არდადეგები – დასვენება თუ აკადემიური მარათონი

სასწავლო წელი მთავრდება, ახლოვდება  არდადეგები და მშობლების უმრავლესობას უჩნდება კითხვები:

როგორ შევინარჩუნო ბავშვების ცოდნა ზაფხულის განმავლობაში?

 როგორ დავეხმარო შვილს?

 რა სახის დავალებებით დავტვირთო, რომ მომავალი სასწავლო წლისთვის კიდევ უფრო მეტად გაუმჯობესებული აკადემიური უნარებით წარსდგეს მასწავლებლებისა თუ თანაკლასელების წინაშე?

მშობლები, რომლებიც ასე ფიქრობენ, დამატებით ეძებენ მასწავლებლებს, საზაფხულო სკოლებს და ასევე, მათი შვილის/შვილების მოქმედ მასწავლებლებს სთხოვენ დავალებებით დატვირთულ ზაფხულს.

 სინამდვილეში, ეს არის ზაფხულის მთავარი დანიშნულება?

სამუშაო ფურცლები თუ თავისუფალი შემეცნება – ჩემი მასწავლებლობის მრავალი წლის გამოცდილება მაჩვენებს, რომ საუკეთესო შედეგსდიდი რაოდენობით სამუშაო ფურცლები და რვეულებში უწყვეტი წერა  ყოველთვის არ იძლევა. ბავშვებისთვის (და მასწავლებლებისთვისაც) ზაფხული, უპირველესად, დასვენების, ძალების აღდგენისა და ახალი გამოცდილებების მიღების დროა.

  აქტივობა, რომელსაც ნამდვილად შეუძლია ზაფხულში სასწავლო პროცესთან კავშირის შენარჩუნება,  არის კითხვა. საინტერესო, ასაკის შესაბამისი წიგნები ავითარებს აზროვნებას, მეტყველებას, წარმოსახვასა და ცნობისმოყვარეობას. თუმცა, კითხვა უნდა იყოს სიამოვნება და არა ვალდებულება. კითხვასაც აქვს თავისი „წესები“ – ძალდატანებითი კითხვა ბავშვის ფსიქო-ემოციურ ფონზე ძალიან ცუდად მოქმედებს.

კითხვის სიყვარული, ცნობისმოყვარეობა და შემეცნების სურვილი არ ყალიბდება მხოლოდ მერხთან ჯდომით. მნიშვნელოვანია, როდესაც ბავშვი:

• თამაშობს და აქტიურად მოძრაობს;

• აკვირდება ბუნებას და სვამს კითხვებს;

• აღმოაჩენს ახალ ადგილებსა და ურთიერთობს ადამიანებთან;

• კითხულობს მისთვის საინტერესო წიგნებს.

დღეს, როდესაც ბავშვები დიდ დროს ატარებენ ეკრანებთან, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია,  ზაფხულში მეტი დრო გაატარონ ეზოში, ბუნებაში, მეგობრებთან და ოჯახთან ერთად. სირბილი, თამაში, ველოსიპედით სეირნობა, ლაშქრობა, ცხოველებსა და მცენარეებზე დაკვირვება მხოლოდ გართობა არ არის — ეს არის სწავლა ცხოვრებისგან. სწორედ ასეთი გამოცდილებები ავითარებს აზროვნებას, ფანტაზიას, შემოქმედებითობასა და დამოუკიდებლობას.

მითი და რეალობა: როგორ ვამზადებთ ბავშვს სკოლისთვის

ხშირად გვგონია, – რაც უფრო მეტ დავალებას მივცემთ ბავშვს, მით უკეთესად მოემზადება ახალი სასწავლო წლისთვის.  სინამდვილეში კი კარგად დასვენებული, ბედნიერი ბავშვი (და მასწავლებელიც) სექტემბერში გაცილებით მეტი ენერგიით, ინტერესითა და  მოტივაციით ბრუნდება სკოლაში.

ცალკე აღნიშვნის ღირსია ბოლო წლებში  დამკვიდრებული დამოკიდებულება პირველ კლასში შემსვლელ მოსწავლეთა წინასასკოლო მზაობასთან დაკავშირებით. ბევრი მშობელი მთელ ზაფხულს ბავშვის აკადემიურ მომზადებას ახმარს, რაც გარკვეულ საფრთხეებთანაა დაკავშირებული.

პირველკლასელის რეალური საჭიროებები: აკადემიური უნარები VS საბაზისო უნარები

იმის ნაცვლად, რომ ბავშვს პირველი კლასის პროგრამა წინასწარ შევასწავლოთ, უპრიანია, ვიზრუნოთ იმ ფუნქციურ უნარ-ჩვევებზე, რომლებიც მას სასკოლო გარემოში ადაპტაციისთვის ჰაერივით დასჭირდება.

პირველკლასელის საბაზისო უნარების მატრიცა

საუკეთესო საზაფხულო დავალება

ზაფხულის მთავარი ხიბლი თავისუფლებაშია — ირბინო, ითამაშო, იოცნებო, აღმოაჩინო და შეიმეცნო სამყარო საკუთარი გამოცდილებით. სწორედ ამ დროს ივსება ბავშვი  ემოციებით, შთაბეჭდილებებითა და ენერგიით, რომელიც აუცილებელია წარმატებული სწავლისთვის.

ამიტომ, თუ მკითხავენ, რა არის საუკეთესო საზაფხულო დავალება მოსწავლისთვის, ჩემი პასუხი მარტივი იქნება: „იკითხე. უყურე საბავშვო ფილმებსა და ანიმაციებს. ითამაშე. იმოძრავე. აღმოაჩინე. იოცნებე. დააგროვე მოგონებები. დატკბი ბავშვობით.“

მშობლებო, მასწავლებლებო, მიეცით შვილებსა და მოსწავლეებს საშუალება, ბუნებრივად შეიმეცნონ სამყარო.