ჯერ კიდევ ამ წლის ზაფხულში ბრიტანული ორგანიზაცია Save the Children-ის ექსპერტებმა მოუწოდეს მთავრობებსა და კრედიტორებს, პასუხი გაეცათ გლობალური განათლების გამოწვევებისთვის და სასწრაფოდ ჩაედოთ სოლიდური ინვესტიციები სკოლების მუშაობაში მათი იძულებითი დახურვის შემდეგ. ორგანიზაციამ მოუწოდა კრედიტორებს, უზრუნველეყოთ დაბალშემოსავლიანი ქვეყნები დავალიანებების გადახდის შეჩერების შესაძლებლობითაც.

თუმცა, მთავრობებისა და ჰუმანიტარული ორგანიზაციების მცდელობების მიუხედავად, 500 მილიონამდე სკოლის მოსწავლეს დისტანციურ სწავლებაზეც კი არ ჰქონია წვდომა.

სკოლების დახურვა ბევრ სადავო საკითხს უკავშირდება. მაგალითად, რამდენიმე კვლევამ ეჭვქვეშ დააყენა ის, რომ სკოლების დახურვა ხელს უშლის კორონავირუსის გავრცელებას. ამ კვლევებმა აჩვენეს, რომ სკოლის გარემოში ინფექციის გადაცემის პირდაპირი მტკიცებულება არ არსებობს. ბრიტანულმა გამოცემამ, Financial Times-მა დაწერა, რომ პანდემიის დროს დახურული სკოლების გახსნა არ გააჩენს ინფექციის ახალ კერებს,  რასაც გერმანიასა და ნორვეგიაში ჩატარებული კვლევებიც ადასტურებს.

„სკოლებმა ჩვეულ რეჟიმში, რაც შეიძლება დიდხანს უნდა იმუშაონ“, – აცხადებდა  გერმანიის საოჯახო საქმეთა მინისტრი, ფრანცისკა გიფაი. ის მიესალმებოდა ერთ-ერთი კვლევის შედეგებს, სადაც გამოიკვეთა, რომ „ბავშვები არ წარმოადგენენ ინფექციის წყაროს“.

კვლევაში გამოყენებულ იქნა ბონის შრომის ეკონომიკის ინსტიტუტის (ILE) ანგარიში, რომელიც ამტკიცებს, რომ ქვეყანაში ახალი შემთხვევების რიცხვი არ გაზრდილა მას მერე, რაც ზაფხულის არდადეგების შემდეგ სკოლები გაიხსნა.

გერმანელმა მეცნიერებმა ასევე დაასკვნეს, რომ ახალი ინფექციების დადასტურებული შემთხვევების რიცხვი თანდათან შემცირდა იმ რეგიონებში, რომლებმაც სკოლები გახსნეს, მაგრამ ეს არ მოხდა იქ, სადაც ეს ნაბიჯი არ გადადგმულა.

კვლევამ აჩვენა, რომ ჩრდილოეთ რეინ-ვესტფალიაში, შლეზვიგ-ჰოლშტაინსა და ბავარიაში სკოლების გახსნის შემდეგ, მხოლოდ 0,04% მოსწავლე დაინფიცირდა. ბერლინში ეს მაჩვენებელი ოდნავ მეტი იყო – 0,07%. ILE-ის ანალიტიკოსებმა გერმანიის სკოლებში ინფიცირების დაბალი მაჩვენებლის მიზეზად ჰიგიენის მკაცრი ზომები დაასახელეს – ნიღბების ტარება, მცირე ფიქსირებულ ჯგუფებში სწავლა, სწრაფი ტესტირება და იმ კლასების კარანტინზე დროულად გადაყვანა, რომლებშიც მოსწავლეს ან მასწავლებელს ვირუსი აღმოაჩნდებოდა.

მართალია, გერმანიაში ინფიცირებულთა რაოდენობა მზარდია, მაგრამ გერმანიის 16 ნაწილში განათლების სამინისტროების კვლევამ (ის გერმანიის მედია ჯგუფმა RND-მა ჩაატარა) აჩვენა, რომ არ არსებობს მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ სკოლები ინფექციის წყაროდ იქცნენ.

დიდ ბრიტანეთში, ედინბურგის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა, რომლებმაც მსოფლიოს სკოლებში COVID-19 ეპიდემიის შემთხვევები შეისწავლეს, დაასკვნეს, რომ სკოლებში ინფექციის მაჩვენებლები ზოგადად დაბალია და სკოლის მოსწავლეები უფრო იშვიათად ავადდებიან, ვიდრე მასწავლებლები.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციისა და დაავადებათა პრევენციისა და კონტროლის ევროპული ცენტრის მიმოხილვებიდანაც ირკვევა, რომ ბავშვთა უმეტესობას არ აღენიშნება კორონავირუსის სიმპტომები და სკოლებში ვირუსის გადაცემის საკმაოდ მწირი მტკიცებულებები არსებობს.

ლონდონის ჰიგიენისა და ტროპიკული მედიცინის სკოლის ასისტენტმა, გვენ ნაითმა, რომელიც მთელ მსოფლიოში ეპიდემიის მონაცემთა ბაზას ადგენს, განაცხადა, რომ დღემდე საგანმანათლებლო დაწესებულებებშიინფექცია შედარებით მცირე რაოდენობითაა გამოვლენილი. „ჩვენთვის საკმაოდ რთულია გადაცემის პირდაპირი მტკიცებულების მოძებნა სკოლის პირობებში“, – თქვა მან.

უფრო ადრე, ამავე დასკვნამდე, რომ ბავშვები ვირუსს დიდად არ ავრცელებენ,  საფრანგეთის პასტერის ინსტიტუტის მეცნიერები მივიდნენ. მათ ასევე აღმოაჩინეს, რომ ყველაზე ხშირად ბავშვებს კორონავირუსი ედებათ არა სკოლაში, არამედ სახლში, საკუთარი მშობლებისგან.

ფრანგ მკვლევართა განცხადებით, COVID-19-ით ინფიცირებულ მოსწავლეებს, სავარაუდოდ, არ შეუძლიათ ვირუსის გავრცელება. ისინიც ამტკიცებენ, რომ უმეტესად  კორონავირუსით ბავშვები არა სკოლაში, არამედ სახლში ავადდებიან.

COVID-19-ით ინფიცირებულ მოსწავლეებს, როგორც ჩანს, არ შეუძლიათ ვირუსის გადაცემა თანატოლებსა თუ მოზრდილებში, ნათქვამია საფრანგეთის პასტერის ინსტიტუტის ანგარიშში. ინსტიტუტი ატარებდა გამოკვლევებს საფრანგეთის ქალაქ კრეპი-ენ-ვალუაში კორონავირუსის გავრცელებაში ბავშვების როლის შესახებ, სადაც კოვიდაფეთქება თებერვალსა და მარტში იყო. ეპიდემიოლოგიურ კვლევაში მონაწილეობდა 1340 ადამიანი. კვლევის მონაწილეთა 10%-ზე მეტი (139 ადამიანი) ინფიცირებული იყო.

კვლევაში მონაწილეობას ექვსი სკოლის 510 მოსწავლე (58 მათგანს COVID-19 ჰქონდა) იღებდა. სამი სხვადასხვა სკოლიდან სამი მოსწავლე სკოლების დახურვამდე დაინფიცირდა.  ამასთან, კვლევაში ნათქვამია, რომ არცერთ ამ შემთხვევაში ვირუსი სხვა მოსწავლეებს ან მასწავლებლებს არ გადასდებია. მეცნიერები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ყველაზე ხშირად ბავშვები კორონავირუსით სახლში დაინფიცირდნენ: შემთხვევათა 60%-ზე მეტ დაავადებულ ბავშვს ინფიცირებული მშობელი ჰყავდა.

მკვლევრებმა აღნიშნეს, რომ ინფიცირებული ბავშვების 41%-ს დაავადების სიმპტომები არ აღენიშნებოდა.

„საერთო ჯამში, ეს შედეგები შეესაბამება სხვა ქვეყნების მკვლევართა მონაცემებს, რომლებმაც დაადგინეს, რომ 6-დან 11 წლამდე ასაკის ბავშვები უფრო სახლში ინფიცირდებიან, ვიდრე სკოლაში“, – ამბობს ეპიდემიოლოგი არნო ფონტანეტე, მოხსენების ერთ-ერთი ავტორი. ამავე დროს, მან ხაზი გაუსვა, რომ მხოლოდ სამი შემთხვევიდან დასკვნის გაკეთება არასაკმარისია და პასტერის ინსტიტუტის შედეგები სხვა კვლევებს უნდა შედარდეს.

ამავდროულად, პასტერის ინსტიტუტის მონაცემები ემთხვევა სხვა გამოკვლევის შედეგებს, რომ ბავშვები, როგორც ჩანს, სხვებისთვის ნაკლებად გადამდები არიან და დაავადების ნაკლები სიმპტომები აქვთ, წერს Bloomberg.

უამრავი სხვადასხვა კვლევის მიუხედავად, კორონავირუსის კრიზისის ფონზე, რიგი ქვეყნების განათლების ბიუჯეტი მაინც მცირდება, სიღარიბის დონე კი იზრდება, ასკვნის ბრიტანული ორგანიზაცია Save the Children.

ორგანიზაციის ექსპერტთა გათვლით, პანდემიის შემდეგ, სულ მცირე 9,7 მილიონი ბავშვი სკოლას აღარ დაუბრუნდება. მსოფლიოს 12 ქვეყანაში (დასავლეთი და ცენტრალური აფრიკა, აგრეთვე იემენი და ავღანეთი) არსებობს „ძალიან მაღალი რისკი“, რომ მოსწავლეები სამუდამოდ დატოვებენ სკოლას. სხვა 28 ქვეყანაში კი ასეთი რისკი „საშუალო ან მაღალია“ (განსაკუთრებით დაზარალდებიან გოგონები, რადგან როდესაც საგანმანათლებლო დაწესებულებები დახურულია, რიგ ქვეყნებში სწორედ მათ  ემუქრებათ გენდერული ძალადობა, ადრეული ქორწინება და ნაადრევი ორსულობა).

გამოყენებული ლიტერატურა

https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/risk-comms-updates/update39-covid-and-schools.pdf?sfvrsn=320db233_2

https://www.savethechildren.org/

კოვიდ-19-ის პანდემია მართლაც რომ უდიდესი გამოწვევაა მთელი მსოფლიოსთვის. ეს, უპირველესად, ჯანმრთელობის კრიზისია, რომელიც ცხოვრების სხვა სფეროებსაც შეეხო. მრავალმა ქვეყანამ გადაწყვიტა, დაეკეტა სკოლები, უნივერსიტეტები, კოლეჯები და სხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებები. სწავლა-სწავლების პროცესი გაურკვეველი ვადით ონლაინ რეჟიმზე გადავიდა. მრავალი საკვალიფიკაციო აქტივობა გაუქმდა, შეიცვალა შეფასების ფორმები და სტრატეგიები – იმგვარად, რომ ინდიკატორები ონლაინ სწავლებისთვის მოგვერგო.

მსურს, გაგიზიაროთ რვა ძირითადი სტრატეგია, რომლებსაც როგორც სკოლის, ისე კოლეჯისა და უნივერსიტეტის მასწავლებლები გამოიყენებთ ონლაინ სწავლების დროს.

1. გაზარდეთ მოსწავლეების/სტუდენტების ჩართულობის ხარისხი.
2. დაისახეთ რეალური მიზნები.
3. შეეცადეთ, შექმნათ კრეატიული სასწავლო გარემო.
4. შეეცადეთ, დაამყაროთ ჯანსაღი და პოზიტიური ურთიერთობა სტუდენტებთან/მოსწავლეებთან.
5. გამოიყენეთ მრავალფეროვანი სტრატეგიები სწავლებისთვის.
6. შექმენით ონლაინ ოთახები ინდივიდუალური და ჯგუფური აქტივობებისთვის.
7. მიეცით მცირე და კონკრეტული დავალებები.
8. მხარი დაუჭირეთ სხვადასხვა სახის მინიშნებების გამოყენებას, უპასუხეთ სტუდენტების/მოსწავლეების საჭიროებებს, მიეცით მათ უკუკავშირი.

როდესაც ონლაინ სწავლა-სწავლების პროცესში აქტიურად ხართ ჩართული, მნიშვნელოვანია შემდეგი ფაქტორების გათვალისწინება:

. იყავით აქ და ამჟამად.

. იყავით პიროვნებაზე ორიენტირებული.

. წინასწარ მოამზადეთ დამხმარე საშუალებები (მატერიალური მასალა).

. შეინარჩუნეთ სიმშვიდე და გამოიჩინეთ მოთმინება.

. ეცადეთ, გამოამჟღავნოთ ენთუზიაზმი და გამოხატოთ პოზიტიური ემოციები როგორც ვერბალურ, ისე არავერბალურ დონეზე.

. ეცადეთ, აკონტროლოთ ხმის ტემბრი, ისაუბრეთ გარკვევით და ლაკონურად.

აქტივობის განხორციელებისას უნდა გვახსოვდეს შემდეგი საფეხურები:

მოსწავლეებთან საუბრის დროს მნიშვნელოვანია:

. იყოთ მშვიდი და გაწონასწორებული.

. ხელი შეუწყოთ უსაფრთხო და ჯანსაღი ურთიერთობების დამყარებას მოზარდებს შორის.

. იყოთ მზრუნველი.

. გახსოვდეთ, რომ შეუძლებელია, პედაგოგს ჰქონდეს პასუხი მოსწავლეების ყველა კითხვაზე.

. გჯეროდეთ საკუთარი შესაძლებლობების, შთააგონეთ საკუთარ თავს, რომ უნარი შეგწევთ, ასწავლოთ.

. ეცადეთ, შექმნათ უსაფრთხო ყოველდღიური სასწავლო რუტინა.

მშობლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ:

. მათი შვილები არ არიან სასკოლო სივრცეში და არც თავად არიან განათლებით პედაგოგები, ამიტომ სასურველია, დაისახონ რეალური მოლოდინები და ხელი შეუწყონ ბავშვების პროსოციალური ქცევის წახალისებას.

. არ მოითხოვონ შეუძლებელი, არ მოსთხოვონ შვილებს, იყონ იდეალურები და უნაკლოები. გააკეთონ მაქსიმუმი საკუთარი და ბავშვის შფოთვის შესამცირებლად.

. დაგეგმონ ფიზიკური აქტივობები სახლის გარეთ, შედარებით იზოლირებულ ადგილას ბავშვთან ერთად.

. ჰქონდეთ ჯანსაღი კომუნიკაცია მასწავლებლებთან, ეცადონ, შეჯერდნენ საერთო იდეებზე.

. თქვენ და თქვენს მეგობრებს შეგიძლიათ ბევრი რამ ასწავლოთ მოზარდებს სასკოლო გარემოს მიღმა – ამას „ცხოვრების სკოლას“ ეძახიან. წაახალისეთ ბავშვის ონლაინკომუნიკაცია უფროს მეგობრებთან, შეუქმენით საამისო პირობები.

. მაქსიმალურად შეუწყვეთ ხელი ონლაინ კომუნიკაციის შემდეგ ბავშვის ბუნებრივ გარემოში დასვენების პროცესს.

სასურველია, ოჯახზე ცენტრირებული სწავლების მეთოდი მოიცავდეს მრავალფეროვან დამატებით აქტივობებს: ფიზიკურს, მუსიკასა და ხელოვნებასთან დაკავშირებულს, მაგალითად, თეატრალურ დადგმებს, ცეკვას, ლოგიკურ-შემეცნებით აქტივობებს, სარელაქსაციო ონლაინვარჯიშებს.

მშობლებმა უნდა გავაკეთოთ შესაძლებლის მაქსიმუმი, მაგრამ არ უნდა ველოდეთ, რომ ყველაფერი იდეალურად გამოგვივა.

ამასთან, უნდა გვახსოვდეს, რომ ჩვენ არ ვართ მასწავლებლები და ჩვენი მიზანი არ არის სასკოლო აქტივობების განხორციელება კონკრეტული საგანმანათლებლო ინდიკატორების მიხედვით, თუმცა ჩვენ ვართ ის ადამიანები, რომლებიც ყველაზე უკეთესად ვიცნობთ ჩვენს შვილებს და მათ რეალურ შესაძლებლობებს.

მეტყველება უმნიშვნელოვანესი სოციალური უნარია, მეტყველების განვითარების ხელშეწყობა, თერაპია, ხარვეზების დადგენა და პრობლემების სწორი იდენტიფიცირება კი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ არატიპური განვითარებისა და დამატებითი საგანმანათლებლო საჭიროების, არამედ ტიპური განვითარების მოსწავლეებისთვისაც.

დღეს, როდესაც მოსწავლეებს -ონლაინსკოლის, ხოლო სხვადასხვა ცენტრის ბენეფიციარებს ონლაითერაპიის რეჟმში უწევთ სწავლა და განვითარება, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ხდება ნებისმიერი ტიპის დამატებითი რესურსი, რომელთა მომზადებაც თავად ჩვენ, მშობლებს შეგვიძლია.

მოგიყვებით რამდენიმე სამაგიდო თამაშისა და აქტივობის შესახებ, რომლებსაც შინაური თერაპიისას ვიყენებთ. მთავარია, წესები მოიგონოთ, ხოლო სათამაშო მასალად ნებისმიერი რამის გამოყენება შეიძლება.

1. საბავშვო ბანქო – ეს თამაში ძალიან მოეწონა ჩემს შვილს და რამდენჯერმე თავად ითხოვა გამეორება. ყველაფერია აქ: ფიზიკური აქტივობა, „გულახდილობანა“ და პრობლემებზე საუბარი, ჩახუტება და ენერგიის დახარჯვა. მოკლედ, წესები თავად შეგიძლიათ მოიგონოთ, მაგრამ მერე არ უნდა ცვალოთ. ჩვენთან ასე იყო: გული – ჩახუტება, ჯვარი – კითხვის დასმა, ყვავი – გაიხსენო, რა გეწყინა ან რატომ გაბრაზდი, აგური – ცეკვა. ეს მარტივი ვერსიაა. შეგიძლიათ. თითოეულ სისტემას თავისი მნიშვნელობა მისცეთ. მაგალითად, ათიანები იყოს ასკინკილით ხტუნვა, მეფე – სურვილის ასრულება და ა.შ.
2. ჭადრაკი – ნამდვილად ჩვენი თამაშია. ბევრს უყვარს, ბევრი სწავლობს, მაგრამ ჩვენ სხვანაირი წესებით ვერთობით: ჯერ ერთი, მოძრაობების, ჰორიზონტის მხარეების, მიმართულებების, ანტონიმების და სულაც ზმნისწინიანი ფორმების სწავლა შეიძლება საჭადრაკო დაფაზე ფიგურის მოძრაობით, მერე – პატარა ისტორიებისა და დიალოგების: რას ეტყვის მეფე დედოფალს, ბაზიერი – პაიკს და ა.შ. მცირე ზღაპრების მოგონებაც შეგიძლიათ და როლური თამაშების მოფიქრებაც.
3. ალბათ ყველას გაქვთ შინ სხვადასხვა სათამაშოს დეტალები, რომლებსაც ვეღარც იყენებთ და გადაყრაც გენანებათ. ასე გროვდება სათამაშოების ყუთში ფაზლისა და ლეგოს ნაწილები, ლოტოს რამდენიმე კოჭი თუ დაფა, პაწია მანქანები, სათამაშო კუპიურები თუ ხურდა, მძივის ნაწილები, მაგნიტები, ბარათები და ა.შ. რაკი გადაყრა დამენანა, გადავწყვიტე, სამაგიდო თამაშად მექცია. პირველი, რაც შეგიძლიათ გააკეთოთ, თითოეული დეტალის წყვილის პოვნა და ლოტოს მომზადებაა. ფირფიტებზე ერთ ცალს დააკრავთ, ბარათებზე – მეორეს და მერე ითამაშებთ. გარდა ამისა, შეგიძლიათ, აიღოთ ორი პაწია ტომარა (ან შეკეროთ -დამატებითი აქტივობა იქნება), ორივეში ჩაყაროთ თანაბარი რაოდენობისა და ტიპის სათამაშოები და მერე ითამაშოთ. თქვენ ერთ ტომარას აიღებთ, ბავშვი – მეორეს და ეცდებით, თვალდახუჭულებმა მოძებნოთ ტომარაში ისეთივე ნივთი, როგორსაც მეორე მოთამაშე ამოიღებს ტომრიდან. დიდი სამაგიდო თამაშის აწყობაც კარგი იქნება. ამბის მოგონება თავად შეგიძლიათ. რაიმე მარტივი, სათავგადასავლო სიუჟეტი უნდა იყოს. თაბახის დიდ ფურცელზე ან სულაც ზეწარზე საღებავებით დახატეთ ქვეყნები, რომლებიც მოთამაშემ უნდა გაიაროს, ლაბირინთები, თავგადასავლები… მიანიჭეთ სათამაშოების დეტალებს ფუნქცია: ზოგი საზღვარზე გადასასვლელი „ღალა“ იყოს, ზოგი – საწვავი თუ საკვები, ზოგი – ძვირფასი ქვა ან მინერალი და შეეჯიბრეთ ბავშვს, რომელი უფრო მალე მოაგროვებთ მეტ დეტალს და გადალახავთ დაბრკოლებებს. აუცილებელია, თამაშის დროს ილაპარაკოთ იმ მოვლენებზე, რაც ხდება.
4. ამბების კამათელი. ხის კუბები ყველა ბავშვის სათამაშოების ყუთში მოიძებნება. ზოგს ანბანი აწერია, ზოგსაც ცხოველები ახატია. ფუნქციურად მათ უკვე აღარ ვიყენებთ – გაიზარდა ჩვენი შვილი; ზოგიერთი კუბი დაიკარგა – ვეღარც სახლს ავაშენებთ, ვეღარც პირამიდას. ჰოდა, დავაქციოთ ეს კუბები სასწავლო რესურსად:

. ავიღოთ სამი კუბი.

. გამოვჭრათ პატარა კვადრატები, რომლებსაც დავახატავთ სხვადასხვა გეოგრაფიულ წერტილს, ჩვენი ამბის ლიტერატურულ სივრცეს – მთას, მინდორს, ზღვას, ცას, სახლს, სასახლეს…

. მეორე კუბი ჩვენი პერსონაჟებისა იქნება. დახატეთ სხვადასხვა სქესისა და განწყობის პერსონაჟები და მიაკარით კუბის თითოეულ გვერდს.

. მესამე კუბი ემოციებისაა. დახატეთ სხვადასხვა ემოცია და ასევე დააკარით კუბის გვერდებს.

თამაშის წესი კი ასეთია, გააგორებთ სამივე კუბს და როგორი კომბინაციაც დაეწყობა, ისეთ ამბავს მოყვებით თანმიმდევრობით: ჯერ – თქვენ, მერე – ბავშვი. გვექნება ლიტერატურული სივრცე, პერსონაჟი და განწყობა, რომელთა მიხედვითაც ამბავს ავკინძავთ.

„La langue française est une femme. Et cette femme est si belle, si fière, si modeste, si hardie, touchante, voluptueuse, chaste, noble, familière, folle, sage, qu’on l’aime de toute son âme, et qu’on n’est jamais tenté de lui être infidèle“.

Anatole France

„ფრანგული ენა ქალია, და ეს ქალი იმდენად ლამაზია, იმდენად ამაყი, იმდენად უბრალო, იმდენად თამამი, გულში ჩამწვდომი, მგზნებარე, უმანკო, კეთილშობილი, ახლობელი, თავქარიანი და ბრძენი, რომ მთელი არსებით გიყვარდება და არასდროს გაივლებ გულში მის ღალატს“.

ანატოლ ფრანსი

ნოემბრის დასასრულს მეორედ აღინიშნა ფრანგული ენის მასწავლებელთა საერთაშორისო დღე, რომელიც მიზნად ისახავს ფრანგული ენის მასწავლებლების პროფესიული განვითარების ხელშეწყობას მთელ მსოფლიოში. ამ დღეს ფრანგულენოვან ქვეყნებში იმართება ღონისძიებები, რომელთა მიზანი ფრანგული ენის მასწავლებლის პროფესიის წარმოჩენა, პედაგოგიური გამოცდილების ურთიერთგაზიარება, მასწავლებელთა შორის კავშირისა და სოლიდარობის დამყარებაა.

უცხოური ენა როგორც ეროვნული სასწავლო გეგმის განუყოფელი ნაწილი სასკოლო განათლების მთავარ სახელმწიფო მიზანს ემსახურება. განუვითაროს მოსწავლეს განსხვავებული კულტურული კონტექსტებისა და ტექსტების გაგების უნარი – უცხოური ენის სწავლების ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიზანია.

ფრანგული ენის მასწავლებელთა საერთაშორისო დღესთან დაკავშირებით მინდა, მეც გავუზიარო კოლეგებს ჩემი პედაგოგიური გამოცდილება. წარმოგიდგენთ გეგმას გაკვეთილისა, რომელიც რთული გრამატიკული დროის – Passé composé-ს (რთული ნამყო წყვეტილი) სწავლებას ეხება.

რთული ნამყო წყვეტილის სწავლა-სწავლება მოსწავლისთვისაც და მასწავლებლისთვისაც ნამდვილი თავსატეხია, მაგრამ ეს სწორედ ის გრამატიკული დროა, რომელიც ადამიანის ცხოვრების ეტაპებისა და მოვლენების, ლამაზი ამბების მოსათხრობად გამოიყენება.

ფრანგული კულტურული მემკვიდრეობა ლიტერატურული შედევრების ოქროს საბადოა. საკლასო სივრცეში შეიძლება მისი ფართოდ გამოყენება როგორც წერით, ისე ზეპირ კომპეტენციებზე სამუშაოდ, გრამატიკული საკითხების ცოდნის განსამტკიცებლად თუ წარმოთქმის ტექნიკის გასაუმჯობესებლად. პოეზიის შედევრი, ჟაკ პრევერის „დილის საუზმე“, ლინგვისტური რესურსია, რომლის წყალობითაც ფრანგული ლიტერატურის წიაღში ვამოგზაურებთ მოსწავლეებს, პედაგოგიური თავალსაზრისით კი რთული ნამყო წყვეტილის სწავლებისთვის გამოვიყენებთ.

გაკვეთილის თემა: რთული ნამყო წყვეტილი დრო – Passé composé

ჟაკ პრევერის ლექსი „დილის საუზმე“ („Dejeuner du matin“)

კლასი: IXბ, საბაზო საფეხური

ეროვნული სასწავლო გეგმის სტანდარტი :

II უცხ. საბ. 1. მოსმენამდე/ წაკითხვამდე ტექსტის ტიპის განსაზღვრა მისი სტრუქტურული და სიტუაციური მახასიათებლების ამოცნობის გზით;

II უცხ. საბ. 2. ნასწავლი ენობრივ-გრამატიკული საშუალებებისა და მოსმენის/კითხვის სტრატეგიების გამოყენებით ტექსტის შინაარსის ეტაპობრივად კონსტრუირება;

II უცხ. საბ. 3. ტექსტის შინაარსის დაკავშირება საკუთარ ცოდნასა და გამოცდილებასთან, მის მიმართ საკუთარი დამოკიდებულების განსაზღვრა

ტექსტის ტიპი: შემოქმედებითი

კულტურული არტეფაქტები: პოეზიის ნიმუში

გაკვეთილის მიზანი: მოსწავლე შეძლებს ნანახი ვიდეოს აღწერას, მოსმენილი ტექსტის გაგებას, გააზრებას, ლექსის შინაარსის დაკავშირებას საკუთარ ცოდნასთან, შესწავლილი გრამატიკული დროის ამოცნობას, გააზრებას კონკრეტულ მაგალითში და თემის შესაბამის ახალ ლექსიკურ ერთეულებთან დაკავშირებას (დედუქციური სტრატეგია გრამატიკის შესასწავლად)

წინარე ცოდნა (Remue-méninges): მოსწავლეს შესწავლილი აქვს რთული წარსული დრო – ნამყო წყვეტილი და იცის ზმნების უღლება მოცემულ დროში.

სასურველია, ყოველი ახალი თემატური ერთეულის სწავლება იწყებოდეს შინაარსიანი ტექსტების შეთავაზებით. სწორედ ამ ტექსტების კონტექსტში უნდა გაეცნოს მოსწავლე იმ ახალ ენობრივ მასალას (ლექსიკურ ერთეულებს, გრამატიკულ ფორმებსა თუ მექანიზმებს), რომლებსაც მომდევნო ეტაპზე ცალკეული სავარჯიშოების საშუალებით აითვისებს იმ მიზნით, რომ შემდგომ ზეპირ თუ წერით მეტყველებაში გამოიყენოს.

მეტაკოგნიციის გასაუმჯობესებლად მოსწავლეებს ვთავაზობ შემდეგი ტიპის აქტივობას:

სტრატეგიების მოდელირება: მასწავლებელი მოსწავლეებთან ერთად ასრულებს დავალებას და ამ დროს „ხმამაღლა ფიქრობს“ იმაზე, თუ როგორ შეასრულოს ეს დავალება (II უცხო ენის სტანდარტი).

აქტივობა N1: გაკვეთილის მიზნისა და შესასრულებელი დავალებების პირობის გაცნობა

კარგად გავეცნოთ პირობას და დავაკვირდეთ, რას მოითხოვს იგი; აქვს თუ არა პირობას თანხმლები მასალა, მაგ., აუდიოვიზუალური საშუალებები, სურათები, ვიდეოკაფსულა თუ ვიდეოკლიპი და ა.შ.

სანამ ლექსს წავიკითხავთ და გავეცნობით, ხომ არ ჯობია, ჯერ ვიდეოკლიპს გავეცნოთ ვიზუალურად, უხმოდ და ვნახოთ, რა ინფორმაციის შემცველია?

წინმსწრები მეტაკოგნიტიური პაუზა, ანუ დავალების შესრულებამდე დაფიქრება და მსჯელობა გადასადგმელ ნაბიჯებზე:

მას შემდეგ, რაც მოსწავლეები დავალების პირობას გაეცნობიან, ვასრულებინებ მეტაკოგნიტიური ხასიათის ამგვარ აქტივობას: მათ უნდა განსაზღვრონ გზა, რომლითაც დავალებას შეასრულებენ, სახელდობრ, დეტალურად აღწერონ დავალების შესრულების ეტაპები (რის შემდეგ რას გააკეთებენ და სხვ.), ასევე – სტრატეგიები, რომლებსაც გამოიყენებენ თითოეულ ეტაპზე.

ვუყურებთ ვიდეოს, ვინიშნავთ:

* ვინ ჩანს ვიდეოში?

* რა საგნებს ვხედავთ ?

* რა მოქმედებებს ასრულებენ პერსონაჟები?

* როგორ მოვიქცე, რომ შევძლო ტექსტის გაგება?

შეთავაზებული აქტივობების შემდეგ მოსწავლეები ისაუბრებენ იმაზე, რა გაუჭირდათ და რა გაუადვილდათ დავალებაზე მუშაობისას. აქტივობების შესრულების შემდეგ კი აღწერის შედეგად გააცნობიერებენ, რომ მიზნის მისაღწევად არსებობს სხვადასხვა ხერხი, რომლებზეც დავალებების შესრულებისას უნდა დაფიქრდნენ.

ვიდეოს ნახვის შემდეგ მოსწავლეები იყენებენ მასწავლებლის მიერ მომზადებულ რესურსს, რომლის მეშვეობითაც მასწავლებელი ამოწმებს, ვიზუალურად როგორ აღიქვეს მოსწავლეებმა შეთავაზებული ვიდეო.

ონლაინსავარჯიშოს პირობა: ეკრანზე გამოჩენილი სამი სავარაუდო პასუხიდან მოსწავლე ირჩევს სწორს, რითაც მოწმდება, როგორ აღიქვა მან ვიზუალურად ვიდეო.

ბმული:

აქტივობა N2: ვიდეოს მოსმენა – ლექსის წაკითხვა.

მიზანი: მოსმენილის გააზრება

გაცნობითი მოსმენა: პირველი მოსმენისას ნაცნობ სიტყვებსა და შესიტყვებებზე, არავერბალურ ელემენტებზე (ინტონაცია, მიმიკა- ჟესტიკულაცია, ხმის ტემბრი და სხვ.) დაყრდნობით ყურადღების გამახვილება ზოგად შინაარსზე

აქტივობის აღწერა: მასწავლებელი მოსწავლეებს ეკრანზე აჩვენებს ლექსის არეულ სტროფებს. ვიდეოს (Video + audio + text) მოსმენის შემდეგ მოსწავლეს ეძლევა დრო, რათა დაალაგოს არეული ტექსტი სწორი თანმიმდევრობით. მოსწავლეები უყურებენ ვიდეოს და უსმენენ ლექსს, აკეთებენ ჩანიშვნებს, ამოიცნობენ უცხო სიტყვებს კონტექსტის მიხედვით და ალაგებენ ტექსტს სწორი თანმიმდევრობით (მოსმენის სტრატეგიები).

აქტივობა N3: ტექსტის შინაარსსა და ახალ ლექსიკურ ერთეულებზე მუშაობა

მიზანი: ტექსტის გაგება, ლექსიკის გამდიდრება

file:///C:/Users/GTICOM/OneDrive/Desktop/%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98/,,le%20deujeuner%20du%20matin”%20avec%20les%20images%20ilustr%C3%A9s(I.Vachakidze)-converted.pdf

აქტივობის აღწერა: გაზიარებულ ეკრანზე მასწავლებელი აჩვენებს ტექსტს, რომელზეც ახალი ლექსიკური ერთეულების შესაბამისი ილუსტრაციებია. მოსწავლეები კითხულობენ და ასწორებენ საკუთარ ნამუშევრებს, აანალიზებენ, რა გააკეთეს სწორად და რა შეცდომები დაუშვეს ტექსტის აწყობისას. ყველაფერთან ერთად, ამ აქტივობით მოსწავლე ილუსტრაციების საშუალებით იღებს უცხო ლექსიკური ერთეულების განმარტებას.

აქტივობა N4: ტექსტზე მუშაობა

აქტივობის მიზანი: ლექსიკური ერთეულებისა და ნამყო წყვეტილში მოცემული ზმნების იდენტიფიცირება

აქტივობის აღწერა: ლექსის აწყობის შემდეგ მოსწავლეებს ვორდის ფაილით ეგზავნებათ ჟაკ პრევერის ლექსი და ევალებათ ტექსტში მუშაობა: საკვები პროდუქტები უნდა მონიშნონ მუქი შრიფტით, საგნები და ტანსაცმელი – დახრილი შრიფტით, ხოლო რთულ ნამყო წყვეტილში მოცემული ზმნები – წითელი ფერით (თუ მოსწავლე ვერ ახერხებს ვორდის ფაილში მუშაობას, მივცეთ დრო, რომ გადაიწეროს ლექსი და ფერადი ფანქრებით გამოყოს ტექსტში ლექსიკური ერთეულები და გრამატიკული ფორმები).

ეს ის აქტივობაა, რომელსაც მოსწავლეები ინტერესით და ხალისით დაეწაფებიან, მოძებნიან ნაცნობ ლექსიკურ ერთეულებს და ამოიცნობენ ზმნებს ნამყო წყვეტილ დროში. მოსწავლეთა ყურადღების კონცენტრაცია ასეთი გადამწყვეტი მნიშვნელობის მქონე სიტყვებსა და გრამატიკულ ფორმებზე ნამდვილად სასარგებლო იქნება.

აქტივობა N5: ონლაინ ქვიზის შევსება

მიზანი: რთული წარსული დროის მნიშვნელოვანი ფორმის, ნამყო მიმღეობის, განმტკიცება და ორთოგრაფიული ხატის დამახსოვრება

https://fr.islcollective.com/video-lessons/le-dejeuner-du-matin-de-jacques-prevert

აქტივობის აღწერა: მოსწავლე უყურებს ვიდეოს, ისმენს ტექსტს და იმავდროულად წერს ეკრანზე გამოტანილ ქვიზში მოცემული ზმნის წარსული დროის სწორ ფორმას. ამ აქტივობის უპირატესობა ის არის, რომ ნამყო მიმღეობას მოსწავლე ხანგრძლივ მეხსიერებაში ინახავს. მოსწავლეები ხალისით ებმებიან აქტივობაში და მყისიერად იღებენ უკუკავშირს.

აქტივობა N6: ჟაკ პრევერის ლექს „დილის საუზმის“ პრეზენტაცია მენტალურ რუკაზე, Ms Teams-ის აპლიკაციაში Mindomo-ში

აქტივობის მიზანი: გაკვეთილზე განხილული მასალის გაერთიანება მენტალური რუკის გამოყენებით

მენტალური რუკა პოლივალენტური ინსტრუმენტია, რომლის მიზანია უცხო ენის გაკვეთილზე კონკრეტული თემის ირგვლივ იდეების ორგანიზება, დაკავშირება და მემორიზაცია. მენტალური რუკის გამოყენება ეფექტურად შეიძლება ნებისმიერი თემის, განსაკუთრებით კი გრამატიკული მასალის შესწავლისას. ეს სწორედ ის ინსტრუმენტია, რომელიც ხელს უწყობს შესწავლილი თემის ხანგრძლივ მეხსიერებაში აღბეჭდვას.

Ms Teams-ის აპლიკაციაში Mindomo-ში მოცემული თემის შესახებ შექმნილი მენტალური რუკები:

https://teams.microsoft.com/_#/apps/327e83d3-5ab9-490c-a5a0-70600f6e84ac/sections/45997b6a-9999-4b93-84af-6704fe158dbf

https://www.mindomo.com/mindmap/eec6888c611b4aa9930e5548750cb95d

დისტანციური სწავლების მოთხოვნებიდან გამომდინარე, სასურველია, მასწავლებელმა აღწერილ აქტივობებს ორი გაკვეთილი დაუთმოს. მოსწავლეთა მიერ დეტალების აღქმა და დამახსოვრება მნიშვნელოვანწილადაა დამოკიდებული იმაზე, რა მეთოდით წარმოვუდგენთ მათ ამ დეტალებს – ვერბალურად, ვიზუალურად თუ გათამაშების ფორმით (Activité ludique). სწავლების ვერბალური მეთოდი მოსწავლეებისთვის დეტალური, ვერბალური საუბრის ან კითხვის საშუალებით გაცნობას გულისხმობს. ვერბალური სწავლება ეფექტურია იმ თვალსაზრისით, რომ მოსწავლეებს დეტალები სწავლებიდან მოკლე ან შედარებით დიდი ხნის შემდეგაც ახსენდებათ, თუმცა მას ვიზუალურ სწავლებაზე ნაკლებეფექტურად მიიჩნევენ. ვიზუალური სწავლება მოიცავს არალინგვისტური წარმოდგენის მეთოდებს. არალინგვისტური მეთოდებია: გრაფიკული წარმოდგენა, სურათები, პიქტოგრამები, მენტალური სახეების შექმნა ან კინესთეტიკურ აქტივობაში ჩართვა. მიმაჩნია, რომ მოცემულ გაკვეთილზე გამოყენებული სტრატეგიები და შესაბამისი აქტივობები აუცილებლად მიგვიყვანს დასახულ მიზანთან. ერთი კონკრეტული ლექსის დეტალები სხვადასხვა კონტექსტსა და აქტივობაში იქნა წარმოდგენილი, მოსწავლე მას ვიზუალურად აღიქვამს, მოისმენს, გაიაზრებს, პრაქტიკული სავარჯიშოებით განამტკიცებს ლექსიკური ერთეულებისა და შესწავლილი გრამატიკული დროის ცოდნას. მიმაჩნია, რომ განვლილი ეტაპები და მოცემული სტრატეგიების გამოყენება სწავლის ეფექტურობას უზრუნველყოფს. ამ ტიპის აქტივობების შესრულება მოსწავლეს სარგებლობას მოუტანს და იმავდროულად აქტივობათა მნიშვნელობასაც დაანახებს, რაც მძლავრი ფაქტორია მოტივაციის ასამაღლებლად.

დასასრულ, გთავაზობთ შესწავლილ თემაზე მოსწავლეთა მიერ შექმნილ რამდენიმე ნამუშევარს:

ჟაკ პრევერის ლექს „დილის საუზმის“ ქართული თარგმანი:

https://urakparaki.com/?m=4&ID=97211

რთული ნამყო წყვეტილის სწავლებისას ეფექტური ონლაინრესურსების ბმულები:

https://bescherelle.com/jeux/jeux_college/ex_basket.php?ex=8&fbclid=IwAR3BG1bp1EW-Uqr2k1xCN3shyykP8XDpfbtrgNQcjySW3SsYZmrtmkMD-Po

https://nathaliefle.com/accord-passe-compose-diagramme/

https://www.espacefrancais.com/les-verbes-auxiliaires-etre-et-avoir/

https://mozambique.bonjourdumonde.com/le-passe-compose-avec-etre.html

https://sophfle.wordpress.com/2013/02/25/le-passe-compose-les-auxiliaires/

https://www.francaisfacile.com/exercices/exercice-francais-2/exercice-francais-50308.php

https://www.lepointdufle.net/ressources_fle/page-passe_compose.htm

https://www.lepointdufle.net/ressources_fle/etre-avoir-choix-pc.htm

ქვემოთ წარმოდგენილი საგაკვეთილო გეგმა დამხმარე რესურსი იქნება ყველა იმ საგნის მასწავლებლისთვის, რომლებსაც ჯერ კიდევ სჭირდებათ მხარდაჭერა, რადგან კლასში სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე მოსწავლე ჰყავთ, მისთვის აქტივობების შერჩევა კი ცოტა ეძნელებათ. გეგმა ცოცხალი საგაკვეთილო პროცესისთვისაა მორგებული და მოიცავს რამდენიმე ისეთ აქტივობას, რომლებიც ბავშვების ხალისს, ინტერესსა და სწავლაში მოტივაციის ზრდას ერთდროულად იწვევს.

კლასი: 1-ელი                                                                          

 საგნობრივი პროგრამა —- ინგლისური ენა

როგორ დავეხმაროთ მოსწავლეებს წერითი მეტყველების დახვეწაში?

ეს კითხვა აქტუალურია, განსაკუთრებით – დისტანციური სწავლების პირობებში.

ზოგიერთ მოსწავლეს ჰყოფნის ის საშინაო თუ საკლასო წერითი სავარჯიშოები, რომლებსაც ჩვეულებრივ ვაწვდით. ასრულებენ, კითხულობენ ჩვენს მითითებებს, არედაქტირებენ საკუთარ ნაწერებს ამ მითითებების მიხედვით და ნელ-ნელა ხვეწენ წერით უნარებს.

ზოგიერთი მოსწავლისთვის კი ეს არ არის საკმარისი. მათ დამატებითი ვარჯიში სჭირდებათ – უფრო ინტენსიური, ინდივიდუალურად შერჩეული, მათი ინტერესების გათვალისწინებით შედგენილი.

თხზულება, ესე, საშინაო წერითი ნაშრომი, მოკლე შინაარსი, პარაფრაზი, ხედვის სხვადასხვა კუთხის წარმოჩენა, პერსონაჟის დახასიათება, თავისუფალი თემა, კომენტირებული კითხვა, კითხვებზე პასუხი – კარგი იქნება, თუ ამ და სხვა „საპროგრამო“ წერითი სავარჯიშოების მიღმა წერის მასტიმულირებელ შემოქმედებით, საინტერესო სავარჯიშოებსაც შევასრულებინებთ.

ქვემოთ რამდენიმე ასეთ სავარჯიშოს შემოგთავაზებთ, რომლებიც ონლაინ-დისტანციური სწავლა-სწავლების პირობებში გამოგადგებათ.

ამბავი ფოტოკადრის მიხედვით

ამ ბმულზე გადასვლისას მოხვდებით ვებსაიტზე, სადაც შემოქმედებითი წერის სავარჯიშოების ნამდვილი საბადოა. საიტი ინგლისურენოვანია, მაგრამ ეს განყოფილება „შემთხვევითი ფოტოკადრის“ გვერდია. აქ თავმოყრილია ფოტოები, სურათხატები, ვიზუალური მასალა. ქვემოთ, ილუსტრაციაში, მონიშნულია ადგილი, რომელსაც უნდა დააწკაპოთ სურათის მისაღებად:

მნიშვნელოვანია იმის აღნიშვნა, რომ ფოტოები ნებისმიერი ასაკობრივი ჯგუფისთვისაა შესაფერისი და ამ მხრივ არავითარი შეზღუდვა არ არის.

სავარჯიშოს ინსტრუქცია:

პირველი ვარიანტი

1. დააწკაპეთ ფანჯარაზე;
2. დააკვირდით მოცემულ სურათს.
3. დაწერეთ ყველაფერი, რაც გონებაში გაგიელვებთ. გამოიყენეთ თავისუფალი წერის ტექნიკა
4. განუსაზღვრეთ საკუთარ თავს დროის ლიმიტი („შესვენების გარეშე დავწერ 10/15/20 წუთის განმავლობაში“)

მეორე ვარიანტი

1. ყურადღებით დააკვირდით შემთხვევით შერჩეულ სურათს.
2. აღწერეთ დეტალურად: რას ხედავთ ფოტოზე? აბზაცებად მოაწესრიგეთ სხვადასხვა კატეგორიის საგნები – მათი ფორმები, ფერები, „ხმები“, რომლებიც „ისმის“; რა, სად და როგორ არის განლაგებული?

„გვაქვს უთვალავი ფერითა“

ეს სავარჯიშო დაკვირვებისა და მიღებული ინფორმაციის მოწესრიგებისთვისაა სასარგებლო. ვითარების გათვალისწინებით, აირჩიეთ სასურველი ვარიანტი:

სავარჯიშოს ინსტრუქცია

პირველი ვარიანტი

1. შეარჩიეთ ფერი. 15 წუთით გაისეირნეთ გარეთ (უსაფრთხოების წესების დაცვით). გონებაში მონიშნეთ ყველა ის საგანი, რომელიც თქვენ მიერ შერჩეული ფერისაა. შეგიძლიათ, გააკეთოთ ჩანაწერებიც. შინ დაბრუნებისთანავე დაწერეთ იმის შესახებ, რაც მონიშნეთ. დაყავით ნაწერი აბზაცებად. დაურთეთ შესავალი და დასკვნითი წინადადებები.

მეორე ვარიანტი

1. შეარჩიეთ ფორმა (ოთხკუთხედი, წრე, სამკუთხედი…)
2. მიმოიხედეთ ოთახში, რომელშიც იმყოფებით. მონიშნეთ ყველა ნივთი, რომელიც ამ ფორმისაა.
3. აღწერეთ ნივთები. აღწერითი ხასიათის ტექსტს დაურთეთ შესავალი და დასკვნითი ნაწილი. აუცილებლად დაყავით ნაწერი აბზაცებად.

ლექსიკონები – საბადო შემოქმედებითი წერისთვის

ამ ბმულზე თავმოყრილია სხვადასხვა ლექსიკონი: განმარტებითი, დარგობრივი, პარონიმების, იდიომების, ორთოგრაფიული…

დაავალეთ მოსწავლეებს, აირჩიონ ერთ-ერთი განმარტებითი ლექსიკონის განყოფილებაში არსებული ლექსიკონებიდან.

შერჩეული ონლაინ ლექსიკონიდან აირჩიონ 5 შემთხვევითი სიტყვა. ამოიწერონ.

მოიფიქრონ ამბავი, რომელშიც ამ სიტყვებს გამოიყენებენ.

ამბავი გადმოცემული უნდა იყოს თანმიმდევრულად, საინტერესოდ. კარგი იქნება, თუ შეარჩევენ ისეთ სიტყვებს, რომლებიც აქამდე არ იცოდნენ ან არ ჰქონდათ აქტიურ ლექსიკურ მარაგში.

განსაკუთრებით საინტერესო შეიძლება აღმოჩნდეს იდიომების ლექსიკონზე მუშაობა (ნახავთ ისრით მონიშნულ განყოფილებაში).

ბმულზე გადასვლისას გაიხსნება ფანჯარა, რომელშიც ერთი ასოს ჩაწერის შემთხვევაში იმ ასოზე დაწყებული იდიომები გახდება ხელმისაწვდომი.

მოსწავლეებმა უნდა აირჩიონ სხვადასხვა ფრაზეოლოგიზმი და შექმნან ამბავი მათი გამოყენებით (იხ. ილუსტრაცია)

ერთადერთი კაცი, ვინც ბოლო წლების ბაბუაჩემის ცხოვრებაში მახსენდება, მისი მეგობარი ბონძი ქირია იყო. არა, მეგობარი და პატივისმცემელი ბევრი ჰყავდა ბაბუას, მაგრამ იმ ერთადერთ შემთხვევაში რაღაც საოცარი ერთგულებისა და თანაგრძნობის მაგალითი ვნახე.

ერთგულების ახსნა რაციონალური საზომით იოლი არაა. დაჯერება გიჭირს, მით უფრო თუ ადამიანი ძალზე შინაურთა წრეს არ მიეკუთვნება. ამიტომ ბატონი ბონძის ყოველდღიურ – ჰო, ასე იყო – სტუმრობას ბაბუაჩემთან თავიდან სხვა, უფრო არამეგობრული, მისიონერული ახსნა მოვუძებნეთ: ბაბუაჩემის მეგობარი „იეჰოვას მოწმეთა“ საზოგადოების აქტიური წევრი გახლდათ სამეგრელოში, კონგრესები მის გარეშე არ იმართებოდა, და ასე გვეგონა, აქაც თავისი მოძღვრების საქადაგებლად იყო მოსული; რამდენჯერმე დაიწყო კიდეც, ჯერ შორიდან მოუარა, ჩემი ინტერესი რომ შენიშნა, საკითხავები მომიტანა, მაგრამ მეოთხე და მეხუთე მოსვლაზე იყო, უხეშად რომ გააწყვეტინა ბაბუაჩემმა, – არ გვინდა მაგაზე ლაპარაკი და თუ პატივს მცემ, შენი ღმერთი აქ მეტჯერ აღარ ახსენოო.

ბონძი შეკრთა, წამოდგა, გამიღიმა, თვალი ჩამიკრა და უსიტყვოდ დაეშვა კიბეზე. დარწმუნებული ვიყავი, რომ მეტად აღარ შემოაღებდა ჩვენს ჭიშკარს, ჭიშკრიდან კიბემდე ვიწრო ბილიკს არ გამოივლიდა, ნაცრისფერი ცხვირსახოცით სახეს არ შეიმშრალებდა ნამგზავრი, აივანზე მჯდომ ბაბუაჩემს არ მიესალმებოდა და პირველ სიტყვად არ იტყოდა:

– ოოხ, ახლა მისწრება იქნება ჩემთვის ზიკოს წყალი!

მეც მაშინვე დავწვდებოდი ხელადას, ჭასთან მივირბენდი, ხმაურით ჩავუშვებდი ვედროს სიღრმეში, სუფთა წყლით გავავსებდი ხელადას და ასვლისთანავე ორ მოზრდილ ჭიქაში ჩამოვასხამდი ფრთხილად, აუჩქარებლად.

…ზაფხულის სიცხეში ისე ხურდება და ქვავდება ჩვენი ჭიშკრის ბოძები და სახელურები, ძლიერი ხელი უნდა, რომ შემოაღო.

– ბონძია მოსული, წამალს დავლევ და გამოვალ, – გამომძახა ბაბუაჩემმა, – შეხვდი და მიაქციე ყურადღება.

ჭიშკარი ერთად გამოვაღეთ ცამეტი წლის ბიჭმა და სამოცდაათს მიტანებულმა ბერიკაცმა. მხარზე ხელი მომითათუნა და სანამ კიბეს აუყვებოდა, ჭისკენ მანიშნა, – სქან ჭირმა, ზიკო, მომისწარი შენი წყალი, სული მომათქმევინეო.

– ბონძ ბიძი, მეგონა არ მოხვიდოდით… – ვუთხარი ჩურჩულით და სავსე ჭიქა მაგიდაზე დავდგი.

– ღმერთი რომ არ იყო, უღმერთობას რომ ქადაგებდა ყველა, ე იმ დროიდან ვიცნობთ მე და ბაბუაშენი ერთმანეთს, – ჭიქა ნახევრამდე ჩაცალა, ღრმად ამოისუნთქა და კეთილი თვალებით გამომხედა, – რა და რა არ გვინახავს, გამოგვივლია და გადაგვხდენია, იმდენ რამეს შევსწრებივართ: საქმე, სუფრები, ქალები… ჩხუბშიც ვყოფილვართ და დროსტარებაშიც… წიგნების ცენტრალური მაღაზია მებარა მე რაიონში, ყველა წიგნი ჯერ ჩემთან მოდიოდა და მერე ვანაწილებდი… ბაბუაშენი სკოლაში იყო, დირექტორი, უერთმანეთოდ ჩვენ არ ვიყავით, ვიცოდით ერთმანეთის ფასი, ერთმანეთის გაგება გვქონდა. გამოცდი მაგას შენც, ერთ-ორ სიტყვაში რომ გესმის ძმაკაცის, ბევრი მიეთ-მოეთი არ გჭირდება. ადამიანების ცნობასაც სწავლობ და რახან ერთად სწავლობთ, ბოლომდე გიჭირს გარჩევა, ამ ნასწავლში შენი თავისგან უფრო მეტია თუ შენი ძმაკაცისგან… და იმასაც უჭირს… ვინ უფრო მეტი მიეცით ერთმანეთს, – ეს კი არა, ზიკო, – შენ რომ შენ ხარ, შეიძლება იმის წილი უფრო მეტი იყოს ამ ამბავში… ხომ გესმის? ძნელია, მარა მოვა დრო და გაიგებ… ჰოდა, იმას გეუბნებოდი, – ცხვირსახოცით ამოიმშრალა ოფლისგან თუ ცრემლისგან დაცვარული თვალის ფართო უპეები, – ჩემი ღმერთისთვის არ მოვდივარ მე აქ, ჩემი ადამიანისთვის მოვდივარ…

ჭიქა აიღო, ბოლომდე ჩაცალა და აივნიდან თვალებმოჭუტვით გახედა გზაზე გამოფენილ ბავშვებს.

ჯანსაღი პიროვნების ჩამოყალიბებაში, სკოლასა და ოჯახს დიდი  წვლილი მიუძღვის. აუცილებელია, ეს ორი რგოლი შეთანხმებულად მოქმედებდეს და ერთიანად ცდილობდეს ბავშვის  სულიერ, ფიზიკურ,  გონებრივ თუ მორალურ განვითარებას.  განვითარების პროცესში იგულისხმება არა მარტო საგნობრივი ცოდნა, არამედ ადამიანური ურთიერთობებისთვის აუცილებელი უნარ-ჩვევების შეძენაც. დღეს კი,  მსოფლიო პანდემიის ფონზე, როცა ონლაინ სწავლება გახდა სასწავლო პროცესის ერთადერთი გზა, მოსწავლეები  ეკრანს მიღმა, ყველასგან და ყველაფრისგან დისტანცირებულნი დარჩნენ.   სოციალურ განვითარებას ბავშვი გარემოსთან ურთიერთობით, ოჯახში- მშობლისა და  სკოლაში- მასწავლებლის დახმარებით აღწევს. დისტანციური სწავლების დროს  რთულია მონაწილეობა მივიღო მათი პიროვნული თვისებების ჩამოყალიბებასა  და  ღირსეულ  მოქალაქედ აღზრდის პროცესში.  როგორ მოვახერხო ეს, როგორ მივცე მაგალითი სიკეთის კეთებისა?    გადავწყვიტე ონლაინ   ,,სიკეთის გაკვეთილები“    ჩამეტარებინა.

ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნებიდან გამომდინარე, ეროვნული სასწავლო გეგმა ეფუძნება  პიროვნების განვითარებაზე  ორიენტირებულ, კონსტრუქტივისტულ,   საგანმანათლებლო მიდგომას.   სასწავლო პროცესში გამოყენებულია ისეთი აქტივობები, რომლებიც ხელს უწყობს მოსწავლეს გახდეს დამოუკიდებელი, მოაზროვნე, შემოქმედი. მასწავლებელი კი  თავისი ჰუმანურობით  ასწავლის კაცთმოყვარეობას, სიკეთეს, პატივისცემას , მეგობრობას, დახმარებას. აქედან გამომდინარე სწავლის პროცესს თან ახლავს ყველაზე მნიშვნელოვანი −  აღზრდის პროცესიც.

ისეთი ადამიანური თვისებები როგორიცაა: სიყვარული,  ურთიერთპატივისცემა, მეგობრობა,  სიკეთე  დაწყებით საფეხურზე უყალიბდება მოსწავლეს.  მინდა ჩემი მოსწავლეების ფიქრები, სიკეთისკენ, კეთილი საქმის კეთებისკენ მივმართო.  სწორედ ამ მიზნით დავგეგმე   ,, სიკეთის გაკვეთილები“ და  მიზნის მიღწევა კომპლექსურად შექმნილი დავალებებით გადავწყვიტე.

კომპლექსური დავალება, ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის მნიშვნელოვანი ნაწილია, რომელიც სასწავლო  მასალის სიღრმისეულ გააზრებასა და შემოქმედებით პროცესს  გულისხმობს.   მოსწავლე  წინარე ცოდნის გამოყენებით,   ახდენს ახალი ცოდნის კონსტრუირებას. შემოგთავაზებთ კომპლექსური დავალების ბარათს

ჩემი  მიზანი იყო,  გაეგოთ:

• რა არის სიკეთე?
• რატომ უნდა ვაკეთოთ კეთილი საქმე?
• რა განსხვავებაა კეთილ და ანგარებიან ადამიანს შორის?
• რა არის ალტრუიზმი?
• რა არის ემპათიის უნარი?

კომპლექსური დავალების შესაქმნელად გავიარეთ შემდეგი ეტაპები:

• კომენტირებული კითხვის მეთოდით ტექსტის გაგება და კითხვებზე პასუხის გაცემა.
• მუშაობა უცხო ლექსიკურ ერთეულებზე ,,სიტყვის პირამიდის“ გამოყენებით.
• პერსონაჟების დახასიათება ,,პერსონაჟის რუკის“ გამოყენებით.
• ანიმაციური ფილმის ,,ბავშვები ჩვენი ქუჩიდან“

და  ვიდეო-რგოლის ,,სიკეთე გადამდებია“

ჩვენება და განხილვა.

• კომიქსის შექმნა ონლაინ გვერდის https://writecomics.com/ -ის დახმარებით.

სტატიაში  შემოგთავაზებთ კომპლექსური დავალების შექმნამდე მოსწავლეების მიერ გავლილ ეტაპებს:

დავალება 1. კომენტირებული  კითხვა და მუშაობა ლექსიკურ ერთეულებზე. გაკვეთილის მსვლელობისას მოსწავლეებს ეკრანზე გავუზიარე სულხან-საბა ორბელიანის ორი იგავი ,, ორნი ძმანი“ და ,,ორმოში  ჩაგდებული მეფე“. ვკითხულობდით და თან უცხო ლექსიკურ ერთეულებსაც განვიხილავდით  (უცხო ლექსიკური ერთეულები პრეზენტაციაში მქონდა  განმარტებული).  ტექსტების განხილვის შემდეგ, მოსწავლეებს წარმოდგენა შეექმნათ, თუ რა იყო ალტრუიზმი, ემპათიის უნარი და ანგარებიანი ქმედება.

დავალება 2. იგავების   ანალიზი. რას გასწავლით იგავი და რას გააკეთებდით სიკეთის საერთაშორისო დღეს?   ნაშრომებში მოსწავლეები გამოთქვამდნენ აზრს,  რომ   ადამიანმა სიკეთე უნდა აკეთოს გულით და არა ანგარებით, რაღაცის მიღების მიზნით.    გაუჩნდათ სურვილი, მათაც ჩაედინათ კეთილი საქმე, დახმარებოდნენ მოხუცებს, ღარიბებს, თავშესაფარში  სწვეოდნენ  ბავშვებს, გაეცნოთ ისინი და მიეტანათ მათთან  სათამაშოები და ტკბილეული.

დავალება 3. პერსონაჟების დახასიათება „პერსონაჟის რუკის“ დახმარებით.   მოსწავლეებმა დაახასიათეს ძმა და მეფის დასახმარებლად მისული უცხო კაცი. ძმა, კეთილ და მოსიყვარულე ადამიანად ჩათვალეს, ხოლო მეფის დასახმარებლად მისული უცხო ადამიანი, ანგარებიან და თვალთმაქც პიროვნებად.  დავალებებიდან ჩანს, რომ მოსწავლეები კარგად არჩევენ   ანგარებიან  და გულწრფელ ქმედებას ერთმანეთისგან.

 
დავალება 5.    ონლაინ კლასში ეკრანზე გავაზიარე ვიდეორგოლი  ,,სიკეთე გადამდებია“

პატარა გოგონას, რომელსაც არა აქვს საკმარისი თანხა  ბაბუასთვის ნამცხვრის საყიდლად, დაეხმარება რიგში მდგომი მამაკაცი და ნამცხვარს უყიდის, თან გადასცემს პატარა ფურცელს წარწერით:   „მცირედი მზრუნველობა უსასრულო ტალღას ქმნის   და აუცილებლად დაგიბრუნდება უკან“. გახარებული გოგონა ბაბუას მიულოცავს იუბილეს და თან   უცხო ადამიანის მიერ მიცემულ ფურცელს გადასცემს, წაიკითხავს ბაბუა და გაახსენდება, რომ  ადრე ისიც დახმარებია სხვას. ვიდეორგოლის   ნახვის  შემდეგ ვთხოვე,  დაესათაურებინათ  მოყოლილი ამბავი. ,,სიკეთე გადამდებია“ − ასე დაასათაურეს. რატომ?   იმიტომ, რომ ოდესღაც ბაბუ დახმარებია ბიჭს,  ბიჭი კი უკვე დიდია, მაგრამ  არ დავიწყებია სიკეთე,  ახლა თვითონ ეხმარება სხვებს, რადგან სიკეთის ჯაჭვი უწყვეტია.   ასეთი იყო ბავშვების პასუხი ჩემს შეკითხვაზე.

,, ბავშვები ჩვენი ქუჩიდან“  საგანმანათლებლო- შემეცნებითი ხასიათის  ანიმაციური ფილმია, რომელიც მიზნად ისახავს განუვითაროს ბავშვებს  ერთმანეთზე მზრუნველობისა და სიკეთის კეთების  უნარი.

,,სიკეთის გაკვეთილების“ ფარგლებში განვიხილეთ   ვიდეორგოლი, რომელშიც  საუბარი იყო სიკეთის  საერთაშორისო დღეზე,   როგორ  და რა მიზნით აღინიშნება.

https://www.palitravideo.ge/yvela-video/akhali-ambebi/124509-dghes-sikethis-saerthashoriso-dghea-ra-aris-sikethe-da-rogori-adamianebi-schadian-kethil-saqmeebs.html

დავალება 4.  საბოლოო პროდუქტის შექმნა  კომიქსის სახით.  მოსწავლეებმა  პერსონაჟების მეტყველებაში კარგად წარმოაჩინეს კეთილი და ანგარებიანი ადამიანის  სახეები.

ანიმაციური ფილმის, ვიდეორგოლებისა და კომიქსების  ანალიზმა დამარწმუნა, რომ ჩემს  მოსწავლეებს კარგად ესმით სიკეთის მნიშვნელობა. სჯერათ, რომ კეთილი საქმით,  მზრუნველობით  მათ შეუძლიათ სხვისი დახმარება, სიხარულის მინიჭება.

,,სიკეთის გაკვეთილების“ ფარგლებში ასევე შეგიძლიათ  გამოიყენოთ შემდეგი ვიდეორგოლები.

1. https://www.myvideo.ge/?video_id=2306390
2. https://www.youtube.com/watch?v=gx2gmeEv3Ag&feature=youtu.be&fbclid=IwAR17B4RcyzEyTtyvB4_aseeBxGEgCXon-vcOddNuPvpmhMHd0W7pr7ZMYRE
3. https://www.facebook.com/996424730375074/posts/4221652701185578/
4. https://www.facebook.com/watch/?v=736162130568796
5. https://www.youtube.com/watch?v=aufkGPMJXb0
6. https://www.youtube.com/watch?v=gx2gmeEv3Ag
7. https://www.youtube.com/watch?v=OHTBpBPkgPs&t=19s
8. https://www.youtube.com/watch?v=IcIardBIG_o
9. https://www.youtube.com/watch?v=MiyozUQk5Mk
10. https://www.youtube.com/watch?v=Icx7hBWeULM

ამ ასაკში ბავშვები მიბაძვით  სწავლობენ, ამიტომ  დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორ მოვიქცევით ზრდასრული ადამიანები,  მასწავლებლები და  მშობლები. ვფიქრობ, რაც  მეტ დროს დავუთმობთ ,,სიკეთის გაკვეთილებს“,  მით უფრო ჰუმანურ  საზოგადოებას მივიღებთ.

რადგან პანდემიის პირობებში ჩვენი და სხვათა უსაფრთხოებისთვის უნდა  დავრჩეთ სახლში, ნაკლები შესაძლებლობა გვაქვს, დავეხმაროთ უცხო ადამიანებს. როცა გადავლახავთ ამ პრობლემას და დავბრუნდებით საკლასო ოთახში, მშობლებთან და ბავშვებთან ერთად, დავგეგმავ ვიზიტს მოხუცთა თავშესაფარში.  ვეცდები ბავშვებს ავუსრულო სურვილი, შესაძლებლობა მივცე, დაეხმარონ  სხვებს. ამავე დროს,  მივცე მაგალითი მზრუნველობისა და სიკეთის კეთებისა.

როცა  სკოლა, მასწავლებელი და მშობელი  შეგონების გარდა მისაბაძ ობიექტსაც წარმოადგენენ,  ეს  ბავშვებში ზრდის სიკეთის კეთების მოტივაციას.