იშვიათად, მაგრამ მაინც – როცა ამის დრო და განწყობა მაქვს, სიამოვნებით ვკამათობ მეგობრებთან: ჯერ ფილოსოფია იყო თუ ჯერ ადამიანი. ზოგჯერ ადამიანებისკენ ვარ, ზოგჯერ – ფილოსოფიისკენ. ისევ განწყობას გააჩნია. ესეც ფილოსოფიური საკითხია.

უფრო იშვიათად, მაგრამ ასეც ხდება – არ ვკამათობთ და ერთსულოვნად ვთანხმდებით, რომ ზედმეტი ფილოსოფია მავნებელია ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. საბოლოოდ, ეს შეიძლება ფილოსოფიის კანონადაც ვაღიაროთ, ვნახოთ.

კიდევ უფრო იშვიათად, მაგრამ მაინც – როცა საუბარი თუ კამათი ფილოსოფიიდან კანონებზე გადადის, აქ ჩემს შინაგან შუქნიშანზე სამივე ნათურა წითლად ინთება და მე საუბარს ვწყვეტ. ეს ჩემი საკუთარი კანონია (ან კანონის ჩემეული ფილოსოფია) და ყოველთვის ვემორჩილები, მაგრამ სხვებს ამას არასდროს ვუხსნი, რადგან ვთვლი, რომ საკუთარი კანონი შეიძლება მავნებელი აღმოჩნდეს სხვისი ჯანმრთელობისთვის!

ერთხელ, კამიუს „სტუმარზე” რომ გიამბეთ, თვალი ავარიდე ჩემს შუქნიშანზე ერთდროულად ანთებულ სამ წითელ ნათურას და ჩემი კანონების კანონი გაგანდეთ (ურთულესი!): რომ საბოლოოდ მართლა ვერაფერი ზრდის ადამიანს ისე, როგორც ნდობა. ამ კანონისთვის ჩემი „კანონმდებელი” მეგობრებისგან არნახული ქებაც კი დავიმსახურე! მაგრამ მას შემდეგ ვერაფრით მოვიშორე თავიდან ფიქრი, რამდენად ზრდის, ან კანონების რა დოზა ზრდის ადამიანს… ან სად, როდის და რატომ ირღვევა ბალანსი საკუთარ და საზოგადო კანონებს შორის. ზევით გითხარით, რომ ზედმეტი ფილოსოფია მავნებელია ადამიანის ჯანმრთელობისთვის. არა მგონია, მაინცდამაინც მედიცინის დარგის საკვლევი იყოს, კანონების რა „დოზა” და, საერთოდ, როგორი კანონებია მავნებელი ადამიანის არა მხოლოდ ჯანმრთელობისთვის…

ვერაფრით მოვიშორე თავიდან იმაზე ფიქრი, რა სახიფათოდ დიდია „კანონმდებელი” ადამიანების პასუხისმგებლობა და მათიც, ვინც ადამიანს კანონებთან ურთიერთობას აჩვევს და ასწავლის… და საერთოდ, რანაირად ყალიბდება ჯანსაღი კანონმორჩილება.

ასე ორი კვირის წინ 2-დან 5 წლამდე ბავშვების საზოგადოებაში მოვხვდი. ჩემი შეთავაზებული მშვიდი გასართობები რომ მოსწყინდათ, ერთ-ერთმა, ლუკამ შემოგვთავაზა, „გასწრობანა” ვითამაშოთო. ეს თამაში მის გარდა არავინ იცოდა. მე რაღაც მოვიმიზეზე, თამაშს გამოვეთიშე და დამკვირვებლად დავრჩი. ლუკამ მონდომებით აუხსნა წესები მასზე უმცროს თანამოთამაშეებს და, ჩემდა გასაოცრად, ეს ახალნასწავლი წესები არავის დაურღვევია მთელი თამაშის განმავლობაში!

და უცებ გამახსენდა ერთი კანონი, რომელიც განსაკუთრებით ჩამრჩა გონებაში, როცა მართვის მოწმობის თეორიული გამოცდისთვის ვემზადებოდი:

რა მოგვწონს დემოკრატიაში ისეთი, რომ ამდენი საუკუნეა, ვერ ველევით? უპირველეს ყოვლისა, ალბათ პიროვნების თავისუფლება და უსაფრთხო გარემოში ცხოვრება. ცხადია, უსაფრთხო გარემო უშიშარ გარემოს არ ნიშნავს. დემოკრატიაც მორჩილების ერთგვარი ფორმაა. უბრალოდ, ამ დროს კანონს ვემორჩილებით. კანონისა უნდა გვეშინოდეს. ამგვარი შიში რომ მშვიდი ცხოვრებისთვის აუცილებელია, ისტორული რაკურსიდანაც ჩანს. საქართველოს მთიანეთში ერთ დროს არსებული “სისხლის ძიების” კანონიც დანაშაულის პრევენციას ისახავდა მიზნად და არა დასჯას, მაგრამ როდესაც ამ კანონის შიში დავკარგეთ, მან ამაზრზენი ფორმა მიიღო. ჰომო საპიენსებმა ავკრძალეთ (ფართო მასშტაბით) “სისხლის ძიება”, მაგრამ შურისძიებას ვერაფერი მოვუხერხეთ… საეჭვოა, ოდესმე მოვუხერხოთ! ვერავითარი გონებრივი თუ მატერიალურ-იურიდიულ-სამართლებრივი განვთარების მწვერვალებზე ასვლა ამას ვერ უშველის. რატომ? როგორც ჩანს, ასეთია ამ ქვეყნის წესი და რიგი. მოლეკულათა სამყაროშიც კი შურისძიება კანონობს…

მოდი, ავიღოთ კოლბა და ჩავტვირთოთ მასში მეტად აგრესიული ნაერთები – ქლორი და მეთანი. მჭიდროდ დავახუროთ თავზე და დაველოდოთ, რა მოხდება. მინდა, დაგამშვიდოთ – არც არაფერი. მაგრამ, აბა, იგივე სისტემა მზისგულზე (ულტრაიისფერი სხივების ქვეშ) მოვათავსოთ ან მაღალ (300 °C-მდე) ტემპერატურაზე გავაცხელოთ!.. ამ, ოდესღაც ერთმანეთის მიმართ ინდიფერენტულ მოლეკულებს შორის უმალ ფიცხელი ომი ატყდება და ორივე მათგანი სისხლის უკანაკნელ წვეთამდე იბრძოლებს.

ეს – რაც გარეგნულად ჩანს, რასაც ყველა შენიშნავს. მაგრამ რა ხდება შიგნით? ვინ ატეხა ეს ომი და რა აიძულებს მოლეკულებს ბოლომდე თავდაუზოგავად ბრძოლას? მოდი, ამ პროცესს კოლბაში (თუნდაც მის გარეთ) ქიმიკოსის თვალით შევხედოთ.

ქლორის მოლეკულა, მიუხედავად იმისა, რომ ორი მეტად ელექტროუარყოფითი ელემენტისგან შედგება, ინერტულ გარემოში მდგრადია. ამ ელემენტთა თანაცხოვრების მიზეზი საზიარო ელექტრონული წყვილია. ვინაიდან ელექტრონს ორივე მათგანი თანაბარი ძალით იზიდავს, ბმა არაპოლარულია და ატომებს შორის კონსენსუსია მიღწეული.

ყველაზე ცნობილი თანამედროვე ჩეხი რომანისტის, მილან კუნდერას, უკანასკნელი რომანი “შეუცნობელი”, რომელიც ამ რამდენიმე თვის წინ თარგმნა ნანა იაშვილმა, ჩემი აზრით, ბოლო ხანს ქართულად თარგმნილი ერთ-ერთი საუკეთესო წიგნია.

მილან კუნდერა 1929 წელს ბრნოში დაიბადა. უნივერსიტეტში ჯერ ფილოსოფიას სწავლობდა, მოგვიანებით – კინოს. 1968 წელს ჩეხოსლოვაკიაში საბჭოთა ჯარების შესვლის საწინააღმდეგო გამოსვლებში მიიღო მონაწილეობა, რის გამოც მისი წიგნები ბიბლიოთეკებიდან ამოიღეს, თავად მას კი ბეჭდვა აუკრძალეს. 1979 წელს კუნდერას ჩეხოსლოვაკიის მოქალაქეობა ჩამოართვეს. მას შემდეგ მწერალი საფრანგეთში ცხოვრობს.

“შეუცნობელი” სწორედ სწორედ ემიგრაციასა და ნოსტალგიაზე დაწერილი წიგნია. მისი გმირები მწერლის ბიოგრაფიის დეტალებს იმეორებენ.

რომანი ორი ემიგრანტის ამბავს მოგვითხრობს. ირენა და იოზეფი ერთი შეხედვით სრულიად სხვადასხვანაირი პიროვნებები არიან, მათი თვალთახედვა, სამშობლოსადმი, ემიგრაციისადმი, ყოველდღიური ცხოვრებისადმი დამოკიდებულება ხშირად რადიკალურად განსხვავდება ერთმანეთისგან, მაგრამ მათ სამშობლო – ჩეხეთი აერთიანებთ.

საკუთარი ქვეყნისგან, ნათესავებისგან, მეგობრებისგან ემიგრანტების გაუცხოება “შეუცნობელის” მთავარი თემაა. მწერალი ხშირად ავლებს პარალელებს ჰომეროსის ნაწარმოებებთან. ემიგრაციაში წასვლიდან 20 წლის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნებული ირენი პოულობს მთავარ განსხვავებას საკუთარ თავსა და ჩეხეთში დარჩენილ მეგობრებს შორის. მას ახსენდება, რომ “ოდისევსის არყოფნის ოცი წლის მანძილზე ითაკეს მაცხოვრებლები მასზე ბევრ რამეს იხსენებდნენ, მაგრამ ნოსტალგიას არ განიცდიდნენ, ოდისევსი კი, პირიქით, ნოსტალგიით იტანჯებოდა, მაგრამ არაფერს იხსენებდა”. მას ხელახლა უწევს თავის დამკვიდრება, საამისოდ ახალი არგუმენტების პოვნა, ისევე როგორც ოდესღაც საფრანგეთში, სადაც, ახალ მეგობრებზე შთაბეჭდილების მოსახდენად, ხშირად იმეორებდა: “რაც უნდა საშინელი იყოს ფაშისტური დიქტატურა, ის დიქტატორთან ერთად ემხობა, ამასთან, ხალხს შეუძლია იმედის შენარჩუნება, კომუნიზმი კი, პირიქით, უზარმაზარ რუსულ ცივილიზაციას ემყარება და პოლონეთისა და უნგრეთისთვის (ესტონეთზე რომ აღარაფერი ვთქვათ) ერთი გრძელი გვირაბია, რომელსაც ბოლო არ უჩანს. დიქტატორები იხოცებიან, რუსეთი კი უკვდავია. სწორედ იმედის არქონაა იმ ქვეყნების მთავარი უბედურება, საიდანაც ჩვენ მოვდივართო”. ახლაც რამე მსგავსი უნდა მოიფიქროს. სხვაგვარად ბავშვობის მეგობრებისთვის უცხოდ დარჩება – უკვე ოცი წელი გავიდა…

იოზეფიც განიცდის სამშობლოსთან გაუცხოებას. ის ფიქრობს: “საბჭოთა იმპერია დაეცა, რადგან აღარ შეეძლო იმ ერების მოთვინიერება, რომლებსაც დამოუკიდებლობა სურდათ, მაგრამ ახლა ეს ქვეყნები ყველაზე ნაკლებად დამოუკიდებლები არიან, ვიდრე ოდესმე. მათ არც ეკონომიკის მიმართულების განსაზღვრა შეუძლიათ, არც საგარეო პოლიტიკისა, არც საკუთარი ბანერის სლოგანისა”. ქალაქში განთავსებულ ბანერებზე ხომ ორი ერთმანეთზე გადაჭდობილი ხელია გამოსახული – შავი და თეთრი. ასეთი მრავლად უნახავს, მაგალითად, როგორ ართმევს ხელს ჩეხი მუშა რუს ჯარისკაცს, ან გერმანელს, მაგრამ შავი ხელი… დედამისი ხომ ისე გარდაიცვალა, შავკანიანისთვის თვალიც არ მოეკრა…

დამწერლობა, ისევე როგორც ნიშანთა ნებისმიერი სისტემა, გარკვეულ შინაგან ლოგიკას, გარკვეულ კანონზომიერებას ეფუძნება. ეს კანონზომიერება შეიძლება იყოს ფონეტიკური, გრაფიკული ანდა სემანტიკური სახისა.

წერილობით ნიშანთა სისტემაში ნიშანთა გარკვეული კანონზომიერებით წარმოდგენა დამახასიათებელი უნდა ყოფილიყო უკვე დამწერლობის განვითარების ადრეულ საფეხურზე. მაგალითად, ძვ. აქადური სისტემის პარადიგმატიკას გრაფიკული და ფონეტიკული პრინციპი განსაზღვრავდა. ძვ. წ-აღ-ის VII საუკუნის ერთ-ერთ წარწერიან ქვაზე პირველი ხუთი ასო განლაგებულია ცნობილი თანამიმდევრობით: ჰ (ე), დ, გ, ბ…

ძნელია დაბეჯითებით ითქვას, რა ედო თავდაპირველ საფუძვლად ძვ. სემიტური დამწერლობის ნიშანთა ამ რიგს – საგნობრივი მნიშვნელობა, ფონოლოგიური თვალსაზრისი თუ ასოთა გრაფიკული მსგავსება, რადგან ამ კუთხით მრავალი თვალთახედვა შეიძლება იყოს აპრიორული.

ფონოლოგიური პრინციპით დალაგებული დამწერლობის მაგალითად გამოგვადგება ინდური დამწერლობა დევანაგარი, სადაც წარმოდგენილია შვიდი თანამიმდევრული და ფონეტიკურ-არტიკულატორულად განსაზღვრული ჯგუფი.

შორს რომ არ წავიდეთ, ასეთი კანონზომიერება ქართულ ანბანსაც ახასიათებს, სადაც გვაქვს ერთად თავმოყრილი სონორები (ლმნ), თანამიმდევრობით დალაგებული მჟღერები (ბგდ) ან ენისთვის დამახასიათებელი სპეციფიკური თანხმოვნები.

a – az ( მე)

b – buki( ასო)

v – vedi ( ცოდნა)

g- glagol( სიტყვა)

d – dobro ( სიკეთე)

ამ მიმდევრობიდან წარმოსახვის უნარით დაჯილდოებულმა ადამიანმა შეიძლება გამოიყვანოს მსჯელობა, რომლის მიხედვითაც “მე, ადამიანი, ასოს საშუალებით მოვიპოვებ ცოდნას, ვქმნი სიტყვას (“სიტყვაში” შეიძლება რელიგიური სიმბოლოც ვიგულისხმოთ) და ეს არის დასაწყისი ყოველგვარი სიკეთისა”.

რასაკვირველია, ამგვარი გაშინაარსების მრავალი ვარიანტი შეგვიძლია შევქმნათ და ყველა ეს ვარიანტი ერთგვარად ხელოვნური და არამეცნიერული იქნება, მაგრამ ასე ადვილად ავსახავთ ანბანის შემოქმედის დამოკიდებულებას ასოთა რიგის შინაარსისა და მნიშვნელობისადმი.

დამწერლობა ნიშანთა სისტემაა და როგორც ყველა ნიშანთა სისტემას, მასაც ახასიათებს განვითარება მიმეტურიდან არამიმეტურისაკენ. შესაბამისად, უნდა ჰქონდეს გარკვეული კანონზომიერება – გრაფიკული, ფონოლოგიური თუ სიმბოლური.

ამ კანონზომიერების დანახვა განვითარების ადრეულ ეტაპზე ადვილია, რადგან აქ სისტემა მოვლენისა თუ რეალობის ანალოგიას ეფუძნება, ნიშანი – ხატია.

მაგალითად, აღსანიშნავსა და აღმნიშვნელს შორის დამოკიდებულება რეტროსპექტულად იცვლება ხელოვნების ისტორიაში, მათ შორის – მხატვრობაშიც. რენესანსის, ბაროკოს ან თუნდაც რომანტიზმის დროს აღმნიშვნელისა და აღსანიშნავის კავშირი აშკარაა და ადვილად დასანახავი, რასაც ვერ ვიტყვით მხატვრობის ავანგარდულ მიმდინარეობებზე, ვთქვათ, კუბიზმსა თუ იმპრესიონიზმზე.

კავშირი აღსანიშნავსა და აღმნიშვნელს შორის თანდათან სუსტდება, ძნელი ამოსაცნობი ხდება და ბოლოს, რამდენიმე გამონაკლისის გარდა, სულ მთლად იკარგება, რის შედეგადაც პირობით ნიშანთა სისტემებზე ვსაუბრობთ.

ამ მცირე სტატიის დაწერის მიზეზად იქცა ასოთა განლაგების კანონზომიერების ერთი პრინციპი, რომლის გამოსარკვევად განვიხილე ანბანური დამწერლობის თითქმის ყველა სისტემა. იმდენად, რამდენადაც ანბანურ დამწერლობათა უმრავლესობას ერთი დამწერლობა – ძვ. სემიტური ანდა ბერძნული – უდევს საფუძვლად, ჩემ მიერ განხილული მოვლენა შესაძლოა ერთგვარ უნივერსალიასაც წარმოადგენდეს.

საუბარია ყველა დამწერლობისთვის დამახასიათებელ პირველ ასოთა მიმდევრობაზე: ა, ბ.

ანბანის დასაწყისში წარმოდგენილია ა, რომელიც ყველაზე ღია ხმოვანია და ყველა ენაშია წარმოდგენილი სხვასხვა ალოფონის სახით. მას მთავარ ხმოვანსაც უწოდებენ და მიაჩნიათ, რომ სწორედ მისი დაყოფის შედეგად გაჩნდა სხვა ხმოვნები ფონეტიკურ სისტემაში.

რომან იაკობსონი წერს, რომ, ჩვეულებრივ, ბავშვის მეტყველების გავითარება იწყება იმით, რითაც მთავრდება მეტყველების რღვევა აფაზიის დროს, რასაც ფსიქოპათოლოგები “ლაბიალურ სტადიას” უწოდებენ. ამ ეტაპზე მოლაპარაკეს შეუძლია შექმნას მხოლოდ ერთი ტიპის სამეტყველო მოდელი, რაც, ჩვეულებრივ, ტრასკრიფიცირდება როგორც PA/BA.

აღსანიშნავია, რომ ყველა ენაში “დედა” და “მამა” ენობრივი ნიშნები გამოხატულების პლანში სწორედ ამ ფონემური ერთეულებისგან შემდგარი მიმდევრობებით არის წარმოდგენილი.

არტიკულაციის თვალსაზრისით, ამ წარმონათქვამის ორი კომპონენტი სამეტყველო ტრაქტის ორ დიამეტრულად განსხვავებულ მდგომარეობას ემთხვევა: /P/B/-ს წარმოთქმისას სამეტყველო ტრაქტი ბოლომდეა დახურული, ხოლო A-ს წარმოთქმისას მაქსიმალურად ღიაა.

აკუსტიკური თვალსაზრისით ხშულ-მსკდომი პ(ბ) წარმოადგენს სკდომას ენერგიის კონცენტრაციის გარეშე, მაშინ, როცა ა-ს არ აქვს დროში რაიმე შეზღუდვა; მისი ენერგია ყურისათვის მაქსიმალურად მგრძნობიარე ნაწილში კონცენტრირდება.

დაახლოებით ამასვე ამბობდა ფერდინანდ დე სოსიური, როდესაც ახდენდა ბგერათა კლასიფიკაციას პირისმიერი არტიკულაციის მიხედვით. მისი აზრით, ნებისმიერი ბგერა, სადაც არ უნდა იყოს იგი ნაწარმოები, წარმოადგენს ღიაობის გარკვეულ ხარისხს ორ უკიდურეს საზღვარს – სრულ ხშვასა და განხშვას შორის. იგი გამოყოფს 7 კატეგორიას 0-დან 6-ის ჩათვლით. ნულოვანი ღიაობაა პ, ბ, ხოლო მაქსიმალური – ა.

ვფიქრობთ, იაკობსონის უნივერსალური მარცვლის თეორია, სოსიურის მოსაზრება და ანბანური სისტემის უნივერსალური დასაწყისი გარკვეულ ურთიერთკავშირშია, ანუ შემთხვევითი არ არის, რომ უნივერსალური მარცვლის შემადგენელი ფონემები ანბანთრიგის დასაწყის ასოებს წარმოადგენს.

არიან ადამიანი-ყულაბები. მე მათგან გულისცემის ნაცვლად სულ ფულის შრიალი მესმის და ისინი არავითარ ჯადოსნობას არ ემორჩილებიან, გარდა კუპიურებზე აღბეჭდილთა ძლივს შესამჩნევი ღიმილისა, რომელიც ბანკნოტების ღირებულების ზრდასთან ერთად სუსტდება.

არიან ადამიანი-ფურცლები, ბიუროკრატიული გვამები. მათ ჰგონიათ, რომ კარიერის მწვერვალზე ასულებს დიდება ელით. იქ კი წნევის ცვალებადობა არ ინდობთ – მიუხედავად იმისა, რომ ხელებს ფურცლებივით აშრიალებენ, მაინც ჩვეულებრივი სისხლი უდგათ ძარღვებში.

არიან ადამიანი-ჭიშკრები, რომლებსაც შეაღებ და მაშინვე შინ გრძნობ თავს. თავად კი ისე უჭირთ, როგორც სამუდამო პატიმრობამისჯილებს, რადგან ჭიშკრის თვისება გაშვებაცაა – ადამიანები მიდიან, ჭიშკრები რჩებიან სხვების მოლოდინში.

არიან ადამიანი-ლაბორატორიები. ეს ლაბორატორიები ხშირად სიკვდილის ლაბორატორიებადაც შეიძლება იქცეს, თუ არ ხარ ბიჭი, რომელიც გადარჩა.

ჰარი პოტერზე გიყვებით და თუ ყურადღებით წაიკითხეთ პოსტის შესავალი, იქნებ ადამიანი-ფურცელი და ადამიანი-ყულაბა პერსი უისლისა და მაგიის მინისტრებსაც დაუკავშირეთ, ადამიანი-ჭიშკარი კი სირიუს ბლეკი გგონიათ – ჰარის საყვარელი ნათლია და ჩემი ერთ-ერთი უსაყვარლესი პერსონაჟი სევერუს სნეიპისა და დობის შემდეგ.

მაშინ, როცა ბრიტანელმა ჯოან როულინგმა ჰარი პოტერის დაუჯერებელი ისტორიის დაწერა გადაწყვიტა, ძალიან პატარა ვიყავი. მერე კი, რელიგიური და ბეცი ფანატიზმის გამო, ამ წიგნების წაკითხვა ამიკრძალეს და მიუხედავად აკრძალვების რღვევისადმი ჩემი სიყვარულისა, ჰარი მივივიწყე – კიდევ ბევრი “აკრძალული ლიტერატურა” მქონდა წასაკითხი. ახლა კი, 23 წლისას, ძალიან მომინდა, გადარჩენილი, ნაიარევიანი ბიჭი გამეცნო.

რამდენი პერსონაჟი გამიცნია და მერე გამიშვია, ზოგიერთი დამიტოვებია კიდეც, მაგრამ ჩემთან დარჩენილ, მაინც ბოლომდე უსახო პერსონაჟებს ვერაფერს გაუგებ: თითქმისუთავო ნიკივით არც აქეთ არიან, არც იქით. გასაჭირის ჟამს რომელიმე მათგანისკენ ხელი თუ გავიწოდე, თბილი, მშობლიური თითების ნაცვლად ჰაერს ვბღუჯავ. ახლა კი მოხდა ისეთივე სასწაული, როგორიც თავად ჰარი პოტერის შვიდივე წიგნია: მწერლის ფანტაზიის, მწერლური ოსტატობისა და სიბრძნის ზღვარზე მე აღმოვაჩინე უნივერსალური სიკეთითა და სიყვარულით, უანგარობითა და სიმამაცით დაჯილდოებული ადამიანები, რომლებიც ნებისმიერი ადამიანური კრიზისის ჟამს უანგაროდ დაგეხმარებიან და რომელთა წყალობითაც ნებისმიერ ვოლდემორს დაამარცხებ.

შვიდივე წიგნი ბოროტებასთან სრულიად უანგარო ბრძოლას ეძღვნება და ეს ბრძოლა სულაც არ არის უპატიოსნო: არც ერთი კეთილი ჯადოქარი არ იბრძვის ბინძური წესებით, თავად ბავშვები კი, ჰარი, რონი და ჰერმიონი, თავიანთი ბავშვური სისუფთავის წყალობით, ყოველგვარი “ავადა კედავრას” გარეშე კლავენ ვოლდემორს. კლავენ-მეთქი, ვთქვი, რადგან, მიუხედავად გამორჩეულობისა და ნაიარევის მიერ დაკისრებული დიდი მისიისა, მეგობრების დახმარების გარეშე ჰარის მაინც არაფერი გამოუვიდოდა. მისი დამცავი ფარი კი ისევ და ისევ სიყვარულია: დედის თავგანწირვის შედეგად გადარჩენილი ბავშვი საბოლოოდ უკვე საკუთარი თავგანწირვისა და მოყვასის სიყვარულის წყალობით გადარჩება – სიკვდილს ხომ არა უკვდავების ელექსირით, არა უძლეველი ჯოხებითა თუ ხმლებით, არა ჰარკრუქსების გადამალვითა და უამრავი მსხვერპლით, არამედ მზადყოფნით, შესაბამისად, სიკვდილისავე შიშის ძლევით თუ დაამარცხებ.

წიგნის ბიბლიური იდეოლოგიური საფუძვლები, მგონი, საკამათოც არ არის. აბსოლუტური სიყვარულისა და რწმენის უნარი ბიბლიური პერსონაჟების თვისებაა, რომელთაც ამ სიყვარულითა და რწმენით გასავლელ გზაზე დაბრკოლებებიც ხვდებათ, და თუ დროდადრო ადამიანური სისუსტეებიც დარევთ ხოლმე ხელს, ეს სულაც არ არის გასაკვირი – ვის გაუგონია წმიდათაწმიდა ბრძოლა, ვის გაუგონია ადამიანი ადამიანური თვისებების, შესაბამისად, სისუსტეების გარეშე? ისინი ხომ არასასურველ საჩუქრებად მოგვყვება, მაგრამ რაც უნდა არასასურველები იყვნენ, მათ გარეშე ცივი, პერსი უისლის მსგავსი ლითონები ვიქნებოდით. ან ვის გაუგონია უფროსები ამბიციებისა და პატივმოყვარეობის გარეშე? ამიტომაც აქვთ დაკისრებული დიდი მისია პატარებს: თვით კეთილზე კეთილ დამბლდორსაც კი თავის დროზე დაახლოებით ისეთი რამეები არ ასვენებდა, რომლებიც, ალბათ, თითოეული თქვენგანისთვის ნაცნობია: ვის არ გყოლიათ, მაგალითად, საკმაოდ ამბიციური, ჭკვიანი ჯგუფელი თუ თანაკლასელი, ან იქნებ თავად ხართ ის ამბიციური და ჭკვიანი თანაკურსელი თუ ჯგუფელი…

ბოროტების დამარცხება უმსხვერპლოდ შეუძლებელი აღმოჩნდა, მსხვერპლი კი იმაზე ძვირფასი იყო, ვიდრე ნებისმიერი პატიოსანი ქვა დედამიწის ზურგზე – კრისტალები არ სუნთქავენ, არ გელაპარაკებიან, არ გიღიმიან და მათი ღირებულება კარატითა და ჩვენივე წონა ფულით იზომება – ობოლი ბიჭის, ჰარი პოტერის, უცბად გამოჩენილი ნათლია უცბადვე კვდება. კიდევ ერთი მშობლიური ნაწილი კვდება სირიუს ბლექის არისტოკრატული გარეგნობისა და ოდნავ ქედმაღლური იერის ქვეშ. ვინ აღარ კვდება: ფრედ უისლი, კინგსლი, ტონქსი, მუდი, დიგორი, დობი… თვით დამბლდორიც კი. კვდება სევერუს სნეიპი, რომელიც ძალიან ჰგავს მიჩინიოს. სევერუს სნეიპი, უსიყვარულოდ გაზრდილი ბიჭი, შხამ-წამლების დიდი ოსტატი, ბოროტი, ბოროტი, ბოროტი სნეიპი, რომელიც ფურთხისა და ზიზღის ქვეშ თავს ისე ჩუმად, შეუმჩნევლად გაწირავს ჰარისთვის, თითქოს ამაზე უბრალო საქმე დედამიწის ზურგზე არ არსებობდეს.