ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების ინტეგრირება სკოლის მართვაში

ადამიანის უფლებებიდან და თავისუფლებებიდან გამომდინარე პრინციპების დანერგვა სკოლის მართვაში შესაძლებელია გამოვსახოთ შემდეგი ფორმით:

რეზ

 

  1. I. სათანადო ღირებულებების დანერგვა.

სკოლის მართვა უნდა ეფუძნებოდეს ადამიანის უფლებების ძირითად ღირებულებებს, როგორიცაა სამართლიანობა, თანასწორობა, დისკრიმინაციის დაუშვებლობა, სხვისი უფლებების პატივისცემა და ღირსების დაცვა. სკოლას შესაძლოა შექმნილი ჰქონდეს ხედვა, მისია ან მართვის პრინციპები, რაც უნდა მოიცავდეს აქცენტს ადამიანის უფლებების დანერგვის ხელშეწყობაზე. არ არის აუცილებელი, სკოლამ შეცვალოს უკვე არსებული მისია ან მართვის პრინციპები. მთავარია, დაკვირვება და გააზრება, თუ როგორ არის შესაძლებელი არსებული მისიისა და პრინციპების ფარგლებში, სკოლამ ხელი შეუწყოს ადამიანის უფლებების დანერგვას.

ამ თვალსაზრისით, საინტერესოა პასუხი შემდეგ ძირითად კითხვებზე:

  • აქვს თუ არა სკოლას ხედვა ან მისიის განაცხადი, რომელშიც სკოლის ღირებულებები ვლინდება?
  • რამდენად არის შესაძლებელი სკოლის უკვე არსებული ხედვა ან მისია მოიცავდეს აქცენტს ადამიანის უფლებებიდან გამომდინარე ღირებულებებზე, მაგალითად, თანასწორობაზე, სამართლიანობაზე, დისკრიმინაციის დაუშვებლობაზე, ინკლუზიაზე, ერთმანეთის უფლებების პატივისცემასა და ღირსების დაცვაზე?
  • აქვს თუ არა სკოლას ღირებულებების სისტემა, რომელზეც სასკოლო საზოგადოების ყველა წევრი თანხმდება?
  1. II. სათანადო სასკოლო პოლიტიკა

სასკოლო პოლიტიკა, რომელსაც ეფუძნება მმართვლობითი ოპერაციები და პრაქტიკა, როგორიცაა ბავშვის უფლებების დაცვა, ბულინგის საწინააღმდეგო ღონისძიებები, თანასწორი პოლიტიკა, წარმოაჩენს ადამიანის უფლებებიდან გამომდინარე პრინციპებს. სკოლამ შეიძლება გადახედოს თავის პოლიტიკას იმ მიზნით, რომ განსაზღვროს, რა ნაწილში შეიძლება ჰქონდეს სკოლას პოზიტიური გავლენა ადამიანის უფლებების დანერგვის პროცესში.

ამ თვალსაზრისით, საინტერესოა პასუხი შემდეგ ძირითად კითხვებზე:

  • რამდენად არის გათვალისწინებული ადამიანის უფლებები და თავისუფლებები სასკოლო პოლიტიკაში, მაგალითად, დისციპლინარულ წესებში?
  • აქვს თუ არა სკოლას პოლიტიკა და პრაქტიკა, რომელიც ხელს უწყობს ინკლუზიას და თანასწორუფლებიანობის დამკვიდრებას?
  • აქვს თუ არა სკოლას პოლიტიკა და პრაქტიკა, რომელიც გამორიცხავს დისკრიმინაციას?
  • არსებობს თუ არა გარემო, სადაც მასწავლებლებსა და მოსწავლეებს შეუძლიათ კონსტრუქციულად განიხილონ სასკოლო პოლიტიკა?

III. ლიდერობის ხელშეწყობა

სკოლა მხარს უნდა უჭერდეს მართვაში დემოკრატიულ თანამონაწილეობას და სასკოლო საზოგადოებაში ლიდერობის შესაძლებლობებს. ეს შეიძლება მოიცავდეს იმ მოსწავლეთა და მასწავლებელთა ლიდერებად არჩევას, რომლებიც გადაწყვეტილების მიღების პროცესში სასკოლო საზოგადოების სხვა წევრების ინტერესებს წარმოადგენენ. სკოლამ ხელი უნდა შეუწყოს ლიდერობას სასკოლო საზოგადოებაში.

საინტერესოა პასუხი შემდეგ ძირითად კითხვებზე:

  • არსებობს თუ არა სკოლაში სივრცე სასკოლო საზოგადოებისთვის, სადაც მოსწავლეები, მასწავლებლები და სხვა პირები თავიანთ მოსაზრებებს გამოთქვამენ?
  • რამდენად შესაძლებელია, ლიდერის როლი მოირგოს მასწავლებელმა, მოსწავლემ, მშობელმა ან ადმინისტრაციის წევრმა?
  • როგორ შეგიძლიათ შექმნათ ისეთი გარემო, სადაც მოსწავლეებს, მასწავლებლებსა და სასკოლო საზოგადოების სხვა წევრებს შესაძლებლობა ექნებათ, განავითარონ ის უნარ-ჩვევები, რომლებიც საჭიროა ეფექტიანი ლიდერობისთვის?

 

  1. IV. თანამონაწილეობის უზრუნველყოფა

სკოლის მმართველობითი პროცესები უნდა იძლეოდეს საშუალებას, გადაწყვეტილების მიღების პროცესში სასკოლო საზოგადოების ყველა წევრს მოსაზრების გამოთქმის საშუალება ჰქონდეს. მათ უნდა უსმენდნენ. დემოკრატიულ პრინციპებზე და თანამონაწილეობაზე დამყარებული მართვა, შესაძლოა მნიშვნელოვანი გარემოება იყოს ადამიანის უფლებების დანერგვის საქმეში.

ამ თვალსაზრისით, საინტერესოა პასუხი შემდეგ ძირითად კითხვებზე:

  • როგორაა შესაძლებელი, სკოლის საზოგადოების ყველა წევრს ჰქონდეს მოსაზრების გამოთქმის შესაძლებლობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესებში, მიუხედავად მათი სქესის, სტატუსისა ან ასაკისა?
  • რა გამოწვევები აქვს სკოლას, სასკოლო საზოგადოების წევრების მართვაში მონაწილეობის თვალსაზრისით? როგორ შეიძლება ამ გამოწვევების დაძლევა?
  • რა ცოდნა და უნარ-ჩვევები სჭირდებათ მოსწავლეებს, მასწავლებლებსა და სასკოლო საზოგადოების სხვა წევრებს იმისთვის, რომ ეფექტიანი მონაწილეობა მიიღონ სკოლის მართვაში?
  • როგორ და რა მექანიზმების გამოყენებით შეიძლება სკოლამ უზრუნველყოს უფრო ფართო საზოგადოების ჩართვა გადაწყვეტილებების მიღებაში?

 

  1. V. პასუხსმგებლობა და გამჭვირვალობა

ყველა სკოლის მართვის მნიშვნელოვანი ასპექტია პასუხისმგებლობის მექანიზმებიას და პროცედურების შექმნა, განვითარება და დანერგვა, რომ შესაძლებელი იყოს სკოლის მიზნების მიღწევის გადამოწმება. ყველა პროცესი, რასაც სკოლა წარმართავს ადამიანის უფლებების დანერგვისთვის, უნდა ეფუძნებოდეს პასუხისმგებლობის პრინციპს, უნდა იყოს გამჭვირვალე და სამართლიანი.

ამ თვალსაზრისით, საინტერესოა პასუხი შემდეგ ძირითად კითხვებზე:

  • რამდენად არის დანერგილი სკოლაში პასუხისმგებლობის პრინციპი?
  • გამჭვირვალეა თუ არა სკოლის საქმიანობა? გადაწყვეტილების მიღების პროცედურები?
  • რა ნაბიჯები შეიძლება გადადგას სკოლამ იმისთვის, რომ უფრო მეტად დაინერგოს პასუხისმგებლობის პრინციპი და უფრო მეტად გამჭვირვალე გახდეს გადაწყვეტილების მიღების პროცესები?
  • რა პროცედურები არსებობს, რომლის ფარგლებშიც განიხილება სასკოლო საზოგადოების წევრების პრეტენზიები და საჩივრები?

 

სტატია შექმნილია Amnesty International-ის მიერ შექმნილი მასალების საფუძველზე.

 

კომენტარები

comments