როგორ ვასწავლოთ ბავშვებს სამოქალაქო ჩართულობა

სამოქალაქო განათლება ან მოქალაქეობის სწავლება სამოქალაქო ჩართულობის აუცილებელი  წინაპირობაა. რა არის სამოქალაქო განათლება? ლინმა (2015) შეაჯამა სამოქალაქო განათლების შესახებ ლიტერატურა და წარმოადგინა ქვემოთ მოყვანილი სამი განმარტება:

 

  1. 1. მოქალაქეობის სწავლება ნიშნავს სასწავლო პრაქტიკას, წარმოდგენილს ისეთი სასწავლო აქტივობებით, რომლებიც ხელს უწყობს დემოკრატიულ აზროვნებას;

 

  1. 2. მოქალაქეობის სწავლება მოიცავს როლურ თამაშებს, როგორიცაა მაგ. დებატები, სადაც ახალგაზრდებს შეუძლიათ კრიტიკულად მიუდგნენ და გაიგონ დემოკრატიის აბსტრაქტული კონცეფციები;

 

  1. 3. მოქალაქეობის სწავლება შეიძლება შეიცავდეს მომსახურების სწავლების პროგრამებს, სადაც ახალგაზრდები ეხმაურებიან საზოგადოების საჭიროებებს მომსახურების პროექტის შემუშავებისა და განხორციელების გზით.

 

ვიდრე სამოქალაქო ჩართულობის ხელშეწყობის კონკრეტულ გზებს განვიხილავთ, შევჩერდეთ სამოქალაქო ჩართულობას, ახალგაზრდების შედეგებსა და ბავშვის აღზრდას შორის ურთიერთდამოკიდებულებაზე. ბავშვის აღზრდისა და ახალგაზრდების სამოქალაქო ჩართულობის კვლევა ფოკუსირდებოდა მშობლების ოთხ ქცევაზე: სამოქალაქო ქცევის მოდელირება, სამოქალაქო ღირებულებებზე ყურადღების გამახვილება, პოლიტიკური დისკუსიების ქონა და ხელშემწყობი საოჯახო გარემოს უზრუნველყოფა.

 

ერთმა კვლევამ აჩვენა, რომ ის ახალგაზრდები, რომლებიც აქტიურად ეძებდნენ ინფორმაციას, იყვნენ თვითკრიტიკულები და მზადმყოფნი ახალი გამოცდილებების მისაღებად, ჰქონდათ უფრო მაღალი შედეგები სამოქალაქო ჩართულობასა და ახალგაზრდობის პოზიტიურ განვითარებაში (მაგ. კომპეტენცია, ცოდნა, ხასიათი, დამოკიდებულება და ზრუნვა). სხვა კვლევებმა უჩვენა, რომ სათემო ჩართულობას შესაძლოა დადებითი გავლენა ჰქონდეს ახალგაზრდობის მენტალურ ჯანმრთელობაზე. კვლევამ, რომელიც მარგინალიზებულ ახალგაზრდებზე იყო ორიენტირებული, გვიჩვენა, რომ მშობლებისა და თანატოლების მხარდაჭერამ  შესაძლოა ხელი შეუწყოს მარგინალიზებული ახალგაზრდების რწმენას, რომ შეუძლიათ ცვლილებების განხორციელება და მათ სურვილს, იმუშაონ საზოგადოებრივი სამართლიანობისათვის.

 

როგორ შეუძლიათ მშობლებსა და მზრუნველებს ხელი შეუწყონ ახალგაზრდებში მოქალაქეობის სწავლებას და სამოქალაქო ჩართულიბას? აი, რამდენიმე იდეა:

 

  1. 1. მშობლებმა და მზრუნველებმა პირველ რიგში საკუთარ თავს შემდეგი კითხვები უნდა დაუსვან:

 

ა. რამდენად ხშირად ვსაუბრობთ მიმდინარე მოვლენებზე ან ახალ ამბებში მოსმენილ შემთხვევებზე ოჯახის წევრებთან და მეგობრებთან?

 

ბ. რამდენად ხშირად განვიხილავდით პოლიტიკას ოჯახში, როდესაც პატარა (ახალგაზრდა ან თინეიჯერი) ვიყავით?

 

  1. 2. დაუსვით ახალგაზრდებს კითხვები მიმდინარე მოვლენების შესახებ ისე, რომ ხელი შეუწყოთ კრიტიკული აზროვნების უნარებისა და ემოციური კომპეტენციის განვითარებას.

 

  1. 3. განამტკიცეთ ახალგაზრდების ცხოვრებისეული გამოცდილება და პერსპექტივა სოციალურ და პოლიტიკურ მოვლენებთან მიმართებაში. მაგ. ნუ იქნებით უყურადღებო და ნუ უგულვებელყოფთ მათ ფიქრებს.

 

  1. 4. დაეხმარეთ ახალგაზრდებს, ჩამოაყალიბონ თავიანთი მოსაზრებები სოციოპოლიტიკურ მოვლენებზე და წაახალისეთ დემოკრატიული დიალოგი.

 

  1. 5. მიეცით უფლება გოგონებს ჩაერთონ სოციალურ ქმედებებში. ბიჭები ხშირად სოციალიზდებიან, რომ იყვნენ საკუთარ თავში დარწმუნებული, გოგონები კი – რომ დაეთანხმონ არსებულ მდგომარეობას (სტატუს ქვოს).

 

  1. 6. წაახალისეთ ახალგაზრდები, კრიტიკულად იკვლიონ არსებული მდგომარეობა ისეთი კითხვების დასმით, რომლებიც წარმოაჩენს სხვადასხვა თვალთახედვას და ხელი შეუწყვეთ პერსპექტივების ცვლას.

 

  1. 7. წაახალისეთ ახალგაზრდები, გამოავლინონ სოციალური პრობლემა ან საჭიროება თავიანთ თემში და მოახდინონ გონებრივი შტურმი ისეთი მოქმედების გეგმის შესამუშავებლად, რომელიც სხვებთან ერთად მუშაობას გულისხმობს.

 

  1. 8. გააცანით ახალგაზრდებს ადგილობრივი პოლიტიკის აქტორები სათემო და პოლიტიკურ ღონისძიებებზე დასწრების გზით.

 

წყარო: https://www.psychologytoday.com/blog/you-empowered/201712/how-teach-kids-about-civic-engagement

კომენტარები

comments