გარემოსდაცვითი პრობლემები თანამედროვეობის მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. გარემოს დაბინძურება, ბუნებისადმი უდიერი მოპყრობა ჩვენი საზოგადოებისთვის ჩვეულებრივ მოვლენად არის ქცეული. სწორედ ამ უდიერი მოპყრობისა და ზოგიერთი სხვა ფაქტორის გამოც მრავალი მცენარე, მათ შორის – კოლხური ბზა და კოლხური მუხა, გადაშენების პირასაა.
მცენარეების დაცვის სურვილი და ბუნების სიყვარული მოსწავლეებს ადრეული ასაკიდანვე უნდა გავუღვივოთ, რათა საქართველოს მდიდარი ბუნებრივი რესურსები და ბიომრავალფეროვნება მთავარი პრიორიტეტი იყოს მომავალი თაობისთვის.
დღეს დაცული ტერიტორიები არა ბიომრავალფეროვნების დასაცავად, არამედ ტურიზმის განვითარებისთვის გამოიყენება, ამიტომ მოსწავლეებს ადრეულ ასაკშივე უნდა ჩამოვუყალიბოთ სწორი მიმართულებით ხედვა. მოსწავლეები პროექტის ფარგლებში ადგილზე გაეცნობიან პრობლემებს. მათი სიღრმისეული გაცნობა ბავშვებს უბიძგებს, ბუნების აქტიური დამცველები გახდნენ.
გიზიარებთ კოლეგებთან თანამშრომლობით შექმნილ პროექტს, რომელიც შემეცნებითთან ერთად პრაქტიკულ აქტივობებსაც მოიცავს. შეგიძლიათ, მის საფუძველზე მსგავსი აქტივობები დაგეგმოთ.
პროექტი „დავრგოთ, გადავრგოთ გადავარჩინოთ“
კავშირი: მდგრადი განვითარების მიზანი N15 – დავიცვათ დედამიწის ეკოსისტემები, შევამციროთ ხეების მოჭრა და დავრგოთ ახალი ხეები, დავიცვათ გადაშენების პირას მყოფი სახეობები.
პროექტის მიზანი
პროექტის მიზანია მოსწავლეების ცნობიერების ამაღლება გარემოს დაცვის საკითხების, განსაკუთრებით – კოლხური ბზისა და იმერული მუხის გადაშენების რისკის შესახებ. მოსწავლეები იმსჯელებენ მცენარეთა დაცვის მნიშვნელობაზე, ჩამოუყალიბდებათ გარემოსდაცვითი ღირებულებები და მიიღებენ პრაქტიკულ უნარ-ჩვევებს, რომლებიც მათ დაეხმარება, მომავალში აქტიურად ჩაერთონ ბუნების დაცვის, შენარჩუნებისა და გაუმჯობესების პროცესში.
პროექტის ამოცანები
- მოსწავლეებმა გაიცნონ გადაშენების პირას მყოფი ხე-მცენარეები;
- მონაწილეობა მიიღონ პრაქტიკულ გარემოსდაცვით აქტივობებში, მაგალითად, ნერგების დარგვაში;
- განივითარონ შემოქმედებითი უნარები (კომიქსი, მოთხრობა, ბუკლეტი);
- აუხსნან სკოლის საზოგადოებას მცენარეების დაცვის საჭიროება.
აქტივობები
- პროექტის გაცნობა
- მოსწავლეები გაეცნობიან პროექტის მიზნებსა და ამოცანებს.
- მასწავლებლისგან მიიღებენ ინფორმაციას მდგრადი განვითარების პრინციპებზე.
- გაიაზრებენ კოლხური ბზისა და იმერული მუხის გადაშენების რისკს.
- დაიყოფიან ჯგუფებად ინფორმაციის მოსაძიებლად.
- აქტივობა: „მოვეფეროთ და ერთად გავაფერადოთ დედამიწა“ – სკოლის ეზოში ასფალტზე ხატავენ დედამიწის მოდელს.
- შემოქმედებითი აქტივობები
- მოსწავლეები ქმნიან სხვადასხვა ჟანრის ტექსტებს (კომიქსი, მოთხრობა) თემაზე „რას ფიქრობს მცენარე ჩვენზე“.
- ერთობლივად იქმნება „წითელი წიგნი“ იმერული მუხისა და კოლხური ბზის შესახებ.
- წიგნი განთავსდება სკოლის ფოიეში როგორც თვალსაჩინო საგანმანათლებლო რესურსი.
- პრაქტიკული საქმიანობა
- მოხდება ბზის ნერგების გადატანა ქოთნებში და სკოლის ეზოში დარგვა.
- ნერგებთან დამაგრდება გამაფრთხილებელი წარწერები.
- მოსწავლეებს დაევალებათ ნერგების მოვლა-პატრონობა.
- განხორციელდება ვიზიტი საღორიის ტყეში (ქუთაისი) ეროვნული სატყეო სააგენტოს თანხმობით.
- მოსწავლეები დაათვალიერებენ სატყეო სანერგეებს, ნახავენ იმერულ მუხას ბუნებრივ გარემოში.
- დარგავენ ნერგების სახელმწიფო ტყის ტერიტორიაზე ეროვნული სატყეო სააგენტოს მითითებით.
- ჩატარდება საინფორმაციო საუბარი სატყეო სააგენტოს წარმომადგენლებთან.
- ინფორმაციის გავრცელება
- მოსწავლეები მოაწყობენ დისკუსიას თემაზე „ადამიანის გავლენა გარემოზე“.
- მიიღებენ გადაწყვეტილებებს მცენარეების დაცვისა და ბუნების შენარჩუნების საკითხებზე.
- ნაშრომები გამოიფინება სკოლის ფოიეში.
- ინტეგრირებული აქტივობები
- ხელოვნების მასწავლებლის დახმარებით მოსწავლეები სკოლის ეზოში ხატავენ და აფერადებენ დედამიწის მოდელს.
- მოსწავლეები ქმნიან თხზულებას.
სასწავლო–მეთოდური რესურსები
- პრეზენტაციები, მოსწავლეების მიერ მომზადებული ბუკლეტები
- ნერგები, ქოთნები, ერთჯერადი ხელთათმანები.
- დოკუმენტები და სახელმძღვანელოები.
პროექტი „მოვუფრთხილდეთ გადაშენების პირას მყოფ მცენარეებს“ წარმოადგენს ინტეგრირებულ სასწავლო-მეთოდურ აქტივობას, რომელიც აერთიანებს შემეცნებით და პრაქტიკულ მიმართულებებს. მოსწავლეები მიიღებენ ცოდნას, გამოცდილებასა და უნარ-ჩვევებს, რაც ხელს შეუწყობს გარემოსდაცვით საქმიანობაში მათ აქტიურ მონაწილეობას. პროექტი ავითარებს პასუხისმგებლობას, ბუნების სიყვარულს და ეკოლოგიურ ცნობიერებას სასკოლო ასაკის ბავშვებში.
გამოყენებული ლიტერატურა:
- მწვანე პოლიტიკა და გარემოს დაცვა. http://greenalt.org/wp-content/uploads/2013/12/mwvane_politika_da_garemos_dacva.pdf
- გარემოსდაცვითი მმართველობა საქართველოში და ევროკავშირის როლი მის გაძლიერებაში.
Click to access garemosdacviTi_mmarTveloba.pdf
- საქართველოს გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის ევროკავშირის კანონმდებლობასთნ კონვერგენცია.
http://greenalt.org/wp-content/uploads/2014/01/Guide_2013_KG_FINAL.pdf
სხვა რესურსები:
პროექტორი
მასწავლებლის მიერ მომზადებული პრეზენტაციები
მოსწავლეების მიერ მომზადებული ბუკლეტები
ერთჯერადი ხელთათმანები
ნერგები
ქოთნები
ფოტოგალერეა:
