეორეს.

შენიშვნა: შეაქე აქტივობის გაზიარება სიტყვით ან ჟესტით

დღე 3 – ყურადღების გამოკვეთვა

• აქტივობა: „შემომხედე!“.

თამაშისას ყურადღების გადატანა და ფიქსაცია ერთ საგანზე.

შენიშვნა: გამოიყენე მიმიკები და მიმართულებები

დღე 4 – სხეულის ენა

• აქტივობა: „როგორ ვგრძნობ თავს?“

სარკითა და ფოტოთი ემოციების გაცნობა.

შენიშვნა: შეადაროს საკუთარი და სხვისი გამოხატვა

დღე 5 – დიალოგის წახალისება

• აქტივობა: „ვუთხრათ ერთმანეთს“

მარტივი დიალოგის განსახორციელებლად გამოიყენე ბარათები ან ნიღბები.

შენიშვნა: დაეხმარე წინადადებების სტრუქტურის აგებაში

ვფიქრობთ, აღნიშნული აქტივობები მშობელსა თუ დარგის არაერთ სპეციალისტს დაეხმარება. უბრალოდ,  ერთი რამ აუცილებლად უნდა გვახსოვდეს:

ბავშვებს, რომლებსაც ენისა და მეტყველების სირთულე აქვთ, ძალიან ბევრი ძალისხმევა სჭირდებათ ჩვენ მიერ მიცემული ამა თუ იმ ამოცანის შესასრულებლად. ამიტომ, კარგი იქნება, თუ გამოვიყენებთ ფრაზას: „_ გთხოვ, დამეხმარე!“, რაც მათ მეტად ემპათიურს გახდით და მეტად მოისურვებენ ჩვენს მხარდაჭერას. ჩემს შემთხვევაში, ასეა! თქვენს გისურვებთ წარმატებას!