არდადეგები – დასვენება თუ აკადემიური მარათონი

სასწავლო წელი მთავრდება, ახლოვდება  არდადეგები და მშობლების უმრავლესობას უჩნდება კითხვები:

როგორ შევინარჩუნო ბავშვების ცოდნა ზაფხულის განმავლობაში?

 როგორ დავეხმარო შვილს?

 რა სახის დავალებებით დავტვირთო, რომ მომავალი სასწავლო წლისთვის კიდევ უფრო მეტად გაუმჯობესებული აკადემიური უნარებით წარსდგეს მასწავლებლებისა თუ თანაკლასელების წინაშე?

მშობლები, რომლებიც ასე ფიქრობენ, ეძებენ დამატებით მასწავლებლებს, საზაფხულო სკოლებს და ასევე მათი შვილის/შვილების მოქმედ მასწავლებლებს სთხოვენ დავალებებით დატვირთულ ზაფხულს.

არის სინამდვილეში ზაფხულის მთავარი დანიშნულება?

სამუშაო ფურცლები თუ თავისუფალი შემეცნება – ჩემი მასწავლებლობის მრავალი წლის გამოცდილება მაჩვენებს, რომ საუკეთესო შედეგს ყოველთვის დიდი რაოდენობით სამუშაო ფურცლები და რვეულებში უწყვეტი წერა არ იძლევა. ბავშვებისთვის (და მასწავლებლებისთვისაც) ზაფხული, უპირველესად, დასვენების, ძალების აღდგენისა და ახალი გამოცდილებების მიღების დროა.

 თუ არსებობს ერთი აქტივობა, რომელსაც ნამდვილად შეუძლია ზაფხულში სასწავლო პროცესთან კავშირის შენარჩუნება, ეს არის კითხვა. საინტერესო, ასაკის შესაბამისი წიგნები ავითარებს აზროვნებას, მეტყველებას, წარმოსახვასა და ცნობისმოყვარეობას. თუმცა, კითხვაც უნდა დარჩეს სიამოვნებად და არა ვალდებულებად. კითხვასაც აქვს თავისი „წესები“ – ძალდატანებითი კითხვა ბავშვის ფსიქო-ემოციურ ფონზე ძალიან ცუდად მოქმედებს.

კითხვის სიყვარული, ცნობისმოყვარეობა და შემეცნების სურვილი არ ყალიბდება მხოლოდ მერხთან ჯდომით. ისინი ყალიბდება მაშინ, როდესაც ბავშვი:

• თამაშობს და აქტიურად მოძრაობს;

• აკვირდება ბუნებას და სვამს კითხვებს;

• აღმოაჩენს ახალ ადგილებსა და ურთიერთობს ადამიანებთან;

• კითხულობს მისთვის მართლაც საინტერესო წიგნებს.

დღეს, როდესაც ბევრი ბავშვი დიდ დროს ატარებს ეკრანებთან, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ზაფხულში მეტი დრო გაატარონ ეზოში, ბუნებაში, მეგობრებთან და ოჯახთან ერთად. სირბილი, თამაში, ველოსიპედით სეირნობა, ლაშქრობა, ცხოველებსა და მცენარეებზე დაკვირვება მხოლოდ გართობა არ არის — ეს არის სწავლა ცხოვრებისგან. სწორედ ასეთი გამოცდილებები ავითარებს აზროვნებას, ფანტაზიას, შემოქმედებითობასა და დამოუკიდებლობას.

მითი და რეალობა: როგორ ვამზადებთ ბავშვს სკოლისთვის

ხშირად გვგონია, რომ რაც უფრო მეტ დავალებას მივცემთ ბავშვს, მით უკეთესად მოემზადება ახალი სასწავლო წლისთვის. ეს არის ყველაზე მცდარი მოსაზრება და ნებისმიერ დისკუსიაში შემიძლია მყარი არგუმენტებით ამ შეხედულების გაბათილება. სინამდვილეში კი კარგად დასვენებული, ბედნიერი, მრავალფეროვანი გამოცდილებით გამდიდრებული ბავშვი (და მასწავლებელიც) სექტემბერში გაცილებით მეტი ენერგიით, ინტერესითა და  მოტივაციით ბრუნდება სკოლაში.

ცალკე აღნიშვნის ღირსია ბოლო წლებში  დამკვიდრებული დამოკიდებულება პირველ კლასში შემსვლელ მოსწავლეთა წინასასკოლო მზაობასთან დაკავშირებით. ბევრი მშობელი მთელ ზაფხულს ბავშვის აკადემიურ მომზადებას ახმარს, რაც გარკვეულ საფრთხეებთანაა დაკავშირებული.

პირველკლასელის რეალური საჭიროებები: აკადემიური უნარები VS საბაზისო უნარები

იმის ნაცვლად, რომ ბავშვს პირველი კლასის პროგრამა წინასწარ დავაძალოთ, ყურადღება უნდა მივაქციოთ იმ ფუნქციურ უნარ-ჩვევებს, რომლებიც მას სასკოლო გარემოში ადაპტაციისთვის ჰაერივით დასჭირდება.

პირველკლასელის საბაზისო უნარების მატრიცა

საუკეთესო საზაფხულო დავალება

ზაფხულის მთავარი ხიბლი თავისუფლებაშია — თავისუფლებაში ირბინო, ითამაშო, იოცნებო, აღმოაჩინო და შეიმეცნო სამყარო საკუთარი გამოცდილებით. სწორედ ამ დროს ივსება ბავშვი იმ ემოციებით, შთაბეჭდილებებითა და ენერგიით, რომლებიც მომავალ სასწავლო წელს უფრო წარმატებულსა და ბედნიერს ხდის.

ამიტომ, თუ მკითხავენ, რა არის საუკეთესო საზაფხულო დავალება მოსწავლისთვის, ჩემი პასუხი მარტივი იქნება: „იკითხე. უყურე საბავშვო ფილმებსა და ანიმაციებს. ითამაშე. იმოძრავე. აღმოაჩინე. იოცნებე. დააგროვე მოგონებები. დატკბი ბავშვობით.“

მშობლებო, მასწავლებლებო, მიეცით შვილებსა და მოსწავლეებს საშუალება შეიმეცნონ სამყარო ბუნებრივად.