თანამედროვე განათლებაში ტექნოლოგიების როლი სულ უფრო იზრდება და მნიშვნელოვნად განსაზღვრავს სწავლა-სწავლების პროცესის ეფექტიანობას. განსაკუთრებით აქტუალური ხდება ისეთი ციფრული პლატფორმების დანერგვა, რომლებიც პროგრამირების სწავლას ამარტივებს, ხდის მას ვიზუალურად გასაგებსა და ინტერაქციულს, ხოლო მოსწავლეებს აძლევს პრაქტიკულ გამოცდილებას. ამგვარი მიდგომა ხელს უწყობს მოსწავლეთა ჩართულობის ზრდას, მოტივაციის გაძლიერებასა და სასწავლო შედეგების გაუმჯობესებას.
MIT App Inventor წარმოადგენს ინოვაციურ და მარტივად გამოსაყენებელ პლატფორმას, რომელიც საშუალებას აძლევს მოსწავლეებს, ვიზუალური პროგრამირების საშუალებით შექმნან მობილური აპლიკაციები. აღნიშნული მიდგომა მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს STEM (მეცნიერება, ტექნოლოგია, ინჟინერია, მათემატიკა) მიმართულებით სწავლების განვითარებას და კომპიუტერული ტექნოლოგიების გაკვეთილებზე შემოქმედებითი, ლოგიკური და პრაქტიკული უნარების ჩამოყალიბებას.
MIT App Inventor-ის თავდაპირველი ვერსია შეიქმნა Google-ში 2009 წელს, ხოლო მოგვიანებით, 2011 წლიდან განვითარება გადაიბარა მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურმა ინსტიტუტმა (MIT). მისი მიზანი იყო და არის, პროგრამირების სწავლება ყველასთვის შესაძლებელი გახდეს, განსაკუთრებით კი ახალგაზრდებისთვის, რომლებიც ტექნოლოგიურ სამყაროში პირველი ნაბიჯების გადადგმას ცდილობენ. MIT App Inventorის დახმარებით შესაძლებელია სხვადასხვა ტიპის აპლიკაციის შექმნა: საგანმანათლებლო თამაშებიდან დაწყებული, სენსორებზე დაფუძნებული აპლიკაციებით დამთავრებული.
საგანმანათლებლო კონტექსტში MIT App Inventor-ის გამოყენება ქმნის შესაძლებლობას, პროგრამირების სწავლება გახდეს პრაქტიკაზე დაფუძნებული, მოსწავლეთა ინტერესებზე მორგებული და მოტივაციის გამაძლიერებელი. მასწავლებლებს შეუძლიათ მისი ინტეგრირება სხვადასხვა საგანში, განსაკუთრებით STEM მიმართულებებში, რაც ხელს უწყობს მათემატიკის, ფიზიკის, ბუნებისმეტყველებისა და ინჟინერიის ელემენტების ერთმანეთთან კავშირში სწავლებას. ამასთანავე, პლატფორმა ავითარებს პრობლემის გადაჭრაზე ორიენტირებულ აზროვნებას, გუნდურ მუშაობასა და ინოვაციური იდეების რეალიზაციის უნარს.
ქვემოთ განხილულია MIT App Inventor-ის გამოყენების შესაძლებლობები კომპიუტერული ტექნოლოგიების გაკვეთილზე, მისი გავლენა ლოგიკური აზროვნების, კრეატიულობისა და პრობლემის გადაჭრის უნარების განვითარებაზე, აგრეთვე ის უპირატესობები, რომლებიც მას დამწყები პროგრამისტებისთვის აქვს.
პროექტების იდეები STEM მიმართულებით
დაწყებით საფეხურზე რეკომენდებულია ისეთი პროექტების განხორციელება, რომლებიც მოსწავლეებს შესაძლებლობას მისცემს, თეორიული ცოდნა პრაქტიკაში გამოიყენონ და რეალურ პრობლემებზე მუშაობის გამოცდილება მიიღონ. MIT App Inventor-ის გამოყენებით შესაძლებელია შემდეგი ტიპის პროექტების შექმნა:
- კალკულატორი
- მუშაობის პრინციპი: აპლიკაცია იღებს ორ რიცხვს მომხმარებლისგან და ასრულებს მათზე არითმეტიკულ მოქმედებებს (მიმატება, გამოკლება, გამრავლება, გაყოფა);
- STEM კომპონენტი: მათემატიკა (რიცხვებზე მოქმედებები), კომპიუტერული ტექნოლოგიები (ალგორითმები, ლოგიკა);
- საგანმანათლებლო მიზანი: რიცხვითი გამოთვლების გააზრება და პროგრამული აზროვნების განვითარება.
- კონვერტორი (ერთეულების გადაყვანა)
- მუშაობის პრინციპი: ამ აპლიკაციის საშუალებით მომხმარებელი შეძლებს სხვადასხვა ფიზიკური ერთეულის (მაგალითად, სიგრძე, მასა, ტემპერატურა) სხვა ერთეულებში გადაყვანას;
- STEM კომპონენტი: ბუნებისმეტყველება, ფიზიკა (ერთეულები), მათემატიკა;
- საგანმანათლებლო მიზანი: საზომ ერთეულებზე ცოდნის განმტკიცება და მათი პრაქტიკული გამოყენება.
- ქვიზი STEM თემატიკაზე
- მუშაობის პრინციპი: აპლიკაცია სვამს კითხვებს და ამოწმებს მომხმარებლის პასუხების სისწორეს;
- STEM კომპონენტი: პროგრამირება, ალგორითმული აზროვნება;
- საგანმანათლებლო მიზანი: თვითშეფასების, ანალიზისა და კრიტიკული აზროვნების განვითარება
MIT App Inventor-ში აპლიკაციის შექმნა
MIT App Inventor-ის ძირითადი მახასიათებლებია:
- ბლოკების ენა — პროგრამირების ნაცვლად, მოსწავლე იყენებს ფერად ბლოკებს, რომლებითაც ქმნის ლოგიკას, მოქმედებებსა და ფუნქციონალს;
- Design & Blocks რეჟიმი — პლატფორმა იყოფა ორ ნაწილად: Design (ვიზუალური დიზაინი) და Blocks (ლოგიკა და პროგრამული ნაწილები);
- Live Testing — სპეციალური Companion აპის დახმარებით მომხმარებლებს შეუძლიათ საკუთარ ტელეფონზე პირდაპირ ნახონ, როგორ მუშაობს მათი აპლიკაცია, პროგრამირების პარალელურად;
- მრავალფეროვანი კომპონენტები — პლატფორმა გვთავაზობს მრავალი ფუნქციური კომპონენტის დამატებას: ღილაკები, ტექსტი, სურათები, ხმები, სენსორები, მონაცემთა ბაზები, ლოკაცია და სხვა.
კალკულატორის აპლიკაციის შექმნა (ეტაპობრივი ინსტრუქცია)
- პროექტის შექმნა
· ეწვიეთ ვებგვერდს MIT App Inventor – MIT App Inventor და დააჭირეთ ღილაკს Create Apps;
- შეიყვანეთ Google ანგარიშის მონაცემები და შექმენით ახალი პროექტი;
- დააჭირეთ New Project და მიანიჭეთ სახელი (მაგალითად, CalculatorApp).
2. ინტერფეისის შექმნა (Designer Mode) და მოწყობა
User Interface ნაწილში საჭიროა შემდეგი კომპონენტები:
- TextBox (2 ცალი) – რიცხვების შესატანად;
- Buttons (4 ცალი) – არითმეტიკული ოპერაციებისთვის (+, -, ×, ÷);
- Label (1 ცალი) – შედეგის საჩვენებლად.
ღილაკების სწორად განლაგებისთვის გამოიყენეთ Layout → HorizontalArrangement.
- კომპონენტების სახელის შეცვლა (Properties პანელიდან):
Properties პანელის მეშვეობით შეუცვალეთ სახელები კომპონენტებს ისე, რომ ისინი ნათლად ასახავდეს მათ დანიშნულებას (მაგალითად: TextBox1 → Input1, ButtonAdd, LabelResult და სხვ.).
4. ლოგიკის შექმნა (Blocks Mode)
Blocks ჩანართში დაამატეთ პროგრამული ლოგიკა თითოეული არითმეტიკული ოპერაციისთვის. პირველ ეტაპზე რეკომენდებულია მიმატების ალგორითმის აწყობა, შემდეგ კი ანალოგიური პრინციპით დანარჩენი ოპერაციების რეალიზება.
5. ტესტირება და გამართვა
- მობილურ ტელეფონზე ჩამოტვირთეთ MIT AI2 Companion აპლიკაცია;
- გახსენით მობილურის აპლიკაცია – სკანირების საშუალებით დააკავშირეთ პროექტი კომპიუტერთან და შეამოწმეთ მისი მუშაობა რეალურ გარემოში AI Companion -დან.
6. დამატებითი ფუნქციები
პროექტის გასაუმჯობესებლად მოსწავლეებს შეიძლება დაევალოთ შემდეგი ელემენტების დამატება:
- Clear ღილაკი – შეყვანის ველების გასასუფთავებლად;
- ვიზუალური დიზაინის გაუმჯობესება – ფერების, ტექსტის ზომისა და განლაგების ცვლილება;
- შეტყობინებების დამატება შეცდომის შემთხვევაში (მაგალითად, ნულზე გაყოფისას).
სწავლების მეთოდიკური მიდგომები
- პროექტზე დაფუძნებული სწავლება (PBL): მოსწავლეები მუშაობენ რეალურ პრობლემებზე და ქმნიან ციფრულ პროდუქტებს;
- თანამშრომლობითი სწავლება: მცირე ჯგუფებში მუშაობა ავითარებს კომუნიკაციისა და გუნდური მუშაობის უნარებს;
- დიფერენცირებული სწავლება: დავალებების სირთულის სხვადასხვა დონე უზრუნველყოფს თითოეული მოსწავლის აქტიურ ჩართულობას.
შეფასება და შედეგების გაზომვა
აპლიკაციების შექმნის პროცესში მიზანშეწონილია შეფასების რუბრიკის გამოყენება, რომელიც შეიძლება მოიცავდეს შემდეგ კრიტერიუმებს:
- ალგორითმული ლოგიკის სისწორე;
- ინტერფეისის დიზაინი;
- შექმნილი აპლიკაციის გამართული მუშაობა;
- შემოქმედებითობა;
- გუნდური მუშაობა;
- პრეზენტაციის უნარი (საჭიროების შემთხვევაში).
აღნიშნული მიდგომა უზრუნველყოფს შეფასების ობიექტურობასა და გამჭვირვალობას და ხელს უწყობს მოსწავლეთა თვითშეფასების უნარის განვითარებას.
აქვე დამატებით შეგიძლიათ გაეცნოთ ბმულს, რომელზეც მოცემულია აპლიკაციის „შეისწავლე ფერები“ შექმნის პრაქტიკული მაგალითი: appinventor.mit.edu- გამოყენებით: MIT App Inventor- ფერების ამოცნობა_3261.pdf
როგორც ვნახეთ MIT App Inventor წარმოადგენს თანამედროვე საგანმანათლებლო გარემოსთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვან ციფრულ პლატფორმას, რომელიც აერთიანებს ტექნოლოგიურ ინოვაციასა და პედაგოგიურ მიზნებს. მისი გამოყენება კომპიუტერული ტექნოლოგიების გაკვეთილზე უზრუნველყოფს არა მხოლოდ პროგრამირების საფუძვლების შესწავლას, არამედ ხელს უწყობს მოსწავლეთა მრავალმხრივ განვითარებას.
პლატფორმა ქმნის ხელსაყრელ პირობებს STEM მიმართულების ინტეგრირებული სწავლებისთვის, ამაღლებს მოსწავლეთა მოტივაციას და ავითარებს იმ უნარებს, რომლებიც აუცილებელია XXI საუკუნის მოქალაქისთვის: კრიტიკული აზროვნება, კრეატიულობა, თანამშრომლობა და ციფრული წიგნიერება. შესაბამისად, MIT App Inventor შეიძლება ჩაითვალოს ერთ-ერთ ეფექტიან ინსტრუმენტად თანამედროვე საგანმანათლებლო პრაქტიკაში.
