ცოტა რამ ბრიტანელ მასწავლებელთა პრობლემების შესახებ

ახლახან დიდმა ბრიტანეთმა მსოფლიოს სამწუხარო სტატისტიკა ამცნო: სკოლის დამწყებ პედაგოგთა 73% სამსახურს თავს ანებებს, ძირითადად, მძიმე პროფესიული დატვირთვის გამო. ბრიტანეთის მასწავლებელთა და პედაგოგთა ასოციაციის მიერ ჩატარებულმა კვლევამ ცხადყო, რომ ახალბედა პედაგოგები, ასევე ისინი, ვისაც ხუთწლიანი სტაჟი აქვს, პროფესიას საკმაოდ ხშირად ტოვებს.

გამოკითხვის შედეგების გაანალიზების შემდეგ გამოცემა „გარდიანი“ შეეცადა, დაედგინა, რატომ ირჩევენ ახალგაზრდა ბრიტანელი სპეციალისტები მასწავლებლის პროფესიას და, საბოლოოდ, რატომ იღებენ სკოლის კედლების დატოვების გადაწყვეტილებას. კვლევის შედეგები საკმაოდ დამაფიქრებლად გამოიყურება: გამოკითხულ პედაგოგთა 70%-ზე ცოტა მეტი მძიმე სამუშაო დატვირთვას უჩივის, 54% კი უახლოესი ათი წლის განმავლობაში აღარ აპირებს პროფესიაში დაბრუნებას.

ამის მიუხედავად, გამოკითხვას დადებითი მხარეებიც აქვს, მათ შესახებ ქვემოთ გიამბობთ. ახლა კი იმ ხუთი ძირითადი მიზეზის შესახებ, რომელთა გამოც მასწავლებლები სამუშაოს თავს ანებებენ.

დიდი დატვირთვა – ეს ბრიტანელი მასწავლებლის პროფესიით უკმაყოფილების უმთავრესი მიზეზია. გამოკითხულ პედაგოგთა 87% ირწმუნება, რომ სამსახურეობრივი დატვირთვა მისთვის ყველაზე დიდი დემოტივატორია. მასწავლებელთა 53% აცხადებს, რომ საკუთარი საქმიანობის გასაანალიზებლად და მასზე დასაფიქრებლად დრო არ ჰყოფნის, 31% კი იმითაც  უკმაყოფილოა, რომ ყველაფრის აღრიცხვა უწევს, რაც ძალიან დამქანცველია.

შეკითხვაზე, რომელიც ცხოვრებასა და სამუშაოს შორის ბალანსის დაცვას შეეხებოდა, სტაჟიორი მასწავლებლების 79%-მა უპასუხა, რომ ამ წონასწორობას ვერ გრძნობს. მათგან 46%-ს დასვენების დღეებში 6-დან 10 საათამდე მუშაობა მაინც უწევს. გამოკითხულთა უმრავლესობამ, უფრო ზუსტად 81%-მა აღნიშნა, რომ თავიანთი გატაცებებისთვის, თავისუფალი დრო საერთოდ არ რჩება. მასწავლებლების 80% კი დროს ჩვეულებრივი გართობისთვისაც ვეღარ პოულობს.

კვლევაში იყო ასეთი შეკითხვაც: რა უნდა გაკეთდეს  სამუშაოსა და ცხოვრებას შორის ბალანსის დასაცავად? პასუხებზე დაყრდნობით, როგორც ჩანს, ახალგაზრდა მასწავლებლები ერთ რამეზე თანხმდებიან – ცხოვრება და მუშაობა უფრო მარტივი და სახალისო იქნებოდა, თუკი უაზრო „ქაღალდომანიაზე“ ნაკლებ ძვირფას დროს დაკარგავდნენ.

მედიის დამოკიდებულება მასწავლებლის პროფესიის მიმართ – ეს მეორე მიზეზია, რის გამოც ახალგაზრდა მასწავლებლები სკოლებიდან მიდიან. პედაგოგთა ორ მესამედს აქვს შეგრძნება იმისა, რომ მათი შრომა დაუფასებელია და ასეთ განწყობას მედიის კრიტიკული შეფასებებიც განაპირობებს.

გამოკითხული სკოლის მასწავლებლების მეოთხედმა სწავლების სტანდარტის მუდმივი ცვლილებები დაასახელა პროფესიის დატოვების სურვილის მთავარ მიზეზად. ბოლო ათი წლის განმავლობაში ბრიტანეთის განათლების სისტემაში ძალიან ბევრი ცვლილება მოხდა.

შეკითხვას, რა შეიძლება სახელმწიფომ გააკეთოს იმისათვის, რომ განათლების სისტემის რეფორმები უფრო მარტივად ტარდებოდეს, მასწავლებლები პასუხობდნენ: სურვილი გვაქვს მომავალი რეფორმების შედეგები უფრო სიღრმისეულად ფასდებოდეს, რომ შემდგომში ყველა დაზღვეული იყოს შეცდომებისგან.

გამოკითხულ მასწავლებელთა თითქმის მეოთხედს პროფესიიდან წასვლას მოსწავლეების ქცევები აიძულებს. ბრიტანეთში განათლების სტანდარტების მართვის ერთ-ერთი კვლევის თანახმად, სკოლის მასწავლებლები დღეში საგაკვეთილო დროის ერთ საათს კლასში დისციპლინური პრობლემების მოგვარებას უთმობენ.

რა გამოსავალს გვთავაზობენ თავად მასწავლებლები? გამოკითხულთა 83% მიიჩნევს, რომ გაკვეთილისთვის დამატებითი მომზადება და მისი წინასწარი დაგეგმვა ხელს შეუწყობს ამ პრობლემის გადაწყვეტას, 42% უფრო გამოცდილი კოლეგებისთვის მენტორობას ისურვებდა.

ერთ-ერთ დამატებით შეკითხვაზე, რა არ უყვართ მასწავლებლებს თავიანთ პროფესიაში, 63%-მა უკიდურესად არასასიამოვნო გრძნობები გამოხატა განათლების სტანდარტების მართვის ინსპექციების მიმართ.

კვლევამ გამოავლინა ის პრობლემები, რომელიც ბრიტანელ მასწავლებლებს აწუხებდათ. ამან კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ მასწავლებლის პროფესია  რთულია და ხელისუფლების მხრიდან ყურადღებას იმსახურებს.

კვლევაში იყო რამდენიმე შეკითხვა, რომელიც იმ მიზეზთა ჩამონათვალსაც ადგენდა, თუ რატომ აირჩიეს ახალგაზრდა პედაგოგებმა თავის დროზე ეს პროფესია. პასუხები ასეთია:

858 გამოკითხულიდან 80%-მა აღიარა, რომ მასწავლებლის პროფესია მოზარდებთან მუშაობის გამო აირჩია. 75%-მა კი აღნიშნა, რომ ეს კეთილშობილი სამუშაოა.

გრძელი შვებულება და არდადეგები – იყო ასეთი პასუხიც, რის გამოც მასწავლებლობა სასურველი პროფესია აღმოჩნდა.

მრავალფეროვანი საქმიანობა – კიდევ ერთი პოპულარული მიზეზი მასწავლებლობისათვის. გამოკითხულთა 57%-მა სწორედ ეს პუნქტი შემოხაზა. ადამიანებს მოსწონთ, რომ ყოველი ახალი დღე წინას არ ჰგავს, რომ მათი მოსწავლეებისგან ახალი იდეები მოდის, თვითონ კი საშუალება აქვთ, კლასს ცოდნა გაუზიარონ.

გამოკითხულთა 57%-მა მასწავლებლის მოტივაციად ისიც დაასახელა, რომ მასწავლებლობა სახალისოა. თუმცა 47% თავის სამუშაოში მეტ თავისუფლებას ისურვებდა, 70% კი კოლეგებთან გამოცდილების მეტ გაზიარებას.

ახალბედა მასწავლებლების 37%-ს მასწავლებლობა იმიტომ მოუნდა, რომ ბავშვობაში კარგი პედაგოგების მაგალითები ჰქონდა.

დაბოლოს – საგნის სიყვარული, მასწავლებლის პროფესიაში შესვლის მშვენიერი მიზეზი. როგორც ცნობილია, კარგ მასწავლებელს სხვებისთვის იმის სწავლებაც შეუძლია, რაც თვითონ არ იცის, მაგრამ ეს წესი მხოლოდ მაშინ მოქმედებს, როცა მასწავლებელს გულწრფელი ინტერესი ამოძრავებს და ნამდვილად გატაცებულია თავისი დისციპლინით. უნდა გიყვარდეს ისინი, ვისაც ასწავლი და ის, რასაც ასწავლი – ეს არის მასწავლებლობის „ოქროს წესი“.

შეგახსენებთ, რომ ბრიტანეთში მასწავლებლობა საკმაოდ შრომატევადი პროფესიაა. მასწავლებელი, მიუხედავად გაკვეთილების რაოდენობისა, ვალდებულია მთელი დღე სკოლაში გაატაროს (დილის ცხრის ნახევრიდან საღამოს ოთხის ნახევრამდე). მასწავლებელს ეკრძალება დამატებითი გაკვეთილები ჩაუტაროს თავისი სკოლის მოსწავლეს, ზოგ კერძო სკოლაში კი მას კონტრაქტით ეკრძალება რეპეტიტორობა. ამისათვის შეიძლება სამსახურიდან დაითხოვონ.

ბრიტანულ სკოლები უკვე სამი წელია ახალგაზრდა კადრების მწვავე პრობლემას განიცდიან. შარშან განსაკუთრებით მკვეთრად იგრძნობოდა ახალგაზრდა მასწავლებელთა კლება რელიგიურ საგნებში, მუსიკაში, გეოგრაფიაში, ინგლისურ ენასა და მათემატიკაში. ექსპერტთა ვარაუდით, თუ უახლოეს მომავალში მდგომარეობა არ გამოსწორდა, სკოლების ადმინისტრაცია იძულებული გახდება პედაგოგობა  ნაკლებად კვალიფიციურ პერსონალს შესთავაზოს, რაც ნეგატიურად აისახება მოსწავლეთა სწავლების ხარისხზე და გააძლიერებს რეპეტიტორების ინსტიტუტს.

ბევრი ექსპერტი სკოლის განათლების სისტემაში არსებულ კრიზისს ემიგრანტთა მატებით ხსნის. ნაციონალური სტატისტიკის სამმართველოს მონაცემებით, ბრიტანეთში ყოველწლიურად, საცხოვრებლად თუ დროებით, 330 ათასი ადამიანი ჩამოდის, რაც პატარა ქვეყნისთვის დიდი დარტყმაა. სასკოლო სივრცეები ვერ იტევენ მოსწავლეებს. 370 ათასი ბავშვიდან, რომლებიც პირველად უნდა წავიდნენ სკოლაში, 18%-ს გადატვირთულ კლასში სწავლება უწევს.

.

კომენტარები

comments