ინტერვიუ პროფესორ ლიზა სერვონთან: დღეს არ არის აუცილებელი იყო საუკეთესო. „საკმაოდ კარგიც“ მისაღებია!
ავტორი: ლიზა ჯ. სერვონი 23 აპრილი, 2020
სტატია ნათარგმნია „ვაშინგტონ პოსტის“ ონ-ლაინ გამოცემიდან, ავტორის თანხმობით.
დოქტორი ლიზა სერვონი არის პენსილვანიის უნივერსიტეტის, ვაიცმანის დიზაინის სკოლის, ქალაქისა და რეგიონული დაგეგმარების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი.
რამდენიმე დღის წინ, კორონავირუსის შესახებ დაწერილი სტატიებისა და ამ თემაზე უცხოური პრესის თვალიერებისას, სრულიად შემთხვევით გადავაწყდი პროფესორ ლიზა სერვონის საინტერესო სტატიას ამერიკულ „ვაშინგტონ პოსტში“, რომელიც ამ გამოცემის ონ-ლაინ გვერდზე, „მოსაზრებების“ რუბრიკაში იყო გამოქვეყნებული.
რატომ უნდა მიექცია ჩემი ყურადღება ერთ-ერთ ამერიკულ სტატიას? საქმე იმაშია რომ მისი ავტორი, ერთ დროს ჩემი პროფესორი გახლდათ, ნიუ სქულის უნივერსიტეტში (ნიუ იორკი) და ერთ-ერთ ყველაზე რთულ საგანს, ურბანული პოლიტიკის ანალიზს გვასწავლიდა. მასთან ერთად განგვიხილავს ტექნოგენური და ბუნებრივი კატასტროფების სცენარები, თუმცა კონკრეტულად ვირუსულ პანდემიაზე კვლევა არ ჩაგვიტარებია.
პროფესორი ლიზა სერვონი მას შემდეგ პენსილვანიის უნივერსიტეტში მიიწვიეს ქალაქგეგმარების კათედრის ხელმძღვანელად . 2017 წელს, პროფესორმა გამოსცა გახმაურებული წიგნი „The Unbanking of America: How the New Middle Class Survives” („ბანკების გარეშე: როგორ იბრძვის თავის გადასარჩენად ამერიკის ახალი საშუალო ფენა“) გამოსცა. სერვონის წიგნმა დიდი მითქმა-მოთქმა გამოიწვია, მას ანტი-საბანკო წიგნიც უწოდეს, რადგან ავტორი, კვლევის მიზნით, თვითონ მუშაობდა აშშ-ს სხვადასხვა არასაბანკო საფინანსო დაწესებულებაში, რათა იქიდან დაკვირვებოდა კრედიტებზე დამოკიდებული საზოგადოების ყოველდღიურობას, მათ გასაჭირსა და შესაძლებლობებს და ამერიკული ბანკების ავსა და კარგს.
დღეს გთაავაზობთ პროფესორი სერვონის საინტერესო დაკვირვებას კორონა-ვირუსის პერიოდში დისტანციურ სწავლებაზე და იმაზე თუ როგორ მოქმედებს ეს ჩვენს სტუდენტებზე.
ცოტა ხნის წინ, ერთ მშვენიერ დილას, ჩემს 19-კაციან სამაგისტრო ჯგუფს ის შეკითხვა დავისვი, რომელსაც ჩვეულებრივ ვსვამ-ხოლმე მეცადინეობის დაწყებამდე: „როგორ ხართ? როგორ არის თქვენი საქმეები?“
იმ დღეს, ერთმანეთს Zoom-ით ვესაუბრებოდით – ორკვირიანი ექსპერიმენტი გამოწვეული კორონა-ვირუსის გამო, უკვე მიმდინარეობდა.
“გულწრფელად რომ ვთქვა, ძალიან მიჭირს დავალებებზე კონცენტრაცია“, მიპასუხა ერთმა სტუდენტმა. „ვერანაირ მოტივაციას ვერ ვგრძნობ“. დანარჩენმა თვრამეტმა თავმა, რომელიც ჩემი კომპიუტერის ეკრანში მოჩანდნენ, თანხმობის ნიშნად თავი დააქნია.
ჩემს ფაკულტეტზე ეს საკითხი მალევე მოვაგვარეთ როდესაც უნივერსიტეტმა გადაწვიტა დისტანციურად გაეგრძელებინა სწავლება სემესტრის ბოლომდე.
როგორც ფაკულტეტის ხელმძღვანელმა, შევითავსე კარგი ჯარისკაცის ფუნქცია, ავუხსენი ფაკულტეტის წევრებს რომ უნდა გავაკეთოთ ყველაფერი შესაძლებელი რათა სტუდენტებს ის განათლება გადავცეთ რომლის გულისთვისაც მათ ჩვენი ფაკულტეტი აირჩიეს.
დავარწმუნე საგონებელში ჩავარდნილი სტუდენტები, რომ მათ, მიერ ჩვენთან ნასწავლი საკითხები საცხოვრისზე, ტრანსპორტზე და ეკონომიკურ განვითარებაზე სწორედ ის იარაღია, რომელიც მათ გამოადგებად დიდი მასშტაბის, covid-19-ის მსგავსი პრობლემებისა და კრიზისების მოგვარებაში.
ფაქტობრივად, ვეცადე იმ მდგომარეობის ნორმალიზაცია რომელიც ყველაფერია ნორმალურის გარდა.
ცოტა ხანში, სტუდენტის ელექტრონული წერილი მივიღე, სადაც მეუბნებოდა რომ დღეში რამდენიმეჯერ ტირის. „ვდარდობ ჩემს თავზე და მეგობრებზე, რომლებიც ვიცი ჩემნაირ დღეში არიან“, მწერდა იგი.
“ბევრი ჩვენგანი ცდილობს წესრიგში მოიყვანოს ელექტრონული წერილების უზარმაზარი ნაკადი, რომლებშიც სხვადასხვა ცვლილებები და ე.წ. „update”-ები [სხვადასხვა საგნის მასწავლებლებისგან], თარიღები და ჩაბარების ვადებია (ე.წ. „დედლაინები“). ეს ყველაფერი ძალიან რთულია, თანაც იმ დროს როდესაც ყველას დაკარგული აქვს თარიღების შეგრძნება…“
ყველა ის სტრუქტურა, რომლებშიც ჩვენ გვიწევს მუშაობა და საქმიანობა, დღეს შერყეულია. ფაკულტეტის ერთ-ერთმა პედაგოგმა შემატყობინა რომ Zoom-ლექციის დროს, ერთი სტუდენტი მეცადინეობას საწოლში მწოლიარე „ესწრებოდა“და შუა გაკვეთილზე ჩაეძინა…
გარდა ამისა, შევიტყვეთ რომ ერთ-ერთი სტუდენტი ვირუსით დაინფიცირდა…
სწორედ ამის შემდეგ გავაცნობიერე რომ ‘ნორმალიზაცია’ არასწორი მიდგომა არის ამ სიტუაციაში.
ნებისმიერ სხვა სემესტრში, მე ჩვეულებრივ ვამხნევებ სტუდენტებს რომ გამოსცადონ თავი, შემოქმედებითდ მიუდგნენ სამუშაოს და თვიანთი ინტელექტუალური შესაძლებლობების ზღვარზე იმუშაონ.
მაგრამ არა დღეს! დღეს, როდესაც სტუდენტებთან ლექცია დავიწყე, გვერდზე გადავდე ლექციისთვის წინასწარ მომზადებული შენიშვნები და ვუთხარი ჩემს თავს რომ ახალგაზრდებს გულის კარნახით (და არა გონების) დაველაპარაკებოდი.
სტუდენტებს ვუთხარი რომ ყოველდღიური წარმატების წესი, რომელსაც ახლა გამოვიყენებდი იქნებოდა განსხვავებული მას ვუწოდებდი „საკმაოდ კარგს“ (ინგლისურად, Good enough).
ჩემი მოზარდი შვილები (ინგლ. teenage children), ძალიან ბევრ შაქარს იღებენ და უსასრულოდ თამაშობენ ვიდეოთამაშებს; მეც არ ვხარჯავ დიდ დროს მათი სასკოლო დავალებების შემოწმებაზე.
ჩემი ბინა, არეულობის გამოხატულებაა; მე არ ვწერ იმდენს, რამდენსაც ჩვეულებრივ და უკვე სამი კვირაა ერთი და იგივე სპორტული შარვლით დავდივარ აქეთ-იქით.
მაგრამ როდესაც გაუკეთებელი საქმეების შესახებ შფოთვა შემომიტევს-ხოლმე, ჩვემს თავს ვეუბნები რომ ის რასაც ვაკეთებ [ამ პირობებში], „საკმაოდ კარგია“.
დღეს, „საკამოდ კარგი“ დროა, ვეუბნები სტუდენტებს. „თუ გადაწყვეტთ ჩააბაროთ/ჩააფლავოთ საგანი, თუ არაფრით გამოგდით რომ კიდევ ერთი ღამე გაათენოთ საკურსო ნაშრომის წერაზე, თუ სამუშაო, რომელსაც პრობლემის გადასაწყვეტად ასრულებთ ვერ არის თქვენი კვლევითი სტანდარტების სიმაღლეზე – ნუ დასჯით თავს. თქვენ იოლ გზას კი არ ეძებთ, არამედ უფრო გონიერი არჩევანისკენ იხრებით. „საკმაოდ კარგი“ დღეს, საუკეთესო არჩევანია.
პედიატრმა და ფსიქოანალიტიკოსმა, დონალდ უ. უინკოტმა, 1953 წელს ახალი განსაზღვრება გამოიყენა: „საკმაოდ კარგი დედა“. დღემდე, ეს კონცეფცია მშობლების ფორუმების ერთ-ერთ მთავარ თემად რჩება. უინკოტის თეორია იმას ამბობდა რომ „სრულყოფილ დედად“ ყოფნის მცდელობას შესაძლოა პრობლემები მოჰყვეს როგორც მშობლისთვის, ისე – ბავშვისათვის. ზოგჯერ, დედებს სჭირდებათ პირველ ადგილზე თავი დააყენონ და მეტად იზრუნონ საკუთარ თავზე. ამით ბავშვებს საშუალება ეძლევათ განივითარონ მეტი მედეგობა (მოქნილობა), შემწყნარებლობა და გამძლეობა და ამავე დროს, გრძნობდნენ რომ ისინი უყვართ და მათ უსაფრთხოებას არაფერი ემუქრება.
დღეს, მიმდინარე მომენტში „საკმაოდ კარგის“ თეორიას უფრო ფართო მოხმარება აქვს, ვიდრე მხოლოდ მშობლების საქმიანობაში.
მე, ბუნებით „A“-კლასის შრომისმოყვარეობისა და სრულყოფილებისკენ მსწრაფი ადამიანი, ორჯერ გავხდი დიდი დეპრესიისა და ათწლიანი შფოთვის მსხვერპლი – ამან მასწავლა რომ სრულყოფილებისკან რბოლა არ მაძლევს კმაყოფილების გრძნობას. ჩემმა წარსულმა წვალება დამეხმარა იმაში რომ დღეს შემიძლია ვიპოვო ის სივრცე რომელიც წონასწორობას მინარჩუნებს: ძილი, ვარჯიში, მეგობრებთან და ოჯახის წევრებთან ურთიერთობა.
დღეს გვჭირდება „ტოტალური/მასიური გადახალისება“. კორონა-ვირუსამდე არსებული დღის „ჩატენვა“ იგივე დროში, (ოღონდ) დღეს, უკვე წაგებული საქმეა.
ისინი, ვისაც ბედმა გაუღიმა, სამუშაო ჯერ კიდევ აქვს, შეუძლია თვითიზოლაციაში იყოს და თან ხელფასიც მიიღოს, „სახლიდან არ ვმუშაობ“.
ჩვენ დღეს სახლებში ვართ კრიზისის დროს; ყოველდღიურად გულმოდგინეთ ვწმენდთ სადიზინფექციო ხსნარით სინათლის ყოველ ჩამრთველსა და კარის სახელურს და გაბედულად ვცდილობთ რაღაც საქმეც გავაკეთოთ და ამით ვუზრუნველვყოთ ჩვენი ოჯახების უსაფრთხოება.
ჩვენ უნდა მივცეთ თავს შეჩერების საშუალება.
(პიუს კვლევითი ცენტრის (Pew Research Center – საზოგადოებრივი აზრის კვლევის დამოუკიდებელი ამერიკული ასოციაცია, ლ.ა.) თანახმად, ამერიკელების 44 პროცენტი ამბობს რომ ვირუსის პანდემიამ მნიშვნელოვნად შეცვალა მათი ცხოვრება. დღევანდელი მდგომარეობა არ გახლავთ „ისე როგორც ადრე ვაკეთებდით“ (ინგლისური იდიომი – business as usual).
დოქტორი უნიკოტი აცხადებდა რომ „საკმაოდ კარგი“ მშობლები უკეთესია ბავშვებისათის, ვიდრე ისინი ვინც სრულყოფილებისკენ ისწრაფის. მე ვეთანხმები.
არა მხოლოდ მშობლის საქმიანობაში, არამედ ცხოვრებაშიც.
მე შევხედე ჩემს სტუდენტებს კომპიუტერის ეკრანზე და მივეცი უფლება იყვენ „საკმაოდ კარგები“. თუ ამ ახალგაზრდებმა პანდემიისგან შეიძლება რამე კარგი ისწავლონ, ეს საკუთარი თვისთვის ასეთივე უფლების მიცემა იქნება.
ინტერვიუ თარგმნა და მომაზადა ლევან ალფაიძემ
