კლასის დამრიგებლისთვის

კლასის დამრიგებლის დავიწყება შეუძლებელია, ის პირველი მასწავლებელივითაა – სულ გვახსოვს, რა საგანს ასწავლიდა, როგორი ურთიერთობა ჰქონდა ჩვენს მშობლებთან, თავის კოლეგებთან და, რაც მთავარია, მხოლოდ კლასის ორგანიზატორის ფუნქციას კი არ ითავსებდა, არამედ, ზოგ ბედნიერ შემთხვევაში, დედობაც გაუწევია ბავშვებისთვის ან ის მაინც შესძლებია, კლასი ერთ გუნდად, ერთ მუშტად შეეკრა.

თუ გსურთ, იდეალთან მიახლოებული კლასის დამრიგებელი იყოთ, ეს მარტივი რჩევები გაითვალისწინეთ:

საკლასო ოთახში ატმოსფეროსა და ბავშვების გაცნობის შესახებ

  1. კლასის დამრიგებელი გამუდმებით ლუპის ქვეშაა – მას ბავშვებიც აკვირდებიან და ზრდასრულებიც. ბავშვებს კი, ლაკმუსის ქაღალდივით, მარტივად შეუძლიათ სიცრუის ამოცნობა. როგორც კი კლასის დამრიგებელი ეცდება, მოსწავლეებს რამე დაუმალოს ან მოატყუოს, ისინი ამას მაშინვე იგრძნობენ და სამომავლოდ ეს გაართულებს კლასთან ურთიერთობას. ბავშვების ნდობის დაბრუნება ძალიან ძნელია.
  2. კლასის დამრიგებელი, გარდა იმისა, რომ ასწავლის და კლასში არსებულ ზოგად მდგომარეობას აკონტროლებს, ასევე პასუხისმგებელია კლასში არსებულ მიკროკლიმატზეც და ეს ეხება არა მხოლოდ ბავშვებს, არამედ მშობლებსაც. მათ გარეშე ხეირიანად ვერაფერი გაკეთდება: თუ დედებისა და მამების მხარდაჭერა არ იქნა, კლასში არსებული ატმოსფერო ვერ ივარგებს. ეს აქსიომაა, რომელსაც დამტკიცება არ სჭირდება.
  3. მოზარდი ასაკი სახადივითაა – უნდა „გადააგორო“. მიზანშეწონილია, ამ პერიოდის განმავლობაში ბავშვი დილიდან საღამომდე დაკავებული იყოს. საზოგადოდ, კლასის დამრიგებელი კარგად უნდა იცნობდეს ასაკობრივ მახასიათებლებს. თანაც, დამრიგებლის როლი სკოლაში ყოველწლიურად იცვლება, ბავშვებიც იზრდებიან. იმისთვის, რომ თითოეულმა მოსწავლემ კარგად იგრძნოს თავი, დამრიგებელმა უნდა შექმნას ერთგვარი ოჯახური ატმოსფერო როგორც დაბალ, ისე მაღალ კლასებში.
  4. ბავშვებთან პირველი შეხვედრისას კლასის დამრიგებელი ჩვეულებრივ ემზადება გაკვეთილისთვის. ნაკლებად რომ ინერვიულოს, უნდა გაწეროს შეხვედრის გეგმა. თუ კლასს ახალი მოსწავლეები შეემატა, აუცილებლად უნდა გააცნოს დანარჩენ ბავშვებს. პირველი შთაბეჭდილება მყარია და ხანგრძლივი, ამიტომ ახალი მოსწავლის გაცნობის დროს უარყოფითი ემოცია არ უნდა იგრძნობოდეს, მასწავლებლის ხმის ტემბრშიც კი.
  5. მასწავლებელს ბავშვები უნდა უყვარდეს. დიახ, ეს ათასჯერ გვსმენია, მაგრამ როდესაც გვიყვარს, ბავშვებიც სიყვარულით გვპასუხობენ. სიკეთისა და პასუხისმგებლობის შესახებ ხომ ყველაფერი ნათელია: ადამიანი, რომელსაც ბავშვები უყვარს, არ შეიძლება ბოროტი იყოს. ასევე, ყველაფერი ნათელია ყვირილისა და დამცირების შესახებაც – ეს სრულიად დაუშვებელია.

მშობლებთან ურთიერთობის შესახებ

  1. მშობლებთან ურთიერთობა ყოველთვის უფრო რთულია, ვიდრე ბავშვებთან. მათ უმეტესობას მიაჩნია, რომ მხოლოდ მათი აზრია მართებული. ხშირად კლასის დამრიგებელზე ასაკითაც უფროსები არიან, მაგრამ უნდა გვახსოვდეს, რომ მათი უმეტესობა სკოლაში არ მუშაობს და პედაგოგიკა არ უსწავლია.
  2. კლასის დამრიგებელმა მშობელთა კრებაზე პიროვნულ კონტექსტში არაფერი უნდა განიხილოს. მარტივი სათქმელია: „აი, დუმბაძე საერთოდ არ სწავლობს, რა ვუყო?“ ამ საჯარო შერცხვენის შემდეგ დუმბაძის მშობელი, სავარაუდოდ, ათას მიზეზს მოიგონებს და აღარ მოისურვებს კრებაზე დასწრებას. თუ გსურთ, მშობლის ყურადღება პრობლემას მიაპყროთ, პირისპირ ესაუბრეთ.
  3. საჯაროდ ბავშვის ქება აუცილებელია: ამას ყოველთვის დადებითი შედეგი მოჰყვება. თუ ბავშვის გვარმა რომელიმე ჩამონათვალში არ გაიჟღერა, მშობლები უნებურად დაფიქრდებიან და ეცდებიან, გაარკვიონ შვილთან, რატომ არ მონაწილეობდა ის ამა თუ იმ აქტივობაში.
  4. მშობლები ყოველთვის ფარულად ეჯიბრებიან ერთმანეთს. საკუთარი შვილი ყველას საუკეთესო ჰგონია. უნდა ავუხსნათ, რომ ყოვლისმომცველი ზრუნვით შორს ვერ წავლენ.
  5. მშობელთა კრება კარგია. რა თქმა უნდა, ამაზე უზარმაზარი ენერგია იხარჯება, რადგან დამრიგებელი ურთიერთობს ზრდასრულებთან, რომლებსაც საკუთარი, განსხვავებული შეხედულებები აქვთ. დამრიგებელი უნდა ეცადოს, აუხსნას მშობლებს, რომ კლასიც ოჯახივითაა. ამიტომ თუ დათუნას რამე პრობლემა აქვს, საჭიროების შემთხვევაში მას კლასიც თანაუგრძნობს, ჭირსა თუ ლხინში მის გვერდით იქნება.
  6. მშობლებს შეუძლიათ, კლასის დამრიგებელს სხვადასხვა პრობლემა გაუზიარონ. ბავშვების აკადემიურ მოსწრებაზე საუბართან ერთად, ზოგჯერ მოულოდნელად ჰკითხავენ, მოსწონს თუ არა მათი შვილის ახალი შარვალი, შესაფერისია თუ არა ის ამა თუ იმ ღონისძიებისთვის. მასწავლებელი ასეთი კითხვებისთვის მზად უნდა იყოს, მოიკრიბოს მოთმინება და გაუგოს. შეუძლია, შეუქოს მშობელს მზრუნველობა, მერე კი დელიკატურად მიანიშნოს, რომ ბავშვის ჩაცმულობა მათი საქმეა.

განსაკუთრებული საჭიროების მქონე ბავშვებისა და ბულინგის შესახებ

  1. კლასის დამრიგებელმა უნდა იცოდეს, როგორია თითოეული ბავშვი, როგორი ხასიათი აქვს, რა უნარ-ჩვევები, რა თვისებები. მაგალითად, თუ მოსწავლე დინჯია, მან უნდა აუხსნას სხვა მასწავლებლებს, რომ ამ ბავშვს მოსამზადებლად მეტი დრო სჭირდება და ეს არ არის ტრაგედია.
  2. თუ ბავშვი ბულინგს შეეჯახა, ჯერ თავად ეცდება სიატუაციის გამოსწორებას, მაგრამ დამრიგებელმა კლასს თავიდანვე უნდა აუხსნას, რომ ამ შემთხვევაში პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი უფროსებთან კონტაქტია. დამრიგებლის ერთ-ერთი მოვალეობაა კლასში მიკროკლიმატის შეგრძნება, საეჭვო და შემაშფოთებელი სიგნალების დაჭერა. როგორც წესი, ბავშვებს ბოდიშის მოხდაც უჭირთ. ამ დროს მასწავლებელმა მათი შერიგებისთვის სწორი სიტყვები უნდა გამონახოს.
  3. სკოლას თავისი წესები აქვს, ყველა წესი გაწერილია. ბავშვებისათვის წესების ახსნა მარტივად და გასაგებად შეიძლება ნაკლებად მოსაწყენი, მაგალითად, თამაშის გზით. ან დაუსვით კითხვა: „რა მოხდება, თუ ასე მოიქცევი?“ – ისინი ადვილად უპასუხებენ ამ კითხვას.
  4. თითოეულ კლასში არიან ბავშვები, რომლებსაც არავინ უსმენს. მათ უბრალოდ ვერ ამჩნევენ. თითოეულ ასეთ ბავშვს, ეჭვგარეშეა, აქვს რაიმე ნიჭი: კარგად ხატავს ან მუსიკალურ ინსტრუმენტზე უკრავს, ან იქნებ უბრალოდ ფეხბურთის ყურება იტაცებს. ეს ნიჭი უნდა ვიპოვოთ და ვეცადოთ მის რეალიზებას სასკოლო ცხოვრების ფარგლებში. თუ ბავშვი კარგად უკრავს ვიოლინოზე, აჩვენეთ სხვებს ეს რაიმე ღონისძიების დროს. უთხარით მორცხვ მოსწავლეს, რომ მის დაუხმარებლად არაფერი გამოგივათ. გარკვეული ხნის შემდეგ ის უფრო თავდაჯერებული გახდება.

პირადი დროისა და ბავშვების თავისუფალი დროის პატივისცემის შესახებ

  1. კლასის დამრიგებელი 24 საათის განმავლობაში არ მუშაობს. მას აქვს პირადი ცხოვრება, მან უნდა მიხედოს თავს, ოჯახს, მეგობრებს. მასწავლებლისთვის ეს არის აღდგენის მნიშვნელოვანი პერიოდი. შეუსვენებლად მუშაობა საზიანოა. თუ ადამიანს არ აქვს დრო, რომ ძალები აღიდგინოს, მისი პროდუქტიულობა დაიკლებს. ასეა მოსწავლეების შემთხვევაშიც.
  2. კლასის დამრიგებელმა ბავშვებთან თავისუფალი დრო მხოლოდ მაშინ უნდა გაატაროს, თუ ეს ყველას სიამოვნებს. იგივე ითქმის დღესასწაულსა თუ სხვა ღონისძიებებზე. მშობლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ კლასის დამრიგებელს აქვს თავისუფალი დროის გამოყენების უფლება. მასწავლებელსაც უნდა ახსოვდეს, რომ არსებობს ბავშვებისთვის განკუთვნილი უქმე დღეები. ბავშვებიც ხომ წლის განმავლობაში ცოტას ურთიერთობენ თავიანთ მშობლებთან. ამიტომ არ არის აუცილებელი ექსკურსიის სავალდებულო აქტად გადაქცევა.
  3. ბავშვებს სჭირდებათ ნდობა. ისინი დიდი პასუხისმგებლობით ეკიდებიან დაპირებებს, როდესაც იძულებულნი არიან, გააკეთონ რაღაც ისეთი, არ მოსწონთ. თუ ბავშვს მთელი კლასის წინ შეურაცხყოფთ და იტყვით, რომ ის არაკეთილსინდისიერია, შემდეგში ის ვეღარაფერს გააკეთებს. გულშემატკივრობა და დახმარება გაცილებით შედეგიანია.

კომენტარები

comments